वैशंपायन उवाच । तस्मिन्बहुमृगेऽरण्ये रममाणा महारथाः । काम्यके भरतश्रेष्ठा विजह्रुस्ते यथामराः ॥
vaiśaṁpāyana uvāca । tasmin bahumr̥ge ’raṇye ramamāṇā mahārathāḥ । kāmyake bharataśreṣṭhā vijahrus te yathāmarāḥ ॥
Who speaks here वैशंपायन vaiśaṃpāyana
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §261–263 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
वैशंपायन उवाच । तस्मिन्बहुमृगेऽरण्ये रममाणा महारथाः । काम्यके भरतश्रेष्ठा विजह्रुस्ते यथामराः ॥
vaiśaṁpāyana uvāca । tasmin bahumr̥ge ’raṇye ramamāṇā mahārathāḥ । kāmyake bharataśreṣṭhā vijahrus te yathāmarāḥ ॥
प्रेक्षमाणा बहुविधान्वनोद्देशान्समन्ततः । यथर्तुकालरम्याश्च वनराजीः सुपुष्पिताः ॥
prekṣamāṇā bahuvidhān vanoddeśān samantataḥ । yathartukālaramyāś ca vanarājīḥ supuṣpitāḥ ॥
पाण्डवा मृगयाशीलाश्चरन्तस्तन्महावनम् । विजह्रुरिन्द्रप्रतिमाः कंचित्कालमरिंदमाः ॥
pāṇḍavā mr̥gayāśīlāś carantas tan mahāvanam । vijahrur indrapratimāḥ kaṁ cit kālam ariṁdamāḥ ॥
ततस्ते यौगपद्येन ययुः सर्वे चतुर्दिशम् । मृगयां पुरुषव्याघ्रा ब्राह्मणार्थे परंतपाः ॥
tatas te yaugapadyena yayuḥ sarve caturdiśam । mr̥gayāṁ puruṣavyāghrā brāhmaṇārthe paraṁtapāḥ ॥
द्रौपदीमाश्रमे न्यस्य तृणबिन्दोरनुज्ञया । महर्षेर्दीप्ततपसो धौम्यस्य च पुरोधसः ॥
draupadīm āśrame nyasya tr̥ṇabindor anujñayā । maharṣer dīptatapaso dhaumyasya ca purodhasaḥ ॥
ततस्तु राजा सिन्धूनां वार्द्धक्षत्रिर्महायशाः । विवाहकामः शाल्वेयान्प्रयातः सोऽभवत्तदा ॥
tatas tu rājā sindhūnāṁ vārddhakṣatrir mahāyaśāḥ । vivāhakāmaḥ śālveyān prayātaḥ so ’bhavat tadā ॥
महता परिबर्हेण राजयोग्येन संवृतः । राजभिर्बहुभिः सार्धमुपायात्काम्यकं च सः ॥
mahatā paribarheṇa rājayogyena saṁvr̥taḥ । rājabhir bahubhiḥ sārdham upāyāt kāmyakaṁ ca saḥ ॥
तत्रापश्यत्प्रियां भार्यां पाण्डवानां यशस्विनीम् । तिष्ठन्तीमाश्रमद्वारि द्रौपदीं निर्जने वने ॥
tatrāpaśyat priyāṁ bhāryāṁ pāṇḍavānāṁ yaśasvinīm । tiṣṭhantīm āśramadvāri draupadīṁ nirjane vane ॥
विभ्राजमानां वपुषा बिभ्रतीं रूपमुत्तमम् । भ्राजयन्तीं वनोद्देशं नीलाभ्रमिव विद्युतम् ॥
vibhrājamānāṁ vapuṣā bibhratīṁ rūpam uttamam । bhrājayantīṁ vanoddeśaṁ nīlābhram iva vidyutam ॥
अप्सरा देवकन्या वा माया वा देवनिर्मिता । इति कृत्वाञ्जलिं सर्वे ददृशुस्तामनिन्दिताम् ॥
apsarā devakanyā vā māyā vā devanirmitā । iti kr̥tvāñjaliṁ sarve dadr̥śus tām aninditām ॥
ततः स राजा सिन्धूनां वार्द्धक्षत्रिर्जयद्रथः । विस्मितस्तामनिन्द्याङ्गीं दृष्ट्वासीद्धृष्टमानसः ॥
tataḥ sa rājā sindhūnāṁ vārddhakṣatrir jayadrathaḥ । vismitas tām anindyāṅgīṁ dr̥ṣṭvāsīd dhr̥ṣṭamānasaḥ ॥
स कोटिकाश्यं राजानमब्रवीत्काममोहितः । कस्य त्वेषानवद्याङ्गी यदि वापि न मानुषी ॥
sa koṭikāśyaṁ rājānam abravīt kāmamohitaḥ । kasya tv eṣānavadyāṅgī yadi vāpi na mānuṣī ॥
विवाहार्थो न मे कश्चिदिमां दृष्ट्वातिसुन्दरीम् । एतामेवाहमादाय गमिष्यामि स्वमालयम् ॥
vivāhārtho na me kaś cid imāṁ dr̥ṣṭvātisundarīm । etām evāham ādāya gamiṣyāmi svam ālayam ॥
गच्छ जानीहि सौम्यैनां कस्य का च कुतोऽपि वा । किमर्थमागता सुभ्रूरिदं कण्टकितं वनम् ॥
gaccha jānīhi saumyaināṁ kasya kā ca kuto ’pi vā । kimartham āgatā subhrūr idaṁ kaṇṭakitaṁ vanam ॥
अपि नाम वरारोहा मामेषा लोकसुन्दरी । भजेदद्यायतापाङ्गी सुदती तनुमध्यमा ॥
api nāma varārohā mām eṣā lokasundarī । bhajed adyāyatāpāṅgī sudatī tanumadhyamā ॥
अप्यहं कृतकामः स्यामिमां प्राप्य वरस्त्रियम् । गच्छ जानीहि को न्वस्या नाथ इत्येव कोटिक ॥
apy ahaṁ kr̥takāmaḥ syām imāṁ prāpya varastriyam । gaccha jānīhi ko nv asyā nātha ity eva koṭika ॥
स कोटिकाश्यस्तच्छ्रुत्वा रथात्प्रस्कन्द्य कुण्डली । उपेत्य पप्रच्छ तदा क्रोष्टा व्याघ्रवधूमिव ॥
sa koṭikāśyas tac chrutvā rathāt praskandya kuṇḍalī । upetya papraccha tadā kroṣṭā vyāghravadhūm iva ॥