Vana Parva · Adhyaya 3.14

Adhyāya 14

अध्यायः 14

Who speaks here वासुदेव vāsudeva

English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §13–15 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.

Text
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
14.1MBH-3-14-1

वासुदेव उवाच । नेदं कृच्छ्रमनुप्राप्तो भवान्स्याद्वसुधाधिप । यद्यहं द्वारकायां स्यां राजन्संनिहितः पुरा ॥

vāsudeva uvāca । nedaṁ kr̥cchram anuprāpto bhavān syād vasudhādhipa । yady ahaṁ dvārakāyāṁ syāṁ rājan saṁnihitaḥ purā ॥

14.2MBH-3-14-2

आगच्छेयमहं द्यूतमनाहूतोऽपि कौरवैः । आम्बिकेयेन दुर्धर्ष राज्ञा दुर्योधनेन च ॥

āgaccheyam ahaṁ dyūtam anāhūto ’pi kauravaiḥ । āmbikeyena durdharṣa rājñā duryodhanena ca ॥

14.3MBH-3-14-3

वारयेयमहं द्यूतं बहून्दोषान्प्रदर्शयन् । भीष्मद्रोणौ समानाय्य कृपं बाह्लीकमेव च ॥

vārayeyam ahaṁ dyūtaṁ bahūn doṣān pradarśayan । bhīṣmadroṇau samānāyya kr̥paṁ bāhlīkam eva ca ॥

14.4MBH-3-14-4

वैचित्रवीर्यं राजानमलं द्यूतेन कौरव । पुत्राणां तव राजेन्द्र त्वन्निमित्तमिति प्रभो ॥

vaicitravīryaṁ rājānam alaṁ dyūtena kaurava । putrāṇāṁ tava rājendra tvannimittam iti prabho ॥

14.5MBH-3-14-5

तत्र वक्ष्याम्यहं दोषान्यैर्भवानवरोपितः । वीरसेनसुतो यैश्च राज्यात्प्रभ्रंशितः पुरा ॥

tatra vakṣyāmy ahaṁ doṣān yair bhavān avaropitaḥ । vīrasenasuto yaiś ca rājyāt prabhraṁśitaḥ purā ॥

14.6MBH-3-14-6

अभक्षितविनाशं च देवनेन विशां पते । सातत्यं च प्रसङ्गस्य वर्णयेयं यथातथम् ॥

abhakṣitavināśaṁ ca devanena viśāṁ pate । sātatyaṁ ca prasaṅgasya varṇayeyaṁ yathātatham ॥

14.7MBH-3-14-7

स्त्रियोऽक्षा मृगया पानमेतत्कामसमुत्थितम् । व्यसनं चतुष्टयं प्रोक्तं यै राजन्भ्रश्यते श्रियः ॥

striyo ’kṣā mr̥gayā pānam etat kāmasamutthitam । vyasanaṁ catuṣṭayaṁ proktaṁ yai rājan bhraśyate śriyaḥ ॥

14.8MBH-3-14-8

तत्र सर्वत्र वक्तव्यं मन्यन्ते शास्त्रकोविदाः । विशेषतश्च वक्तव्यं द्यूते पश्यन्ति तद्विदः ॥

tatra sarvatra vaktavyaṁ manyante śāstrakovidāḥ । viśeṣataś ca vaktavyaṁ dyūte paśyanti tadvidaḥ ॥

14.9MBH-3-14-9

एकाह्ना द्रव्यनाशोऽत्र ध्रुवं व्यसनमेव च । अभुक्तनाशश्चार्थानां वाक्पारुष्यं च केवलम् ॥

ekāhnā dravyanāśo ’tra dhruvaṁ vyasanam eva ca । abhuktanāśaś cārthānāṁ vākpāruṣyaṁ ca kevalam ॥

14.10MBH-3-14-10

एतच्चान्यच्च कौरव्य प्रसङ्गि कटुकोदयम् । द्यूते ब्रूयां महाबाहो समासाद्याम्बिकासुतम् ॥

etac cānyac ca kauravya prasaṅgi kaṭukodayam । dyūte brūyāṁ mahābāho samāsādyāmbikāsutam ॥

14.11MBH-3-14-11

एवमुक्तो यदि मया गृह्णीयाद्वचनं मम । अनामयं स्याद्धर्मस्य कुरूणां कुरुनन्दन ॥

evam ukto yadi mayā gr̥hṇīyād vacanaṁ mama । anāmayaṁ syād dharmasya kurūṇāṁ kurunandana ॥

14.12MBH-3-14-12

न चेत्स मम राजेन्द्र गृह्णीयान्मधुरं वचः । पथ्यं च भरतश्रेष्ठ निगृह्णीयां बलेन तम् ॥

na cet sa mama rājendra gr̥hṇīyān madhuraṁ vacaḥ । pathyaṁ ca bharataśreṣṭha nigr̥hṇīyāṁ balena tam ॥

14.13MBH-3-14-13

अथैनानभिनीयैवं सुहृदो नाम दुर्हृदः । सभासदश्च तान्सर्वान्भेदयेयं दुरोदरान् ॥

athainān abhinīyaivaṁ suhr̥do nāma durhr̥daḥ । sabhāsadaś ca tān sarvān bhedayeyaṁ durodarān ॥

14.14MBH-3-14-14

असांनिध्यं तु कौरव्य ममानर्तेष्वभूत्तदा । येनेदं व्यसनं प्राप्ता भवन्तो द्यूतकारितम् ॥

asāṁnidhyaṁ tu kauravya mamānarteṣv abhūt tadā । yenedaṁ vyasanaṁ prāptā bhavanto dyūtakāritam ॥

14.15MBH-3-14-15

सोऽहमेत्य कुरुश्रेष्ठ द्वारकां पाण्डुनन्दन । अश्रौषं त्वां व्यसनिनं युयुधानाद्यथातथम् ॥

so ’ham etya kuruśreṣṭha dvārakāṁ pāṇḍunandana । aśrauṣaṁ tvāṁ vyasaninaṁ yuyudhānād yathātatham ॥

14.16MBH-3-14-16

श्रुत्वैव चाहं राजेन्द्र परमोद्विग्नमानसः । तूर्णमभ्यागतोऽस्मि त्वां द्रष्टुकामो विशां पते ॥

śrutvaiva cāhaṁ rājendra paramodvignamānasaḥ । tūrṇam abhyāgato ’smi tvāṁ draṣṭukāmo viśāṁ pate ॥

14.17MBH-3-14-17

अहो कृच्छ्रमनुप्राप्ताः सर्वे स्म भरतर्षभ । ये वयं त्वां व्यसनिनं पश्यामः सह सोदरैः ॥

aho kr̥cchram anuprāptāḥ sarve sma bharatarṣabha । ye vayaṁ tvāṁ vyasaninaṁ paśyāmaḥ saha sodaraiḥ ॥