Adhyāya 123

लोमश उवाच । कस्यचित्त्वथ कालस्य सुराणामश्विनौ नृप । कृताभिषेकां विवृतां सुकन्यां तामपश्यताम् ॥

lomaśa uvāca । kasya cit tv atha kālasya surāṇām aśvinau nr̥pa । kr̥tābhiṣekāṁ vivr̥tāṁ sukanyāṁ tām apaśyatām ॥

तां दृष्ट्वा दर्शनीयाङ्गीं देवराजसुतामिव । ऊचतुः समभिद्रुत्य नासत्यावश्विनाविदम् ॥

tāṁ dr̥ṣṭvā darśanīyāṅgīṁ devarājasutām iva । ūcatuḥ samabhidrutya nāsatyāv aśvināv idam ॥

कस्य त्वमसि वामोरु किं वने वै करोषि च । इच्छाव भद्रे ज्ञातुं त्वां तत्त्वमाख्याहि शोभने ॥

kasya tvam asi vāmoru kiṁ vane vai karoṣi ca । icchāva bhadre jñātuṁ tvāṁ tat tvam ākhyāhi śobhane ॥

ततः सुकन्या संवीता तावुवाच सुरोत्तमौ । शर्यातितनयां वित्तं भार्यां च च्यवनस्य माम् ॥

tataḥ sukanyā saṁvītā tāv uvāca surottamau । śaryātitanayāṁ vittaṁ bhāryāṁ ca cyavanasya mām ॥

अथाश्विनौ प्रहस्यैतामब्रूतां पुनरेव तु । कथं त्वमसि कल्याणि पित्रा दत्ता गताध्वने ॥

athāśvinau prahasyaitām abrūtāṁ punar eva tu । kathaṁ tvam asi kalyāṇi pitrā dattā gatādhvane ॥

भ्राजसे वनमध्ये त्वं विद्युत्सौदामिनी यथा । न देवेष्वपि तुल्यां हि त्वया पश्याव भामिनि ॥

bhrājase vanamadhye tvaṁ vidyut saudāminī yathā । na deveṣv api tulyāṁ hi tvayā paśyāva bhāmini ॥

सर्वाभरणसंपन्ना परमाम्बरधारिणी । शोभेथास्त्वनवद्याङ्गि न त्वेवं मलपङ्किनी ॥

sarvābharaṇasaṁpannā paramāmbaradhāriṇī । śobhethās tv anavadyāṅgi na tv evaṁ malapaṅkinī ॥

कस्मादेवंविधा भूत्वा जराजर्जरितं पतिम् । त्वमुपास्से ह कल्याणि कामभोगबहिष्कृतम् ॥

kasmād evaṁvidhā bhūtvā jarājarjaritaṁ patim । tvam upāsse ha kalyāṇi kāmabhogabahiṣkr̥tam ॥

असमर्थं परित्राणे पोषणे च शुचिस्मिते । साधु च्यवनमुत्सृज्य वरयस्वैकमावयोः । पत्यर्थं देवगर्भाभे मा वृथा यौवनं कृथाः ॥

asamarthaṁ paritrāṇe poṣaṇe ca śucismite । sādhu cyavanam utsr̥jya varayasvaikam āvayoḥ । patyarthaṁ devagarbhābhe mā vr̥thā yauvanaṁ kr̥thāḥ ॥

एवमुक्ता सुकन्या तु सुरौ ताविदमब्रवीत् । रताहं च्यवने पत्यौ मैवं मा पर्यशङ्किथाः ॥

evam uktā sukanyā tu surau tāv idam abravīt । ratāhaṁ cyavane patyau maivaṁ mā paryaśaṅkithāḥ ॥

तावब्रूतां पुनस्त्वेनामावां देवभिषग्वरौ । युवानं रूपसंपन्नं करिष्यावः पतिं तव ॥

tāv abrūtāṁ punas tv enām āvāṁ devabhiṣagvarau । yuvānaṁ rūpasaṁpannaṁ kariṣyāvaḥ patiṁ tava ॥

ततस्तस्यावयोश्चैव पतिमेकतमं वृणु । एतेन समयेनैनमामन्त्रय वरानने ॥

tatas tasyāvayoś caiva patim ekatamaṁ vr̥ṇu । etena samayenainam āmantraya varānane ॥

