Udyoga Parva · Adhyaya 5.81

Adhyāya 81

अध्यायः 81

Who speaks here अर्जुन arjuna · वैशंपायन vaiśaṃpāyana

English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §82–84 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.

Text
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
81.1MBH-5-81-1

अर्जुन उवाच । कुरूणामद्य सर्वेषां भवान्सुहृदनुत्तमः । संबन्धी दयितो नित्यमुभयोः पक्षयोरपि ॥

arjuna uvāca । kurūṇām adya sarveṣāṁ bhavān suhr̥d anuttamaḥ । saṁbandhī dayito nityam ubhayoḥ pakṣayor api ॥

81.2MBH-5-81-2

पाण्डवैर्धार्तराष्ट्राणां प्रतिपाद्यमनामयम् । समर्थः प्रशमं चैषां कर्तुं त्वमसि केशव ॥

pāṇḍavair dhārtarāṣṭrāṇāṁ pratipādyam anāmayam । samarthaḥ praśamaṁ caiṣāṁ kartuṁ tvam asi keśava ॥

81.3MBH-5-81-3

त्वमितः पुण्डरीकाक्ष सुयोधनममर्षणम् । शान्त्यर्थं भारतं ब्रूया यत्तद्वाच्यममित्रहन् ॥

tvam itaḥ puṇḍarīkākṣa suyodhanam amarṣaṇam । śāntyarthaṁ bhārataṁ brūyā yat tad vācyam amitrahan ॥

81.4MBH-5-81-4

त्वया धर्मार्थयुक्तं चेदुक्तं शिवमनामयम् । हितं नादास्यते बालो दिष्टस्य वशमेष्यति ॥

tvayā dharmārthayuktaṁ ced uktaṁ śivam anāmayam । hitaṁ nādāsyate bālo diṣṭasya vaśam eṣyati ॥

81.5MBH-5-81-5

भगवानुवाच । धर्म्यमस्मद्धितं चैव कुरूणां यदनामयम् । एष यास्यामि राजानं धृतराष्ट्रमभीप्सया ॥

bhagavān uvāca । dharmyam asmaddhitaṁ caiva kurūṇāṁ yad anāmayam । eṣa yāsyāmi rājānaṁ dhr̥tarāṣṭram abhīpsayā ॥

81.6MBH-5-81-6

वैशंपायन उवाच । ततो व्यपेते तमसि सूर्ये विमल उद्गते । मैत्रे मुहूर्ते संप्राप्ते मृद्वर्चिषि दिवाकरे ॥

vaiśaṁpāyana uvāca । tato vyapete tamasi sūrye vimala udgate । maitre muhūrte saṁprāpte mr̥dvarciṣi divākare ॥

81.7MBH-5-81-7

कौमुदे मासि रेवत्यां शरदन्ते हिमागमे । स्फीतसस्यसुखे काले कल्यः सत्त्ववतां वरः ॥

kaumude māsi revatyāṁ śaradante himāgame । sphītasasyasukhe kāle kalyaḥ sattvavatāṁ varaḥ ॥

81.8MBH-5-81-8

मङ्गल्याः पुण्यनिर्घोषा वाचः शृण्वंश्च सूनृताः । ब्राह्मणानां प्रतीतानामृषीणामिव वासवः ॥

maṅgalyāḥ puṇyanirghoṣā vācaḥ śr̥ṇvaṁś ca sūnr̥tāḥ । brāhmaṇānāṁ pratītānām r̥ṣīṇām iva vāsavaḥ ॥

81.9MBH-5-81-9

कृत्वा पौर्वाह्णिकं कृत्यं स्नातः शुचिरलंकृतः । उपतस्थे विवस्वन्तं पावकं च जनार्दनः ॥

kr̥tvā paurvāhṇikaṁ kr̥tyaṁ snātaḥ śucir alaṁkr̥taḥ । upatasthe vivasvantaṁ pāvakaṁ ca janārdanaḥ ॥

