Adhyāya 234

वैशंपायन उवाच । ततो दिव्यास्त्रसंपन्ना गन्धर्वा हेममालिनः । विसृजन्तः शरान्दीप्तान्समन्तात्पर्यवारयन् ॥

vaiśaṁpāyana uvāca । tato divyāstrasaṁpannā gandharvā hemamālinaḥ । visr̥jantaḥ śarān dīptān samantāt paryavārayan ॥

चत्वारः पाण्डवा वीरा गन्धर्वाश्च सहस्रशः । रणे संन्यपतन्राजंस्तदद्भुतमिवाभवत् ॥

catvāraḥ pāṇḍavā vīrā gandharvāś ca sahasraśaḥ । raṇe saṁnyapatan rājaṁs tad adbhutam ivābhavat ॥

यथा कर्णस्य च रथो धार्तराष्ट्रस्य चोभयोः । गन्धर्वैः शतशश्छिन्नौ तथा तेषां प्रचक्रिरे ॥

yathā karṇasya ca ratho dhārtarāṣṭrasya cobhayoḥ । gandharvaiḥ śataśaś chinnau tathā teṣāṁ pracakrire ॥

तान्समापततो राजन्गन्धर्वाञ्शतशो रणे । प्रत्यगृह्णन्नरव्याघ्राः शरवर्षैरनेकशः ॥

tān samāpatato rājan gandharvāñ śataśo raṇe । pratyagr̥hṇan naravyāghrāḥ śaravarṣair anekaśaḥ ॥

अवकीर्यमाणाः खगमाः शरवर्षैः समन्ततः । न शेकुः पाण्डुपुत्राणां समीपे परिवर्तितुम् ॥

avakīryamāṇāḥ khagamāḥ śaravarṣaiḥ samantataḥ । na śekuḥ pāṇḍuputrāṇāṁ samīpe parivartitum ॥

अभिक्रुद्धानभिप्रेक्ष्य गन्धर्वानर्जुनस्तदा । लक्षयित्वाथ दिव्यानि महास्त्राण्युपचक्रमे ॥

abhikruddhān abhiprekṣya gandharvān arjunas tadā । lakṣayitvātha divyāni mahāstrāṇy upacakrame ॥

सहस्राणां सहस्रं स प्राहिणोद्यमसादनम् । आग्नेयेनार्जुनः संख्ये गन्धर्वाणां बलोत्कटः ॥

sahasrāṇāṁ sahasraṁ sa prāhiṇod yamasādanam । āgneyenārjunaḥ saṁkhye gandharvāṇāṁ balotkaṭaḥ ॥

तथा भीमो महेष्वासः संयुगे बलिनां वरः । गन्धर्वाञ्शतशो राजञ्जघान निशितैः शरैः ॥

tathā bhīmo maheṣvāsaḥ saṁyuge balināṁ varaḥ । gandharvāñ śataśo rājañ jaghāna niśitaiḥ śaraiḥ ॥

माद्रीपुत्रावपि तथा युध्यमानौ बलोत्कटौ । परिगृह्याग्रतो राजञ्जघ्नतुः शतशः परान् ॥

mādrīputrāv api tathā yudhyamānau balotkaṭau । parigr̥hyāgrato rājañ jaghnatuḥ śataśaḥ parān ॥

ते वध्यमाना गन्धर्वा दिव्यैरस्त्रैर्महात्मभिः । उत्पेतुः खमुपादाय धृतराष्ट्रसुतांस्ततः ॥

te vadhyamānā gandharvā divyair astrair mahātmabhiḥ । utpetuḥ kham upādāya dhr̥tarāṣṭrasutāṁs tataḥ ॥

तानुत्पतिष्णून्बुद्ध्वा तु कुन्तीपुत्रो धनंजयः । महता शरजालेन समन्तात्पर्यवारयत् ॥

tān utpatiṣṇūn buddhvā tu kuntīputro dhanaṁjayaḥ । mahatā śarajālena samantāt paryavārayat ॥

ते बद्धाः शरजालेन शकुन्ता इव पञ्जरे । ववर्षुरर्जुनं क्रोधाद्गदाशक्त्यृष्टिवृष्टिभिः ॥

te baddhāḥ śarajālena śakuntā iva pañjare । vavarṣur arjunaṁ krodhād gadāśaktyr̥ṣṭivr̥ṣṭibhiḥ ॥

गदाशक्त्यसिवृष्टीस्ता निहत्य स महास्त्रवित् । गात्राणि चाहनद्भल्लैर्गन्धर्वाणां धनंजयः ॥

gadāśaktyasivr̥ṣṭīs tā nihatya sa mahāstravit । gātrāṇi cāhanad bhallair gandharvāṇāṁ dhanaṁjayaḥ ॥

शिरोभिः प्रपतद्भिश्च चरणैर्बाहुभिस्तथा । अश्मवृष्टिरिवाभाति परेषामभवद्भयम् ॥

śirobhiḥ prapatadbhiś ca caraṇair bāhubhis tathā । aśmavr̥ṣṭir ivābhāti pareṣām abhavad bhayam ॥

