Vana Parva · Adhyaya 3.224

Adhyāya 224

अध्यायः 224

Who speaks here वैशंपायन vaiśaṃpāyana

English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §232–234 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.

Text
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
224.1MBH-3-224-1

वैशंपायन उवाच । मार्कण्डेयादिभिर्विप्रैः पाण्डवैश्च महात्मभिः । कथाभिरनुकूलाभिः सहासित्वा जनार्दनः ॥

vaiśaṁpāyana uvāca । mārkaṇḍeyādibhir vipraiḥ pāṇḍavaiś ca mahātmabhiḥ । kathābhir anukūlābhiḥ sahāsitvā janārdanaḥ ॥

224.2MBH-3-224-2

ततस्तैः संविदं कृत्वा यथावन्मधुसूदनः । आरुरुक्षू रथं सत्यामाह्वयामास केशवः ॥

tatas taiḥ saṁvidaṁ kr̥tvā yathāvan madhusūdanaḥ । ārurukṣū rathaṁ satyām āhvayām āsa keśavaḥ ॥

224.3MBH-3-224-3

सत्यभामा ततस्तत्र स्वजित्वा द्रुपदात्मजाम् । उवाच वचनं हृद्यं यथाभावसमाहितम् ॥

satyabhāmā tatas tatra svajitvā drupadātmajām । uvāca vacanaṁ hr̥dyaṁ yathābhāvasamāhitam ॥

224.4MBH-3-224-4

कृष्णे मा भूत्तवोत्कण्ठा मा व्यथा मा प्रजागरः । भर्तृभिर्देवसंकाशैर्जितां प्राप्स्यसि मेदिनीम् ॥

kr̥ṣṇe mā bhūt tavotkaṇṭhā mā vyathā mā prajāgaraḥ । bhartr̥bhir devasaṁkāśair jitāṁ prāpsyasi medinīm ॥

224.5MBH-3-224-5

न ह्येवं शीलसंपन्ना नैवं पूजितलक्षणाः । प्राप्नुवन्ति चिरं क्लेशं यथा त्वमसितेक्षणे ॥

na hy evaṁ śīlasaṁpannā naivaṁ pūjitalakṣaṇāḥ । prāpnuvanti ciraṁ kleśaṁ yathā tvam asitekṣaṇe ॥

224.6MBH-3-224-6

अवश्यं च त्वया भूमिरियं निहतकण्टका । भर्तृभिः सह भोक्तव्या निर्द्वंद्वेति श्रुतं मया ॥

avaśyaṁ ca tvayā bhūmir iyaṁ nihatakaṇṭakā । bhartr̥bhiḥ saha bhoktavyā nirdvaṁdveti śrutaṁ mayā ॥

224.7MBH-3-224-7

धार्तराष्ट्रवधं कृत्वा वैराणि प्रतियात्य च । युधिष्ठिरस्थां पृथिवीं द्रष्टासि द्रुपदात्मजे ॥

dhārtarāṣṭravadhaṁ kr̥tvā vairāṇi pratiyātya ca । yudhiṣṭhirasthāṁ pr̥thivīṁ draṣṭāsi drupadātmaje ॥

224.8MBH-3-224-8

यास्ताः प्रव्राजमानां त्वां प्राहसन्दर्पमोहिताः । ताः क्षिप्रं हतसंकल्पा द्रक्ष्यसि त्वं कुरुस्त्रियः ॥

yās tāḥ pravrājamānāṁ tvāṁ prāhasan darpamohitāḥ । tāḥ kṣipraṁ hatasaṁkalpā drakṣyasi tvaṁ kurustriyaḥ ॥

224.9MBH-3-224-9

तव दुःखोपपन्नाया यैराचरितमप्रियम् । विद्धि संप्रस्थितान्सर्वांस्तान्कृष्णे यमसादनम् ॥

tava duḥkhopapannāyā yair ācaritam apriyam । viddhi saṁprasthitān sarvāṁs tān kr̥ṣṇe yamasādanam ॥

224.10MBH-3-224-10

पुत्रस्ते प्रतिविन्ध्यश्च सुतसोमस्तथा विभुः । श्रुतकर्मार्जुनिश्चैव शतानीकश्च नाकुलिः । सहदेवाच्च यो जातः श्रुतसेनस्तवात्मजः ॥

putras te prativindhyaś ca sutasomas tathā vibhuḥ । śrutakarmārjuniś caiva śatānīkaś ca nākuliḥ । sahadevāc ca yo jātaḥ śrutasenas tavātmajaḥ ॥

224.11MBH-3-224-11

सर्वे कुशलिनो वीराः कृतास्त्राश्च सुतास्तव । अभिमन्युरिव प्रीता द्वारवत्यां रता भृशम् ॥

sarve kuśalino vīrāḥ kr̥tāstrāś ca sutās tava । abhimanyur iva prītā dvāravatyāṁ ratā bhr̥śam ॥

224.12MBH-3-224-12

त्वमिवैषां सुभद्रा च प्रीत्या सर्वात्मना स्थिता । प्रीयते भावनिर्द्वंद्वा तेभ्यश्च विगतज्वरा ॥

tvam ivaiṣāṁ subhadrā ca prītyā sarvātmanā sthitā । prīyate bhāvanirdvaṁdvā tebhyaś ca vigatajvarā ॥

224.13MBH-3-224-13

भेजे सर्वात्मना चैव प्रद्युम्नजननी तथा । भानुप्रभृतिभिश्चैनान्विशिनष्टि च केशवः ॥

bheje sarvātmanā caiva pradyumnajananī tathā । bhānuprabhr̥tibhiś cainān viśinaṣṭi ca keśavaḥ ॥

224.14MBH-3-224-14

भोजनाच्छादने चैषां नित्यं मे श्वशुरः स्थितः । रामप्रभृतयः सर्वे भजन्त्यन्धकवृष्णयः । तुल्यो हि प्रणयस्तेषां प्रद्युम्नस्य च भामिनि ॥

bhojanācchādane caiṣāṁ nityaṁ me śvaśuraḥ sthitaḥ । rāmaprabhr̥tayaḥ sarve bhajanty andhakavr̥ṣṇayaḥ । tulyo hi praṇayas teṣāṁ pradyumnasya ca bhāmini ॥

224.15MBH-3-224-15

एवमादि प्रियं प्रीत्या हृद्यमुक्त्वा मनोनुगम् । गमनाय मनश्चक्रे वासुदेवरथं प्रति ॥

evamādi priyaṁ prītyā hr̥dyam uktvā manonugam । gamanāya manaś cakre vāsudevarathaṁ prati ॥

224.16MBH-3-224-16

तां कृष्णां कृष्णमहिषी चकाराभिप्रदक्षिणम् । आरुरोह रथं शौरेः सत्यभामा च भामिनी ॥

tāṁ kr̥ṣṇāṁ kr̥ṣṇamahiṣī cakārābhipradakṣiṇam । āruroha rathaṁ śaureḥ satyabhāmā ca bhāminī ॥

224.17MBH-3-224-17

स्मयित्वा तु यदुश्रेष्ठो द्रौपदीं परिसान्त्व्य च । उपावर्त्य ततः शीघ्रैर्हयैः प्रायात्परंतपः ॥

smayitvā tu yaduśreṣṭho draupadīṁ parisāntvya ca । upāvartya tataḥ śīghrair hayaiḥ prāyāt paraṁtapaḥ ॥