81.10MBH-5-81-10

ऋषभं पृष्ठ आलभ्य ब्राह्मणानभिवाद्य च । अग्निं प्रदक्षिणं कृत्वा पश्यन्कल्याणमग्रतः ॥

r̥ṣabhaṁ pr̥ṣṭha ālabhya brāhmaṇān abhivādya ca । agniṁ pradakṣiṇaṁ kr̥tvā paśyan kalyāṇam agrataḥ ॥

81.11MBH-5-81-11

तत्प्रतिज्ञाय वचनं पाण्डवस्य जनार्दनः । शिनेर्नप्तारमासीनमभ्यभाषत सात्यकिम् ॥

tat pratijñāya vacanaṁ pāṇḍavasya janārdanaḥ । śiner naptāram āsīnam abhyabhāṣata sātyakim ॥

81.12MBH-5-81-12

रथ आरोप्यतां शङ्खश्चक्रं च गदया सह । उपासङ्गाश्च शक्त्यश्च सर्वप्रहरणानि च ॥

ratha āropyatāṁ śaṅkhaś cakraṁ ca gadayā saha । upāsaṅgāś ca śaktyaś ca sarvapraharaṇāni ca ॥

81.13MBH-5-81-13

दुर्योधनो हि दुष्टात्मा कर्णश्च सहसौबलः । न च शत्रुरवज्ञेयः प्राकृतोऽपि बलीयसा ॥

duryodhano hi duṣṭātmā karṇaś ca sahasaubalaḥ । na ca śatrur avajñeyaḥ prākr̥to ’pi balīyasā ॥

81.14MBH-5-81-14

ततस्तन्मतमाज्ञाय केशवस्य पुरःसराः । प्रसस्रुर्योजयिष्यन्तो रथं चक्रगदाभृतः ॥

tatas tan matam ājñāya keśavasya puraḥsarāḥ । prasasrur yojayiṣyanto rathaṁ cakragadābhr̥taḥ ॥

81.15MBH-5-81-15

तं दीप्तमिव कालाग्निमाकाशगमिवाध्वगम् । चन्द्रसूर्यप्रकाशाभ्यां चक्राभ्यां समलंकृतम् ॥

taṁ dīptam iva kālāgnim ākāśagam ivādhvagam । candrasūryaprakāśābhyāṁ cakrābhyāṁ samalaṁkr̥tam ॥

81.16MBH-5-81-16

अर्धचन्द्रैश्च चन्द्रैश्च मत्स्यैः समृगपक्षिभिः । पुष्पैश्च विविधैश्चित्रं मणिरत्नैश्च सर्वशः ॥

ardhacandraiś ca candraiś ca matsyaiḥ samr̥gapakṣibhiḥ । puṣpaiś ca vividhaiś citraṁ maṇiratnaiś ca sarvaśaḥ ॥

81.17MBH-5-81-17

तरुणादित्यसंकाशं बृहन्तं चारुदर्शनम् । मणिहेमविचित्राङ्गं सुध्वजं सुपताकिनम् ॥

taruṇādityasaṁkāśaṁ br̥hantaṁ cārudarśanam । maṇihemavicitrāṅgaṁ sudhvajaṁ supatākinam ॥

81.18MBH-5-81-18

सूपस्करमनाधृष्यं वैयाघ्रपरिवारणम् । यशोघ्नं प्रत्यमित्राणां यदूनां नन्दिवर्धनम् ॥

sūpaskaram anādhr̥ṣyaṁ vaiyāghraparivāraṇam । yaśoghnaṁ pratyamitrāṇāṁ yadūnāṁ nandivardhanam ॥

81.19MBH-5-81-19

वाजिभिः सैन्यसुग्रीवमेघपुष्पबलाहकैः । स्नातैः संपादयां चक्रुः संपन्नैः सर्वसंपदा ॥

vājibhiḥ sainyasugrīvameghapuṣpabalāhakaiḥ । snātaiḥ saṁpādayāṁ cakruḥ saṁpannaiḥ sarvasaṁpadā ॥