सा तयोर्वचनाद्राजन्नुपसंगम्य भार्गवम् । उवाच वाक्यं यत्ताभ्यामुक्तं भृगुसुतं प्रति ॥

sā tayor vacanād rājann upasaṁgamya bhārgavam । uvāca vākyaṁ yat tābhyām uktaṁ bhr̥gusutaṁ prati ॥

तच्छ्रुत्वा च्यवनो भार्यामुवाच क्रियतामिति । भर्त्रा सा समनुज्ञाता क्रियतामित्यथाब्रवीत् ॥

tac chrutvā cyavano bhāryām uvāca kriyatām iti । bhartrā sā samanujñātā kriyatām ity athābravīt ॥

श्रुत्वा तदश्विनौ वाक्यं तत्तस्याः क्रियतामिति । ऊचतू राजपुत्रीं तां पतिस्तव विशत्वपः ॥

śrutvā tad aśvinau vākyaṁ tat tasyāḥ kriyatām iti । ūcatū rājaputrīṁ tāṁ patis tava viśatv apaḥ ॥

ततोऽम्भश्च्यवनः शीघ्रं रूपार्थी प्रविवेश ह । अश्विनावपि तद्राजन्सरः प्रविशतां प्रभो ॥

tato ’mbhaś cyavanaḥ śīghraṁ rūpārthī praviveśa ha । aśvināv api tad rājan saraḥ praviśatāṁ prabho ॥

ततो मुहूर्तादुत्तीर्णाः सर्वे ते सरसस्ततः । दिव्यरूपधराः सर्वे युवानो मृष्टकुण्डलाः । तुल्यरूपधराश्चैव मनसः प्रीतिवर्धनाः ॥

tato muhūrtād uttīrṇāḥ sarve te sarasas tataḥ । divyarūpadharāḥ sarve yuvāno mr̥ṣṭakuṇḍalāḥ । tulyarūpadharāś caiva manasaḥ prītivardhanāḥ ॥

तेऽब्रुवन्सहिताः सर्वे वृणीष्वान्यतमं शुभे । अस्माकमीप्सितं भद्रे पतित्वे वरवर्णिनि । यत्र वाप्यभिकामासि तं वृणीष्व सुशोभने ॥

te ’bruvan sahitāḥ sarve vr̥ṇīṣvānyatamaṁ śubhe । asmākam īpsitaṁ bhadre patitve varavarṇini । yatra vāpy abhikāmāsi taṁ vr̥ṇīṣva suśobhane ॥

सा समीक्ष्य तु तान्सर्वांस्तुल्यरूपधरान्स्थितान् । निश्चित्य मनसा बुद्ध्या देवी वव्रे स्वकं पतिम् ॥

sā samīkṣya tu tān sarvāṁs tulyarūpadharān sthitān । niścitya manasā buddhyā devī vavre svakaṁ patim ॥

लब्ध्वा तु च्यवनो भार्यां वयोरूपं च वाञ्छितम् । हृष्टोऽब्रवीन्महातेजास्तौ नासत्याविदं वचः ॥

labdhvā tu cyavano bhāryāṁ vayorūpaṁ ca vāñchitam । hr̥ṣṭo ’bravīn mahātejās tau nāsatyāv idaṁ vacaḥ ॥

यथाहं रूपसंपन्नो वयसा च समन्वितः । कृतो भवद्भ्यां वृद्धः सन्भार्यां च प्राप्तवानिमाम् ॥

yathāhaṁ rūpasaṁpanno vayasā ca samanvitaḥ । kr̥to bhavadbhyāṁ vr̥ddhaḥ san bhāryāṁ ca prāptavān imām ॥

तस्माद्युवां करिष्यामि प्रीत्याहं सोमपीथिनौ । मिषतो देवराजस्य सत्यमेतद्ब्रवीमि वाम् ॥

tasmād yuvāṁ kariṣyāmi prītyāhaṁ somapīthinau । miṣato devarājasya satyam etad bravīmi vām ॥

तच्छ्रुत्वा हृष्टमनसौ दिवं तौ प्रतिजग्मतुः । च्यवनोऽपि सुकन्या च सुराविव विजह्रतुः ॥

tac chrutvā hr̥ṣṭamanasau divaṁ tau pratijagmatuḥ । cyavano ’pi sukanyā ca surāv iva vijahratuḥ ॥