99.1MBH-3-99-1
लोमश उवाच । ततः स वज्री बलिभिर्दैवतैरभिरक्षितः । आससाद ततो वृत्रं स्थितमावृत्य रोदसी ॥
lomaśa uvāca । tataḥ sa vajrī balibhir daivatair abhirakṣitaḥ । āsasāda tato vr̥traṁ sthitam āvr̥tya rodasī ॥
Vana Parva · Adhyaya 3.99
Adhyāya 99
अध्यायः 99
Who speaks here लोमश lomaśa
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §100–102 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
99.2MBH-3-99-2
कालकेयैर्महाकायैः समन्तादभिरक्षितम् । समुद्यतप्रहरणैः सशृङ्गैरिव पर्वतैः ॥
kālakeyair mahākāyaiḥ samantād abhirakṣitam । samudyatapraharaṇaiḥ saśr̥ṅgair iva parvataiḥ ॥
99.3MBH-3-99-3
ततो युद्धं समभवद्देवानां सह दानवैः । मुहूर्तं भरतश्रेष्ठ लोकत्रासकरं महत् ॥
tato yuddhaṁ samabhavad devānāṁ saha dānavaiḥ । muhūrtaṁ bharataśreṣṭha lokatrāsakaraṁ mahat ॥
99.4MBH-3-99-4
उद्यतप्रतिपिष्टानां खड्गानां वीरबाहुभिः । आसीत्सुतुमुलः शब्दः शरीरेष्वभिपात्यताम् ॥
udyatapratipiṣṭānāṁ khaḍgānāṁ vīrabāhubhiḥ । āsīt sutumulaḥ śabdaḥ śarīreṣv abhipātyatām ॥
99.5MBH-3-99-5
शिरोभिः प्रपतद्भिश्च अन्तरिक्षान्महीतलम् । तालैरिव महीपाल वृन्ताद्भ्रष्टैरदृश्यत ॥
śirobhiḥ prapatadbhiś ca antarikṣān mahītalam । tālair iva mahīpāla vr̥ntād bhraṣṭair adr̥śyata ॥
99.6MBH-3-99-6
ते हेमकवचा भूत्वा कालेयाः परिघायुधाः । त्रिदशानभ्यवर्तन्त दावदग्धा इवाद्रयः ॥
te hemakavacā bhūtvā kāleyāḥ parighāyudhāḥ । tridaśān abhyavartanta dāvadagdhā ivādrayaḥ ॥
99.7MBH-3-99-7
तेषां वेगवतां वेगं सहितानां प्रधावताम् । न शेकुस्त्रिदशाः सोढुं ते भग्नाः प्राद्रवन्भयात् ॥
teṣāṁ vegavatāṁ vegaṁ sahitānāṁ pradhāvatām । na śekus tridaśāḥ soḍhuṁ te bhagnāḥ prādravan bhayāt ॥
99.8MBH-3-99-8
तान्दृष्ट्वा द्रवतो भीतान्सहस्राक्षः पुरंदरः । वृत्रे विवर्धमाने च कश्मलं महदाविशत् ॥
tān dr̥ṣṭvā dravato bhītān sahasrākṣaḥ puraṁdaraḥ । vr̥tre vivardhamāne ca kaśmalaṁ mahad āviśat ॥
99.9MBH-3-99-9
तं शक्रं कश्मलाविष्टं दृष्ट्वा विष्णुः सनातनः । स्वतेजो व्यदधाच्छक्रे बलमस्य विवर्धयन् ॥
taṁ śakraṁ kaśmalāviṣṭaṁ dr̥ṣṭvā viṣṇuḥ sanātanaḥ । svatejo vyadadhāc chakre balam asya vivardhayan ॥
99.10MBH-3-99-10
विष्णुनाप्यायितं शक्रं दृष्ट्वा देवगणास्ततः । स्वं स्वं तेजः समादध्युस्तथा ब्रह्मर्षयोऽमलाः ॥
viṣṇunāpyāyitaṁ śakraṁ dr̥ṣṭvā devagaṇās tataḥ । svaṁ svaṁ tejaḥ samādadhyus tathā brahmarṣayo ’malāḥ ॥
99.11MBH-3-99-11
स समाप्यायितः शक्रो विष्णुना दैवतैः सह । ऋषिभिश्च महाभागैर्बलवान्समपद्यत ॥
sa samāpyāyitaḥ śakro viṣṇunā daivataiḥ saha । r̥ṣibhiś ca mahābhāgair balavān samapadyata ॥
99.12MBH-3-99-12
ज्ञात्वा बलस्थं त्रिदशाधिपं तु; ननाद वृत्रो महतो निनादान् । तस्य प्रणादेन धरा दिशश्च; खं द्यौर्नगाश्चापि चचाल सर्वम् ॥
jñātvā balasthaṁ tridaśādhipaṁ tu; nanāda vr̥tro mahato ninādān । tasya praṇādena dharā diśaś ca; khaṁ dyaur nagāś cāpi cacāla sarvam ॥
