276.1MBH-3-276-1
मार्कण्डेय उवाच । एवमेतन्महाबाहो रामेणामिततेजसा । प्राप्तं व्यसनमत्युग्रं वनवासकृतं पुरा ॥
mārkaṇḍeya uvāca । evam etan mahābāho rāmeṇāmitatejasā । prāptaṁ vyasanam atyugraṁ vanavāsakr̥taṁ purā ॥
Vana Parva · Adhyaya 3.276
Adhyāya 276
अध्यायः 276
Who speaks here मार्कण्डेय mārkaṇḍeya · वैशंपायन vaiśaṃpāyana
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §289–291 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
276.2MBH-3-276-2
मा शुचः पुरुषव्याघ्र क्षत्रियोऽसि परंतप । बाहुवीर्याश्रये मार्गे वर्तसे दीप्तनिर्णये ॥
mā śucaḥ puruṣavyāghra kṣatriyo ’si paraṁtapa । bāhuvīryāśraye mārge vartase dīptanirṇaye ॥
276.3MBH-3-276-3
न हि ते वृजिनं किंचिद्दृश्यते परमण्वपि । अस्मिन्मार्गे विषीदेयुः सेन्द्रा अपि सुरासुराः ॥
na hi te vr̥jinaṁ kiṁ cid dr̥śyate param aṇv api । asmin mārge viṣīdeyuḥ sendrā api surāsurāḥ ॥
276.4MBH-3-276-4
संहत्य निहतो वृत्रो मरुद्भिर्वज्रपाणिना । नमुचिश्चैव दुर्धर्षो दीर्घजिह्वा च राक्षसी ॥
saṁhatya nihato vr̥tro marudbhir vajrapāṇinā । namuciś caiva durdharṣo dīrghajihvā ca rākṣasī ॥
276.5MBH-3-276-5
सहायवति सर्वार्थाः संतिष्ठन्तीह सर्वशः । किं नु तस्याजितं संख्ये भ्राता यस्य धनंजयः ॥
sahāyavati sarvārthāḥ saṁtiṣṭhantīha sarvaśaḥ । kiṁ nu tasyājitaṁ saṁkhye bhrātā yasya dhanaṁjayaḥ ॥
276.6MBH-3-276-6
अयं च बलिनां श्रेष्ठो भीमो भीमपराक्रमः । युवानौ च महेष्वासौ यमौ माद्रवतीसुतौ । एभिः सहायैः कस्मात्त्वं विषीदसि परंतप ॥
ayaṁ ca balināṁ śreṣṭho bhīmo bhīmaparākramaḥ । yuvānau ca maheṣvāsau yamau mādravatīsutau । ebhiḥ sahāyaiḥ kasmāt tvaṁ viṣīdasi paraṁtapa ॥
276.7MBH-3-276-7
य इमे वज्रिणः सेनां जयेयुः समरुद्गणाम् । त्वमप्येभिर्महेष्वासैः सहायैर्देवरूपिभिः । विजेष्यसि रणे सर्वानमित्रान्भरतर्षभ ॥
ya ime vajriṇaḥ senāṁ jayeyuḥ samarudgaṇām । tvam apy ebhir maheṣvāsaiḥ sahāyair devarūpibhiḥ । vijeṣyasi raṇe sarvān amitrān bharatarṣabha ॥
276.8MBH-3-276-8
इतश्च त्वमिमां पश्य सैन्धवेन दुरात्मना । बलिना वीर्यमत्तेन हृतामेभिर्महात्मभिः ॥
itaś ca tvam imāṁ paśya saindhavena durātmanā । balinā vīryamattena hr̥tām ebhir mahātmabhiḥ ॥
276.9MBH-3-276-9
आनीतां द्रौपदीं कृष्णां कृत्वा कर्म सुदुष्करम् । जयद्रथं च राजानं विजितं वशमागतम् ॥
ānītāṁ draupadīṁ kr̥ṣṇāṁ kr̥tvā karma suduṣkaram । jayadrathaṁ ca rājānaṁ vijitaṁ vaśam āgatam ॥
276.10MBH-3-276-10
असहायेन रामेण वैदेही पुनराहृता । हत्वा संख्ये दशग्रीवं राक्षसं भीमविक्रमम् ॥
asahāyena rāmeṇa vaidehī punar āhr̥tā । hatvā saṁkhye daśagrīvaṁ rākṣasaṁ bhīmavikramam ॥
276.11MBH-3-276-11
यस्य शाखामृगा मित्रा ऋक्षाः कालमुखास्तथा । जात्यन्तरगता राजन्नेतद्बुद्ध्यानुचिन्तय ॥
yasya śākhāmr̥gā mitrā r̥kṣāḥ kālamukhās tathā । jātyantaragatā rājann etad buddhyānucintaya ॥
276.12MBH-3-276-12
तस्मात्त्वं कुरुशार्दूल मा शुचो भरतर्षभ । त्वद्विधा हि महात्मानो न शोचन्ति परंतप ॥
tasmāt tvaṁ kuruśārdūla mā śuco bharatarṣabha । tvadvidhā hi mahātmāno na śocanti paraṁtapa ॥
276.13MBH-3-276-13
वैशंपायन उवाच । एवमाश्वासितो राजा मार्कण्डेयेन धीमता । त्यक्त्वा दुःखमदीनात्मा पुनरेवेदमब्रवीत् ॥
vaiśaṁpāyana uvāca । evam āśvāsito rājā mārkaṇḍeyena dhīmatā । tyaktvā duḥkham adīnātmā punar evedam abravīt ॥