81.20MBH-5-81-20

महिमानं तु कृष्णस्य भूय एवाभिवर्धयन् । सुघोषः पतगेन्द्रेण ध्वजेन युयुजे रथः ॥

mahimānaṁ tu kr̥ṣṇasya bhūya evābhivardhayan । sughoṣaḥ patagendreṇa dhvajena yuyuje rathaḥ ॥

81.21MBH-5-81-21

तं मेरुशिखरप्रख्यं मेघदुन्दुभिनिस्वनम् । आरुरोह रथं शौरिर्विमानमिव पुण्यकृत् ॥

taṁ meruśikharaprakhyaṁ meghadundubhinisvanam । āruroha rathaṁ śaurir vimānam iva puṇyakr̥t ॥

81.22MBH-5-81-22

ततः सात्यकिमारोप्य प्रययौ पुरुषोत्तमः । पृथिवीं चान्तरिक्षं च रथघोषेण नादयन् ॥

tataḥ sātyakim āropya prayayau puruṣottamaḥ । pr̥thivīṁ cāntarikṣaṁ ca rathaghoṣeṇa nādayan ॥

81.23MBH-5-81-23

व्यपोढाभ्रघनः कालः क्षणेन समपद्यत । शिवश्चानुववौ वायुः प्रशान्तमभवद्रजः ॥

vyapoḍhābhraghanaḥ kālaḥ kṣaṇena samapadyata । śivaś cānuvavau vāyuḥ praśāntam abhavad rajaḥ ॥

81.24MBH-5-81-24

प्रदक्षिणानुलोमाश्च मङ्गल्या मृगपक्षिणः । प्रयाणे वासुदेवस्य बभूवुरनुयायिनः ॥

pradakṣiṇānulomāś ca maṅgalyā mr̥gapakṣiṇaḥ । prayāṇe vāsudevasya babhūvur anuyāyinaḥ ॥

81.25MBH-5-81-25

मङ्गल्यार्थपदैः शब्दैरन्ववर्तन्त सर्वशः । सारसाः शतपत्राश्च हंसाश्च मधुसूदनम् ॥

maṅgalyārthapadaiḥ śabdair anvavartanta sarvaśaḥ । sārasāḥ śatapatrāś ca haṁsāś ca madhusūdanam ॥

81.26MBH-5-81-26

मन्त्राहुतिमहाहोमैर्हूयमानश्च पावकः । प्रदक्षिणशिखो भूत्वा विधूमः समपद्यत ॥

mantrāhutimahāhomair hūyamānaś ca pāvakaḥ । pradakṣiṇaśikho bhūtvā vidhūmaḥ samapadyata ॥

81.27MBH-5-81-27

वसिष्ठो वामदेवश्च भूरिद्युम्नो गयः क्रथः । शुक्रनारदवाल्मीका मरुतः कुशिको भृगुः ॥

vasiṣṭho vāmadevaś ca bhūridyumno gayaḥ krathaḥ । śukranāradavālmīkā marutaḥ kuśiko bhr̥guḥ ॥

81.28MBH-5-81-28

ब्रह्मदेवर्षयश्चैव कृष्णं यदुसुखावहम् । प्रदक्षिणमवर्तन्त सहिता वासवानुजम् ॥

brahmadevarṣayaś caiva kr̥ṣṇaṁ yadusukhāvaham । pradakṣiṇam avartanta sahitā vāsavānujam ॥

81.29MBH-5-81-29

एवमेतैर्महाभागैर्महर्षिगणसाधुभिः । पूजितः प्रययौ कृष्णः कुरूणां सदनं प्रति ॥

evam etair mahābhāgair maharṣigaṇasādhubhiḥ । pūjitaḥ prayayau kr̥ṣṇaḥ kurūṇāṁ sadanaṁ prati ॥

81.30MBH-5-81-30

तं प्रयान्तमनुप्रायात्कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः । भीमसेनार्जुनौ चोभौ माद्रीपुत्रौ च पाण्डवौ ॥

taṁ prayāntam anuprāyāt kuntīputro yudhiṣṭhiraḥ । bhīmasenārjunau cobhau mādrīputrau ca pāṇḍavau ॥