99.13MBH-3-99-13
ततो महेन्द्रः परमाभितप्तः; श्रुत्वा रवं घोररूपं महान्तम् । भये निमग्नस्त्वरितं मुमोच; वज्रं महत्तस्य वधाय राजन् ॥
tato mahendraḥ paramābhitaptaḥ; śrutvā ravaṁ ghorarūpaṁ mahāntam । bhaye nimagnas tvaritaṁ mumoca; vajraṁ mahat tasya vadhāya rājan ॥
99.14MBH-3-99-14
स शक्रवज्राभिहतः पपात; महासुरः काञ्चनमाल्यधारी । यथा महाञ्शैलवरः पुरस्ता;त्स मन्दरो विष्णुकरात्प्रमुक्तः ॥
sa śakravajrābhihataḥ papāta; mahāsuraḥ kāñcanamālyadhārī । yathā mahāñ śailavaraḥ purastāt; sa mandaro viṣṇukarāt pramuktaḥ ॥
99.15MBH-3-99-15
तस्मिन्हते दैत्यवरे भयार्तः; शक्रः प्रदुद्राव सरः प्रवेष्टुम् । वज्रं न मेने स्वकरात्प्रमुक्तं; वृत्रं हतं चापि भयान्न मेने ॥
tasmin hate daityavare bhayārtaḥ; śakraḥ pradudrāva saraḥ praveṣṭum । vajraṁ na mene svakarāt pramuktaṁ; vr̥traṁ hataṁ cāpi bhayān na mene ॥
99.16MBH-3-99-16
सर्वे च देवा मुदिताः प्रहृष्टा; महर्षयश्चेन्द्रमभिष्टुवन्तः । सर्वांश्च दैत्यांस्त्वरिताः समेत्य; जघ्नुः सुरा वृत्रवधाभितप्तान् ॥
sarve ca devā muditāḥ prahr̥ṣṭā; maharṣayaś cendram abhiṣṭuvantaḥ । sarvāṁś ca daityāṁs tvaritāḥ sametya; jaghnuḥ surā vr̥travadhābhitaptān ॥
99.17MBH-3-99-17
ते वध्यमानास्त्रिदशैस्तदानीं; समुद्रमेवाविविशुर्भयार्ताः । प्रविश्य चैवोदधिमप्रमेयं; झषाकुलं रत्नसमाकुलं च ॥
te vadhyamānās tridaśais tadānīṁ; samudram evāviviśur bhayārtāḥ । praviśya caivodadhim aprameyaṁ; jhaṣākulaṁ ratnasamākulaṁ ca ॥
99.18MBH-3-99-18
तदा स्म मन्त्रं सहिताः प्रचक्रु;स्त्रैलोक्यनाशार्थमभिस्मयन्तः । तत्र स्म केचिन्मतिनिश्चयज्ञा;स्तांस्तानुपायाननुवर्णयन्ति ॥
tadā sma mantraṁ sahitāḥ pracakrus; trailokyanāśārtham abhismayantaḥ । tatra sma ke cin matiniścayajñās; tāṁs tān upāyān anuvarṇayanti ॥
99.19MBH-3-99-19
तेषां तु तत्र क्रमकालयोगा;द्घोरा मतिश्चिन्तयतां बभूव । ये सन्ति विद्यातपसोपपन्ना;स्तेषां विनाशः प्रथमं तु कार्यः ॥
teṣāṁ tu tatra kramakālayogād; ghorā matiś cintayatāṁ babhūva । ye santi vidyātapasopapannās; teṣāṁ vināśaḥ prathamaṁ tu kāryaḥ ॥
99.20MBH-3-99-20
लोका हि सर्वे तपसा ध्रियन्ते; तस्मात्त्वरध्वं तपसः क्षयाय । ये सन्ति केचिद्धि वसुंधरायां; तपस्विनो धर्मविदश्च तज्ज्ञाः । तेषां वधः क्रियतां क्षिप्रमेव; तेषु प्रनष्टेषु जगत्प्रनष्टम् ॥
lokā hi sarve tapasā dhriyante; tasmāt tvaradhvaṁ tapasaḥ kṣayāya । ye santi ke cid dhi vasuṁdharāyāṁ; tapasvino dharmavidaś ca tajjñāḥ । teṣāṁ vadhaḥ kriyatāṁ kṣipram eva; teṣu pranaṣṭeṣu jagat pranaṣṭam ॥
99.21MBH-3-99-21
एवं हि सर्वे गतबुद्धिभावा; जगद्विनाशे परमप्रहृष्टाः । दुर्गं समाश्रित्य महोर्मिमन्तं; रत्नाकरं वरुणस्यालयं स्म ॥
evaṁ hi sarve gatabuddhibhāvā; jagadvināśe paramaprahr̥ṣṭāḥ । durgaṁ samāśritya mahormimantaṁ; ratnākaraṁ varuṇasyālayaṁ sma ॥