ते वध्यमाना गन्धर्वाः पाण्डवेन महात्मना । भूमिष्ठमन्तरिक्षस्थाः शरवर्षैरवाकिरन् ॥

te vadhyamānā gandharvāḥ pāṇḍavena mahātmanā । bhūmiṣṭham antarikṣasthāḥ śaravarṣair avākiran ॥

तेषां तु शरवर्षाणि सव्यसाची परंतपः । अस्त्रैः संवार्य तेजस्वी गन्धर्वान्प्रत्यविध्यत ॥

teṣāṁ tu śaravarṣāṇi savyasācī paraṁtapaḥ । astraiḥ saṁvārya tejasvī gandharvān pratyavidhyata ॥

स्थूणाकर्णेन्द्रजालं च सौरं चापि तथार्जुनः । आग्नेयं चापि सौम्यं च ससर्ज कुरुनन्दनः ॥

sthūṇākarṇendrajālaṁ ca sauraṁ cāpi tathārjunaḥ । āgneyaṁ cāpi saumyaṁ ca sasarja kurunandanaḥ ॥

ते दह्यमाना गन्धर्वाः कुन्तीपुत्रस्य सायकैः । दैतेया इव शक्रेण विषादमगमन्परम् ॥

te dahyamānā gandharvāḥ kuntīputrasya sāyakaiḥ । daiteyā iva śakreṇa viṣādam agaman param ॥

ऊर्ध्वमाक्रममाणाश्च शरजालेन वारिताः । विसर्पमाणा भल्लैश्च वार्यन्ते सव्यसाचिना ॥

ūrdhvam ākramamāṇāś ca śarajālena vāritāḥ । visarpamāṇā bhallaiś ca vāryante savyasācinā ॥

गन्धर्वांस्त्रासितान्दृष्ट्वा कुन्तीपुत्रेण धीमता । चित्रसेनो गदां गृह्य सव्यसाचिनमाद्रवत् ॥

gandharvāṁs trāsitān dr̥ṣṭvā kuntīputreṇa dhīmatā । citraseno gadāṁ gr̥hya savyasācinam ādravat ॥

तस्याभिपततस्तूर्णं गदाहस्तस्य संयुगे । गदां सर्वायसीं पार्थः शरैश्चिच्छेद सप्तधा ॥

tasyābhipatatas tūrṇaṁ gadāhastasya saṁyuge । gadāṁ sarvāyasīṁ pārthaḥ śaraiś ciccheda saptadhā ॥

स गदां बहुधा दृष्ट्वा कृत्तां बाणैस्तरस्विना । संवृत्य विद्ययात्मानं योधयामास पाण्डवम् । अस्त्राणि तस्य दिव्यानि योधयामास खे स्थितः ॥

sa gadāṁ bahudhā dr̥ṣṭvā kr̥ttāṁ bāṇais tarasvinā । saṁvr̥tya vidyayātmānaṁ yodhayām āsa pāṇḍavam । astrāṇi tasya divyāni yodhayām āsa khe sthitaḥ ॥

गन्धर्वराजो बलवान्माययान्तर्हितस्तदा । अन्तर्हितं समालक्ष्य प्रहरन्तमथार्जुनः । ताडयामास खचरैर्दिव्यास्त्रप्रतिमन्त्रितैः ॥

gandharvarājo balavān māyayāntarhitas tadā । antarhitaṁ samālakṣya praharantam athārjunaḥ । tāḍayām āsa khacarair divyāstrapratimantritaiḥ ॥

अन्तर्धानवधं चास्य चक्रे क्रुद्धोऽर्जुनस्तदा । शब्दवेध्यमुपाश्रित्य बहुरूपो धनंजयः ॥

antardhānavadhaṁ cāsya cakre kruddho ’rjunas tadā । śabdavedhyam upāśritya bahurūpo dhanaṁjayaḥ ॥

स वध्यमानस्तैरस्त्रैरर्जुनेन महात्मना । अथास्य दर्शयामास तदात्मानं प्रियः सखा ॥

sa vadhyamānas tair astrair arjunena mahātmanā । athāsya darśayām āsa tadātmānaṁ priyaḥ sakhā ॥

चित्रसेनमथालक्ष्य सखायं युधि दुर्बलम् । संजहारास्त्रमथ तत्प्रसृष्टं पाण्डवर्षभः ॥

citrasenam athālakṣya sakhāyaṁ yudhi durbalam । saṁjahārāstram atha tat prasr̥ṣṭaṁ pāṇḍavarṣabhaḥ ॥

दृष्ट्वा तु पाण्डवाः सर्वे संहृतास्त्रं धनंजयम् । संजह्रुः प्रद्रुतानश्वाञ्शरवेगान्धनूंषि च ॥

dr̥ṣṭvā tu pāṇḍavāḥ sarve saṁhr̥tāstraṁ dhanaṁjayam । saṁjahruḥ pradrutān aśvāñ śaravegān dhanūṁṣi ca ॥

चित्रसेनश्च भीमश्च सव्यसाची यमावपि । पृष्ट्वा कौशलमन्योन्यं रथेष्वेवावतस्थिरे ॥

citrasenaś ca bhīmaś ca savyasācī yamāv api । pr̥ṣṭvā kauśalam anyonyaṁ ratheṣv evāvatasthire ॥