81.31MBH-5-81-31

चेकितानश्च विक्रान्तो धृष्टकेतुश्च चेदिपः । द्रुपदः काशिराजश्च शिखण्डी च महारथः ॥

cekitānaś ca vikrānto dhr̥ṣṭaketuś ca cedipaḥ । drupadaḥ kāśirājaś ca śikhaṇḍī ca mahārathaḥ ॥

81.32MBH-5-81-32

धृष्टद्युम्नः सपुत्रश्च विराटः केकयैः सह । संसाधनार्थं प्रययुः क्षत्रियाः क्षत्रियर्षभम् ॥

dhr̥ṣṭadyumnaḥ saputraś ca virāṭaḥ kekayaiḥ saha । saṁsādhanārthaṁ prayayuḥ kṣatriyāḥ kṣatriyarṣabham ॥

81.33MBH-5-81-33

ततोऽनुव्रज्य गोविन्दं धर्मराजो युधिष्ठिरः । राज्ञां सकाशे द्युतिमानुवाचेदं वचस्तदा ॥

tato ’nuvrajya govindaṁ dharmarājo yudhiṣṭhiraḥ । rājñāṁ sakāśe dyutimān uvācedaṁ vacas tadā ॥

81.34MBH-5-81-34

यो नैव कामान्न भयान्न लोभान्नार्थकारणात् । अन्यायमनुवर्तेत स्थिरबुद्धिरलोलुपः ॥

yo naiva kāmān na bhayān na lobhān nārthakāraṇāt । anyāyam anuvarteta sthirabuddhir alolupaḥ ॥

81.35MBH-5-81-35

धर्मज्ञो धृतिमान्प्राज्ञः सर्वभूतेषु केशवः । ईश्वरः सर्वभूतानां देवदेवः प्रतापवान् ॥

dharmajño dhr̥timān prājñaḥ sarvabhūteṣu keśavaḥ । īśvaraḥ sarvabhūtānāṁ devadevaḥ pratāpavān ॥

81.36MBH-5-81-36

तं सर्वगुणसंपन्नं श्रीवत्सकृतलक्षणम् । संपरिष्वज्य कौन्तेयः संदेष्टुमुपचक्रमे ॥

taṁ sarvaguṇasaṁpannaṁ śrīvatsakr̥talakṣaṇam । saṁpariṣvajya kaunteyaḥ saṁdeṣṭum upacakrame ॥

81.37MBH-5-81-37

या सा बाल्यात्प्रभृत्यस्मान्पर्यवर्धयताबला । उपवासतपःशीला सदा स्वस्त्ययने रता ॥

yā sā bālyāt prabhr̥ty asmān paryavardhayatābalā । upavāsatapaḥśīlā sadā svastyayane ratā ॥

81.38MBH-5-81-38

देवतातिथिपूजासु गुरुशुश्रूषणे रता । वत्सला प्रियपुत्रा च प्रियास्माकं जनार्दन ॥

devatātithipūjāsu guruśuśrūṣaṇe ratā । vatsalā priyaputrā ca priyāsmākaṁ janārdana ॥

81.39MBH-5-81-39

सुयोधनभयाद्या नोऽत्रायतामित्रकर्शन । महतो मृत्युसंबाधादुत्तरन्नौरिवार्णवात् ॥

suyodhanabhayād yā no ’trāyatāmitrakarśana । mahato mr̥tyusaṁbādhād uttaran naur ivārṇavāt ॥

81.40MBH-5-81-40

अस्मत्कृते च सततं यया दुःखानि माधव । अनुभूतान्यदुःखार्हा तां स्म पृच्छेरनामयम् ॥

asmatkr̥te ca satataṁ yayā duḥkhāni mādhava । anubhūtāny aduḥkhārhā tāṁ sma pr̥ccher anāmayam ॥

81.41MBH-5-81-41

भृशमाश्वासयेश्चैनां पुत्रशोकपरिप्लुताम् । अभिवाद्य स्वजेथाश्च पाण्डवान्परिकीर्तयन् ॥

bhr̥śam āśvāsayeś caināṁ putraśokapariplutām । abhivādya svajethāś ca pāṇḍavān parikīrtayan ॥

