Adhyāya 172

वैशंपायन उवाच । तस्यां रजन्यां व्युष्टायां धर्मराजो युधिष्ठिरः । उत्थायावश्यकार्याणि कृतवान्भ्रतृभिः सह ॥

vaiśaṁpāyana uvāca । tasyāṁ rajanyāṁ vyuṣṭāyāṁ dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ । utthāyāvaśyakāryāṇi kr̥tavān bhratr̥bhiḥ saha ॥

ततः संचोदयामास सोऽर्जुनं भ्रातृनन्दनम् । दर्शयास्त्राणि कौन्तेय यैर्जिता दानवास्त्वया ॥

tataḥ saṁcodayām āsa so ’rjunaṁ bhrātr̥nandanam । darśayāstrāṇi kaunteya yair jitā dānavās tvayā ॥

ततो धनंजयो राजन्देवैर्दत्तानि पाण्डवः । अस्त्राणि तानि दिव्यानि दर्शयामास भारत ॥

tato dhanaṁjayo rājan devair dattāni pāṇḍavaḥ । astrāṇi tāni divyāni darśayām āsa bhārata ॥

यथान्यायं महातेजाः शौचं परममास्थितः । गिरिकूबरं पादपाङ्गं शुभवेणु त्रिवेणुकम् । पार्थिवं रथमास्थाय शोभमानो धनंजयः ॥

yathānyāyaṁ mahātejāḥ śaucaṁ paramam āsthitaḥ । girikūbaraṁ pādapāṅgaṁ śubhaveṇu triveṇukam । pārthivaṁ ratham āsthāya śobhamāno dhanaṁjayaḥ ॥

ततः सुदंशितस्तेन कवचेन सुवर्चसा । धनुरादाय गाण्डीवं देवदत्तं च वारिजम् ॥

tataḥ sudaṁśitas tena kavacena suvarcasā । dhanur ādāya gāṇḍīvaṁ devadattaṁ ca vārijam ॥

शोशुभ्यमानः कौन्तेय आनुपूर्व्यान्महाभुजः । अस्त्राणि तानि दिव्यानि दर्शनायोपचक्रमे ॥

śośubhyamānaḥ kaunteya ānupūrvyān mahābhujaḥ । astrāṇi tāni divyāni darśanāyopacakrame ॥

अथ प्रयोक्ष्यमाणेन दिव्यान्यस्त्राणि तेन वै । समाक्रान्ता मही पद्भ्यां समकम्पत सद्रुमा ॥

atha prayokṣyamāṇena divyāny astrāṇi tena vai । samākrāntā mahī padbhyāṁ samakampata sadrumā ॥

क्षुभिताः सरितश्चैव तथैव च महोदधिः । शैलाश्चापि व्यशीर्यन्त न ववौ च समीरणः ॥

kṣubhitāḥ saritaś caiva tathaiva ca mahodadhiḥ । śailāś cāpi vyaśīryanta na vavau ca samīraṇaḥ ॥

न बभासे सहस्रांशुर्न जज्वाल च पावकः । न वेदाः प्रतिभान्ति स्म द्विजातीनां कथंचन ॥

na babhāse sahasrāṁśur na jajvāla ca pāvakaḥ । na vedāḥ pratibhānti sma dvijātīnāṁ kathaṁ cana ॥

अन्तर्भूमिगता ये च प्राणिनो जनमेजय । पीड्यमानाः समुत्थाय पाण्डवं पर्यवारयन् ॥

antarbhūmigatā ye ca prāṇino janamejaya । pīḍyamānāḥ samutthāya pāṇḍavaṁ paryavārayan ॥

वेपमानाः प्राञ्जलयस्ते सर्वे पिहिताननाः । दह्यमानास्तदास्त्रैस्तैर्याचन्ति स्म धनंजयम् ॥

vepamānāḥ prāñjalayas te sarve pihitānanāḥ । dahyamānās tadāstrais tair yācanti sma dhanaṁjayam ॥

ततो ब्रह्मर्षयश्चैव सिद्धाश्चैव सुरर्षयः । जङ्गमानि च भूतानि सर्वाण्येवावतस्थिरे ॥

tato brahmarṣayaś caiva siddhāś caiva surarṣayaḥ । jaṅgamāni ca bhūtāni sarvāṇy evāvatasthire ॥

