258.1MBH-3-258-1
मार्कण्डेय उवाच । प्राप्तमप्रतिमं दुःखं रामेण भरतर्षभ । रक्षसा जानकी तस्य हृता भार्या बलीयसा ॥
mārkaṇḍeya uvāca । prāptam apratimaṁ duḥkhaṁ rāmeṇa bharatarṣabha । rakṣasā jānakī tasya hr̥tā bhāryā balīyasā ॥
Vana Parva · Adhyaya 3.258
Adhyāya 258
अध्यायः 258
Who speaks here मार्कण्डेय mārkaṇḍeya · युधिष्ठिर yudhiṣṭhira
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §271–273 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
258.2MBH-3-258-2
आश्रमाद्राक्षसेन्द्रेण रावणेन विहायसा । मायामास्थाय तरसा हत्वा गृध्रं जटायुषम् ॥
āśramād rākṣasendreṇa rāvaṇena vihāyasā । māyām āsthāya tarasā hatvā gr̥dhraṁ jaṭāyuṣam ॥
258.3MBH-3-258-3
प्रत्याजहार तां रामः सुग्रीवबलमाश्रितः । बद्ध्वा सेतुं समुद्रस्य दग्ध्वा लङ्कां शितैः शरैः ॥
pratyājahāra tāṁ rāmaḥ sugrīvabalam āśritaḥ । baddhvā setuṁ samudrasya dagdhvā laṅkāṁ śitaiḥ śaraiḥ ॥
258.4MBH-3-258-4
युधिष्ठिर उवाच । कस्मिन्रामः कुले जातः किंवीर्यः किंपराक्रमः । रावणः कस्य वा पुत्रः किं वैरं तस्य तेन ह ॥
yudhiṣṭhira uvāca । kasmin rāmaḥ kule jātaḥ kiṁvīryaḥ kiṁparākramaḥ । rāvaṇaḥ kasya vā putraḥ kiṁ vairaṁ tasya tena ha ॥
258.5MBH-3-258-5
एतन्मे भगवन्सर्वं सम्यगाख्यातुमर्हसि । श्रोतुमिच्छामि चरितं रामस्याक्लिष्टकर्मणः ॥
etan me bhagavan sarvaṁ samyag ākhyātum arhasi । śrotum icchāmi caritaṁ rāmasyākliṣṭakarmaṇaḥ ॥
258.6MBH-3-258-6
मार्कण्डेय उवाच । अजो नामाभवद्राजा महानिक्ष्वाकुवंशजः । तस्य पुत्रो दशरथः शश्वत्स्वाध्यायवाञ्शुचिः ॥
mārkaṇḍeya uvāca । ajo nāmābhavad rājā mahān ikṣvākuvaṁśajaḥ । tasya putro daśarathaḥ śaśvat svādhyāyavāñ śuciḥ ॥
258.7MBH-3-258-7
अभवंस्तस्य चत्वारः पुत्रा धर्मार्थकोविदाः । रामलक्ष्मणशत्रुघ्ना भरतश्च महाबलः ॥
abhavaṁs tasya catvāraḥ putrā dharmārthakovidāḥ । rāmalakṣmaṇaśatrughnā bharataś ca mahābalaḥ ॥
258.8MBH-3-258-8
रामस्य माता कौसल्या कैकेयी भरतस्य तु । सुतौ लक्ष्मणशत्रुघ्नौ सुमित्रायाः परंतपौ ॥
rāmasya mātā kausalyā kaikeyī bharatasya tu । sutau lakṣmaṇaśatrughnau sumitrāyāḥ paraṁtapau ॥
258.9MBH-3-258-9
विदेहराजो जनकः सीता तस्यात्मजा विभो । यां चकार स्वयं त्वष्टा रामस्य महिषीं प्रियाम् ॥
videharājo janakaḥ sītā tasyātmajā vibho । yāṁ cakāra svayaṁ tvaṣṭā rāmasya mahiṣīṁ priyām ॥
258.10MBH-3-258-10
एतद्रामस्य ते जन्म सीतायाश्च प्रकीर्तितम् । रावणस्यापि ते जन्म व्याख्यास्यामि जनेश्वर ॥
etad rāmasya te janma sītāyāś ca prakīrtitam । rāvaṇasyāpi te janma vyākhyāsyāmi janeśvara ॥
258.11MBH-3-258-11
पितामहो रावणस्य साक्षाद्देवः प्रजापतिः । स्वयंभूः सर्वलोकानां प्रभुः स्रष्टा महातपाः ॥
pitāmaho rāvaṇasya sākṣād devaḥ prajāpatiḥ । svayaṁbhūḥ sarvalokānāṁ prabhuḥ sraṣṭā mahātapāḥ ॥
258.12MBH-3-258-12
पुलस्त्यो नाम तस्यासीन्मानसो दयितः सुतः । तस्य वैश्रवणो नाम गवि पुत्रोऽभवत्प्रभुः ॥
pulastyo nāma tasyāsīn mānaso dayitaḥ sutaḥ । tasya vaiśravaṇo nāma gavi putro ’bhavat prabhuḥ ॥
258.13MBH-3-258-13
पितरं स समुत्सृज्य पितामहमुपस्थितः । तस्य कोपात्पिता राजन्ससर्जात्मानमात्मना ॥
pitaraṁ sa samutsr̥jya pitāmaham upasthitaḥ । tasya kopāt pitā rājan sasarjātmānam ātmanā ॥
258.14MBH-3-258-14
स जज्ञे विश्रवा नाम तस्यात्मार्धेन वै द्विजः । प्रतीकाराय सक्रोधस्ततो वैश्रवणस्य वै ॥
sa jajñe viśravā nāma tasyātmārdhena vai dvijaḥ । pratīkārāya sakrodhas tato vaiśravaṇasya vai ॥
258.15MBH-3-258-15
पितामहस्तु प्रीतात्मा ददौ वैश्रवणस्य ह । अमरत्वं धनेशत्वं लोकपालत्वमेव च ॥
pitāmahas tu prītātmā dadau vaiśravaṇasya ha । amaratvaṁ dhaneśatvaṁ lokapālatvam eva ca ॥
258.16MBH-3-258-16
ईशानेन तथा सख्यं पुत्रं च नलकूबरम् । राजधानीनिवेशं च लङ्कां रक्षोगणान्विताम् ॥
īśānena tathā sakhyaṁ putraṁ ca nalakūbaram । rājadhānīniveśaṁ ca laṅkāṁ rakṣogaṇānvitām ॥