55.1MBH-3-55-1
बृहदश्व उवाच । वृते तु नैषधे भैम्या लोकपाला महौजसः । यान्तो ददृशुरायान्तं द्वापरं कलिना सह ॥
br̥hadaśva uvāca । vr̥te tu naiṣadhe bhaimyā lokapālā mahaujasaḥ । yānto dadr̥śur āyāntaṁ dvāparaṁ kalinā saha ॥
Vana Parva · Adhyaya 3.55
Adhyāya 55
अध्यायः 55
Who speaks here बृहदश्व bṛhadaśva
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §57–59 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
55.2MBH-3-55-2
अथाब्रवीत्कलिं शक्रः संप्रेक्ष्य बलवृत्रहा । द्वापरेण सहायेन कले ब्रूहि क्व यास्यसि ॥
athābravīt kaliṁ śakraḥ saṁprekṣya balavr̥trahā । dvāpareṇa sahāyena kale brūhi kva yāsyasi ॥
55.3MBH-3-55-3
ततोऽब्रवीत्कलिः शक्रं दमयन्त्याः स्वयंवरम् । गत्वाहं वरयिष्ये तां मनो हि मम तद्गतम् ॥
tato ’bravīt kaliḥ śakraṁ damayantyāḥ svayaṁvaram । gatvāhaṁ varayiṣye tāṁ mano hi mama tadgatam ॥
55.4MBH-3-55-4
तमब्रवीत्प्रहस्येन्द्रो निर्वृत्तः स स्वयंवरः । वृतस्तया नलो राजा पतिरस्मत्समीपतः ॥
tam abravīt prahasyendro nirvr̥ttaḥ sa svayaṁvaraḥ । vr̥tas tayā nalo rājā patir asmatsamīpataḥ ॥
55.5MBH-3-55-5
एवमुक्तस्तु शक्रेण कलिः कोपसमन्वितः । देवानामन्त्र्य तान्सर्वानुवाचेदं वचस्तदा ॥
evam uktas tu śakreṇa kaliḥ kopasamanvitaḥ । devān āmantrya tān sarvān uvācedaṁ vacas tadā ॥
55.6MBH-3-55-6
देवानां मानुषं मध्ये यत्सा पतिमविन्दत । ननु तस्या भवेन्न्याय्यं विपुलं दण्डधारणम् ॥
devānāṁ mānuṣaṁ madhye yat sā patim avindata । nanu tasyā bhaven nyāyyaṁ vipulaṁ daṇḍadhāraṇam ॥
55.7MBH-3-55-7
एवमुक्ते तु कलिना प्रत्यूचुस्ते दिवौकसः । अस्माभिः समनुज्ञातो दमयन्त्या नलो वृतः ॥
evam ukte tu kalinā pratyūcus te divaukasaḥ । asmābhiḥ samanujñāto damayantyā nalo vr̥taḥ ॥
55.8MBH-3-55-8
कश्च सर्वगुणोपेतं नाश्रयेत नलं नृपम् । यो वेद धर्मानखिलान्यथावच्चरितव्रतः ॥
kaś ca sarvaguṇopetaṁ nāśrayeta nalaṁ nr̥pam । yo veda dharmān akhilān yathāvac caritavrataḥ ॥
55.9MBH-3-55-9
यस्मिन्सत्यं धृतिर्दानं तपः शौचं दमः शमः । ध्रुवाणि पुरुषव्याघ्रे लोकपालसमे नृपे ॥
yasmin satyaṁ dhr̥tir dānaṁ tapaḥ śaucaṁ damaḥ śamaḥ । dhruvāṇi puruṣavyāghre lokapālasame nr̥pe ॥
55.10MBH-3-55-10
आत्मानं स शपेन्मूढो हन्याच्चात्मानमात्मना । एवंगुणं नलं यो वै कामयेच्छपितुं कले ॥
ātmānaṁ sa śapen mūḍho hanyāc cātmānam ātmanā । evaṁguṇaṁ nalaṁ yo vai kāmayec chapituṁ kale ॥
55.11MBH-3-55-11
कृच्छ्रे स नरके मज्जेदगाधे विपुलेऽप्लवे । एवमुक्त्वा कलिं देवा द्वापरं च दिवं ययुः ॥
kr̥cchre sa narake majjed agādhe vipule ’plave । evam uktvā kaliṁ devā dvāparaṁ ca divaṁ yayuḥ ॥
55.12MBH-3-55-12
ततो गतेषु देवेषु कलिर्द्वापरमब्रवीत् । संहर्तुं नोत्सहे कोपं नले वत्स्यामि द्वापर ॥
tato gateṣu deveṣu kalir dvāparam abravīt । saṁhartuṁ notsahe kopaṁ nale vatsyāmi dvāpara ॥
55.13MBH-3-55-13
भ्रंशयिष्यामि तं राज्यान्न भैम्या सह रंस्यते । त्वमप्यक्षान्समाविश्य कर्तुं साहाय्यमर्हसि ॥
bhraṁśayiṣyāmi taṁ rājyān na bhaimyā saha raṁsyate । tvam apy akṣān samāviśya kartuṁ sāhāyyam arhasi ॥