राजर्षयश्च प्रवरास्तथैव च दिवौकसः । यक्षराक्षसगन्धर्वास्तथैव च पतत्रिणः ॥

rājarṣayaś ca pravarās tathaiva ca divaukasaḥ । yakṣarākṣasagandharvās tathaiva ca patatriṇaḥ ॥

ततः पितामहश्चैव लोकपालाश्च सर्वशः । भगवांश्च महादेवः सगणोऽभ्याययौ तदा ॥

tataḥ pitāmahaś caiva lokapālāś ca sarvaśaḥ । bhagavāṁś ca mahādevaḥ sagaṇo ’bhyāyayau tadā ॥

ततो वायुर्महाराज दिव्यैर्माल्यैः सुगन्धिभिः । अभितः पाण्डवांश्चित्रैरवचक्रे समन्ततः ॥

tato vāyur mahārāja divyair mālyaiḥ sugandhibhiḥ । abhitaḥ pāṇḍavāṁś citrair avacakre samantataḥ ॥

जगुश्च गाथा विविधा गन्धर्वाः सुरचोदिताः । ननृतुः संघशश्चैव राजन्नप्सरसां गणाः ॥

jaguś ca gāthā vividhā gandharvāḥ suracoditāḥ । nanr̥tuḥ saṁghaśaś caiva rājann apsarasāṁ gaṇāḥ ॥

तस्मिंस्तु तुमुले काले नारदः सुरचोदितः । आगम्याह वचः पार्थं श्रवणीयमिदं नृप ॥

tasmiṁs tu tumule kāle nāradaḥ suracoditaḥ । āgamyāha vacaḥ pārthaṁ śravaṇīyam idaṁ nr̥pa ॥

अर्जुनार्जुन मा युङ्क्ष्व दिव्यान्यस्त्राणि भारत । नैतानि निरधिष्ठाने प्रयुज्यन्ते कदाचन ॥

arjunārjuna mā yuṅkṣva divyāny astrāṇi bhārata । naitāni niradhiṣṭhāne prayujyante kadā cana ॥

अधिष्ठाने न वानार्तः प्रयुञ्जीत कदाचन । प्रयोगे सुमहान्दोषो ह्यस्त्राणां कुरुनन्दन ॥

adhiṣṭhāne na vānārtaḥ prayuñjīta kadā cana । prayoge sumahān doṣo hy astrāṇāṁ kurunandana ॥

एतानि रक्ष्यमाणानि धनंजय यथागमम् । बलवन्ति सुखार्हाणि भविष्यन्ति न संशयः ॥

etāni rakṣyamāṇāni dhanaṁjaya yathāgamam । balavanti sukhārhāṇi bhaviṣyanti na saṁśayaḥ ॥

अरक्ष्यमाणान्येतानि त्रैलोक्यस्यापि पाण्डव । भवन्ति स्म विनाशाय मैवं भूयः कृथाः क्वचित् ॥

arakṣyamāṇāny etāni trailokyasyāpi pāṇḍava । bhavanti sma vināśāya maivaṁ bhūyaḥ kr̥thāḥ kva cit ॥

अजातशत्रो त्वं चैव द्रक्ष्यसे तानि संयुगे । योज्यमानानि पार्थेन द्विषतामवमर्दने ॥

ajātaśatro tvaṁ caiva drakṣyase tāni saṁyuge । yojyamānāni pārthena dviṣatām avamardane ॥

निवार्याथ ततः पार्थं सर्वे देवा यथागतम् । जग्मुरन्ये च ये तत्र समाजग्मुर्नरर्षभ ॥

nivāryātha tataḥ pārthaṁ sarve devā yathāgatam । jagmur anye ca ye tatra samājagmur nararṣabha ॥

तेषु सर्वेषु कौरव्य प्रतियातेषु पाण्डवाः । तस्मिन्नेव वने हृष्टास्त ऊषुः सह कृष्णया ॥

teṣu sarveṣu kauravya pratiyāteṣu pāṇḍavāḥ । tasminn eva vane hr̥ṣṭās ta ūṣuḥ saha kr̥ṣṇayā ॥