81.42MBH-5-81-42

ऊढात्प्रभृति दुःखानि श्वशुराणामरिंदम । निकारानतदर्हा च पश्यन्ती दुःखमश्नुते ॥

ūḍhāt prabhr̥ti duḥkhāni śvaśurāṇām ariṁdama । nikārān atadarhā ca paśyantī duḥkham aśnute ॥

81.43MBH-5-81-43

अपि जातु स कालः स्यात्कृष्ण दुःखविपर्ययः । यदहं मातरं क्लिष्टां सुखे दध्यामरिंदम ॥

api jātu sa kālaḥ syāt kr̥ṣṇa duḥkhaviparyayaḥ । yad ahaṁ mātaraṁ kliṣṭāṁ sukhe dadhyām ariṁdama ॥

81.44MBH-5-81-44

प्रव्रजन्तोऽन्वधावत्सा कृपणा पुत्रगृद्धिनी । रुदतीमपहायैनामुपगच्छाम यद्वनम् ॥

pravrajanto ’nvadhāvat sā kr̥paṇā putragr̥ddhinī । rudatīm apahāyainām upagacchāma yad vanam ॥

81.45MBH-5-81-45

न नूनं म्रियते दुःखैः सा चेज्जीवति केशव । तथा पुत्राधिभिर्गाढमार्ता ह्यानर्तसत्कृता ॥

na nūnaṁ mriyate duḥkhaiḥ sā cej jīvati keśava । tathā putrādhibhir gāḍham ārtā hy ānartasatkr̥tā ॥

81.46MBH-5-81-46

अभिवाद्या तु सा कृष्ण त्वया मद्वचनाद्विभो । धृतराष्ट्रश्च कौरव्यो राजानश्च वयोऽधिकाः ॥

abhivādyā tu sā kr̥ṣṇa tvayā madvacanād vibho । dhr̥tarāṣṭraś ca kauravyo rājānaś ca vayo ’dhikāḥ ॥

81.47MBH-5-81-47

भीष्मं द्रोणं कृपं चैव महाराजं च बाह्लिकम् । द्रौणिं च सोमदत्तं च सर्वांश्च भरतान्पृथक् ॥

bhīṣmaṁ droṇaṁ kr̥paṁ caiva mahārājaṁ ca bāhlikam । drauṇiṁ ca somadattaṁ ca sarvāṁś ca bharatān pr̥thak ॥

81.48MBH-5-81-48

विदुरं च महाप्राज्ञं कुरूणां मन्त्रधारिणम् । अगाधबुद्धिं धर्मज्ञं स्वजेथा मधुसूदन ॥

viduraṁ ca mahāprājñaṁ kurūṇāṁ mantradhāriṇam । agādhabuddhiṁ dharmajñaṁ svajethā madhusūdana ॥

81.49MBH-5-81-49

इत्युक्त्वा केशवं तत्र राजमध्ये युधिष्ठिरः । अनुज्ञातो निववृते कृष्णं कृत्वा प्रदक्षिणम् ॥

ity uktvā keśavaṁ tatra rājamadhye yudhiṣṭhiraḥ । anujñāto nivavr̥te kr̥ṣṇaṁ kr̥tvā pradakṣiṇam ॥

81.50MBH-5-81-50

व्रजन्नेव तु बीभत्सुः सखायं पुरुषर्षभम् । अब्रवीत्परवीरघ्नं दाशार्हमपराजितम् ॥

vrajann eva tu bībhatsuḥ sakhāyaṁ puruṣarṣabham । abravīt paravīraghnaṁ dāśārham aparājitam ॥

81.51MBH-5-81-51

यदस्माकं विभो वृत्तं पुरा वै मन्त्रनिश्चये । अर्धराज्यस्य गोविन्द विदितं सर्वराजसु ॥

yad asmākaṁ vibho vr̥ttaṁ purā vai mantraniścaye । ardharājyasya govinda viditaṁ sarvarājasu ॥

81.52MBH-5-81-52

तच्चेद्दद्यादसङ्गेन सत्कृत्यानवमन्य च । प्रियं मे स्यान्महाबाहो मुच्येरन्महतो भयात् ॥

tac ced dadyād asaṅgena satkr̥tyānavamanya ca । priyaṁ me syān mahābāho mucyeran mahato bhayāt ॥

81.53MBH-5-81-53

अतश्चेदन्यथा कर्ता धार्तराष्ट्रोऽनुपायवित् । अन्तं नूनं करिष्यामि क्षत्रियाणां जनार्दन ॥

ataś ced anyathā kartā dhārtarāṣṭro ’nupāyavit । antaṁ nūnaṁ kariṣyāmi kṣatriyāṇāṁ janārdana ॥

81.54MBH-5-81-54

एवमुक्ते पाण्डवेन पर्यहृष्यद्वृकोदरः । मुहुर्मुहुः क्रोधवशात्प्रावेपत च पाण्डवः ॥

evam ukte pāṇḍavena paryahr̥ṣyad vr̥kodaraḥ । muhur muhuḥ krodhavaśāt prāvepata ca pāṇḍavaḥ ॥

81.55MBH-5-81-55

वेपमानश्च कौन्तेयः प्राक्रोशन्महतो रवान् । धनंजयवचः श्रुत्वा हर्षोत्सिक्तमना भृशम् ॥

vepamānaś ca kaunteyaḥ prākrośan mahato ravān । dhanaṁjayavacaḥ śrutvā harṣotsiktamanā bhr̥śam ॥

81.56MBH-5-81-56

तस्य तं निनदं श्रुत्वा संप्रावेपन्त धन्विनः । वाहनानि च सर्वाणि शकृन्मूत्रं प्रसुस्रुवुः ॥

tasya taṁ ninadaṁ śrutvā saṁprāvepanta dhanvinaḥ । vāhanāni ca sarvāṇi śakr̥nmūtraṁ prasusruvuḥ ॥

81.57MBH-5-81-57

इत्युक्त्वा केशवं तत्र तथा चोक्त्वा विनिश्चयम् । अनुज्ञातो निववृते परिष्वज्य जनार्दनम् ॥

ity uktvā keśavaṁ tatra tathā coktvā viniścayam । anujñāto nivavr̥te pariṣvajya janārdanam ॥

81.58MBH-5-81-58

तेषु राजसु सर्वेषु निवृत्तेषु जनार्दनः । तूर्णमभ्यपतद्धृष्टः सैन्यसुग्रीववाहनः ॥

teṣu rājasu sarveṣu nivr̥tteṣu janārdanaḥ । tūrṇam abhyapatad dhr̥ṣṭaḥ sainyasugrīvavāhanaḥ ॥

81.59MBH-5-81-59

ते हया वासुदेवस्य दारुकेण प्रचोदिताः । पन्थानमाचेमुरिव ग्रसमाना इवाम्बरम् ॥

te hayā vāsudevasya dārukeṇa pracoditāḥ । panthānam ācemur iva grasamānā ivāmbaram ॥

81.60MBH-5-81-60

अथापश्यन्महाबाहुरृषीनध्वनि केशवः । ब्राह्म्या श्रिया दीप्यमानान्स्थितानुभयतः पथि ॥

athāpaśyan mahābāhur r̥ṣīn adhvani keśavaḥ । brāhmyā śriyā dīpyamānān sthitān ubhayataḥ pathi ॥

81.61MBH-5-81-61

सोऽवतीर्य रथात्तूर्णमभिवाद्य जनार्दनः । यथावत्तानृषीन्सर्वानभ्यभाषत पूजयन् ॥

so ’vatīrya rathāt tūrṇam abhivādya janārdanaḥ । yathāvat tān r̥ṣīn sarvān abhyabhāṣata pūjayan ॥

81.62MBH-5-81-62

कच्चिल्लोकेषु कुशलं कच्चिद्धर्मः स्वनुष्ठितः । ब्राह्मणानां त्रयो वर्णाः कच्चित्तिष्ठन्ति शासने ॥

kaccil lokeṣu kuśalaṁ kaccid dharmaḥ svanuṣṭhitaḥ । brāhmaṇānāṁ trayo varṇāḥ kaccit tiṣṭhanti śāsane ॥

81.63MBH-5-81-63

तेभ्यः प्रयुज्य तां पूजां प्रोवाच मधुसूदनः । भगवन्तः क्व संसिद्धाः का वीथी भवतामिह ॥

tebhyaḥ prayujya tāṁ pūjāṁ provāca madhusūdanaḥ । bhagavantaḥ kva saṁsiddhāḥ kā vīthī bhavatām iha ॥

81.64MBH-5-81-64

किं वा भगवतां कार्यमहं किं करवाणि वः । केनार्थेनोपसंप्राप्ता भगवन्तो महीतलम् ॥

kiṁ vā bhagavatāṁ kāryam ahaṁ kiṁ karavāṇi vaḥ । kenārthenopasaṁprāptā bhagavanto mahītalam ॥

81.65MBH-5-81-65

तमब्रवीज्जामदग्न्य उपेत्य मधुसूदनम् । परिष्वज्य च गोविन्दं पुरा सुचरिते सखा ॥

tam abravīj jāmadagnya upetya madhusūdanam । pariṣvajya ca govindaṁ purā sucarite sakhā ॥

81.66MBH-5-81-66

देवर्षयः पुण्यकृतो ब्राह्मणाश्च बहुश्रुताः । राजर्षयश्च दाशार्ह मानयन्तस्तपस्विनः ॥

devarṣayaḥ puṇyakr̥to brāhmaṇāś ca bahuśrutāḥ । rājarṣayaś ca dāśārha mānayantas tapasvinaḥ ॥

81.67MBH-5-81-67

देवासुरस्य द्रष्टारः पुराणस्य महाद्युते । समेतं पार्थिवं क्षत्रं दिदृक्षन्तश्च सर्वतः ॥

devāsurasya draṣṭāraḥ purāṇasya mahādyute । sametaṁ pārthivaṁ kṣatraṁ didr̥kṣantaś ca sarvataḥ ॥

81.68MBH-5-81-68

सभासदश्च राजानस्त्वां च सत्यं जनार्दन । एतन्महत्प्रेक्षणीयं द्रष्टुं गच्छाम केशव ॥

sabhāsadaś ca rājānas tvāṁ ca satyaṁ janārdana । etan mahat prekṣaṇīyaṁ draṣṭuṁ gacchāma keśava ॥

81.69MBH-5-81-69

धर्मार्थसहिता वाचः श्रोतुमिच्छाम माधव । त्वयोच्यमानाः कुरुषु राजमध्ये परंतप ॥

dharmārthasahitā vācaḥ śrotum icchāma mādhava । tvayocyamānāḥ kuruṣu rājamadhye paraṁtapa ॥

81.70MBH-5-81-70

भीष्मद्रोणादयश्चैव विदुरश्च महामतिः । त्वं च यादवशार्दूल सभायां वै समेष्यथ ॥

bhīṣmadroṇādayaś caiva viduraś ca mahāmatiḥ । tvaṁ ca yādavaśārdūla sabhāyāṁ vai sameṣyatha ॥

81.71MBH-5-81-71

तव वाक्यानि दिव्यानि तत्र तेषां च माधव । श्रोतुमिच्छाम गोविन्द सत्यानि च शुभानि च ॥

tava vākyāni divyāni tatra teṣāṁ ca mādhava । śrotum icchāma govinda satyāni ca śubhāni ca ॥

81.72MBH-5-81-72

आपृष्टोऽसि महाबाहो पुनर्द्रक्ष्यामहे वयम् । याह्यविघ्नेन वै वीर द्रक्ष्यामस्त्वां सभागतम् ॥

āpr̥ṣṭo ’si mahābāho punar drakṣyāmahe vayam । yāhy avighnena vai vīra drakṣyāmas tvāṁ sabhāgatam ॥