66.1MBH-5-66-1
संजय उवाच । अर्जुनो वासुदेवश्च धन्विनौ परमार्चितौ । कामादन्यत्र संभूतौ सर्वाभावाय संमितौ ॥
saṁjaya uvāca । arjuno vāsudevaś ca dhanvinau paramārcitau । kāmād anyatra saṁbhūtau sarvābhāvāya saṁmitau ॥
Udyoga Parva · Adhyaya 5.66
Adhyāya 66
अध्यायः 66
Who speaks here संजय saṃjaya
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §67–69 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
66.2MBH-5-66-2
द्यामन्तरं समास्थाय यथायुक्तं मनस्विनः । चक्रं तद्वासुदेवस्य मायया वर्तते विभो ॥
dyām antaraṁ samāsthāya yathāyuktaṁ manasvinaḥ । cakraṁ tad vāsudevasya māyayā vartate vibho ॥
66.3MBH-5-66-3
सापह्नवं पाण्डवेषु पाण्डवानां सुसंमतम् । सारासारबलं ज्ञात्वा तत्समासेन मे शृणु ॥
sāpahnavaṁ pāṇḍaveṣu pāṇḍavānāṁ susaṁmatam । sārāsārabalaṁ jñātvā tat samāsena me śr̥ṇu ॥
66.4MBH-5-66-4
नरकं शम्बरं चैव कंसं चैद्यं च माधवः । जितवान्घोरसंकाशान्क्रीडन्निव जनार्दनः ॥
narakaṁ śambaraṁ caiva kaṁsaṁ caidyaṁ ca mādhavaḥ । jitavān ghorasaṁkāśān krīḍann iva janārdanaḥ ॥
66.5MBH-5-66-5
पृथिवीं चान्तरिक्षं च द्यां चैव पुरुषोत्तमः । मनसैव विशिष्टात्मा नयत्यात्मवशं वशी ॥
pr̥thivīṁ cāntarikṣaṁ ca dyāṁ caiva puruṣottamaḥ । manasaiva viśiṣṭātmā nayaty ātmavaśaṁ vaśī ॥
66.6MBH-5-66-6
भूयो भूयो हि यद्राजन्पृच्छसे पाण्डवान्प्रति । सारासारबलं ज्ञातुं तन्मे निगदतः शृणु ॥
bhūyo bhūyo hi yad rājan pr̥cchase pāṇḍavān prati । sārāsārabalaṁ jñātuṁ tan me nigadataḥ śr̥ṇu ॥
66.7MBH-5-66-7
एकतो वा जगत्कृत्स्नमेकतो वा जनार्दनः । सारतो जगतः कृत्स्नादतिरिक्तो जनार्दनः ॥
ekato vā jagat kr̥tsnam ekato vā janārdanaḥ । sārato jagataḥ kr̥tsnād atirikto janārdanaḥ ॥
66.8MBH-5-66-8
भस्म कुर्याज्जगदिदं मनसैव जनार्दनः । न तु कृत्स्नं जगच्छक्तं भस्म कर्तुं जनार्दनम् ॥
bhasma kuryāj jagad idaṁ manasaiva janārdanaḥ । na tu kr̥tsnaṁ jagac chaktaṁ bhasma kartuṁ janārdanam ॥
66.9MBH-5-66-9
यतः सत्यं यतो धर्मो यतो ह्रीरार्जवं यतः । ततो भवति गोविन्दो यतः कृष्णस्ततो जयः ॥
yataḥ satyaṁ yato dharmo yato hrīr ārjavaṁ yataḥ । tato bhavati govindo yataḥ kr̥ṣṇas tato jayaḥ ॥
66.10MBH-5-66-10
पृथिवीं चान्तरिक्षं च दिवं च पुरुषोत्तमः । विचेष्टयति भूतात्मा क्रीडन्निव जनार्दनः ॥
pr̥thivīṁ cāntarikṣaṁ ca divaṁ ca puruṣottamaḥ । viceṣṭayati bhūtātmā krīḍann iva janārdanaḥ ॥
66.11MBH-5-66-11
स कृत्वा पाण्डवान्सत्रं लोकं संमोहयन्निव । अधर्मनिरतान्मूढान्दग्धुमिच्छति ते सुतान् ॥
sa kr̥tvā pāṇḍavān satraṁ lokaṁ saṁmohayann iva । adharmaniratān mūḍhān dagdhum icchati te sutān ॥
66.12MBH-5-66-12
कालचक्रं जगच्चक्रं युगचक्रं च केशवः । आत्मयोगेन भगवान्परिवर्तयतेऽनिशम् ॥
kālacakraṁ jagaccakraṁ yugacakraṁ ca keśavaḥ । ātmayogena bhagavān parivartayate ’niśam ॥
66.13MBH-5-66-13
कालस्य च हि मृत्योश्च जङ्गमस्थावरस्य च । ईशते भगवानेकः सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ॥
kālasya ca hi mr̥tyoś ca jaṅgamasthāvarasya ca । īśate bhagavān ekaḥ satyam etad bravīmi te ॥
66.14MBH-5-66-14
ईशन्नपि महायोगी सर्वस्य जगतो हरिः । कर्माण्यारभते कर्तुं कीनाश इव दुर्बलः ॥
īśann api mahāyogī sarvasya jagato hariḥ । karmāṇy ārabhate kartuṁ kīnāśa iva durbalaḥ ॥
66.15MBH-5-66-15
तेन वञ्चयते लोकान्मायायोगेन केशवः । ये तमेव प्रपद्यन्ते न ते मुह्यन्ति मानवाः ॥
tena vañcayate lokān māyāyogena keśavaḥ । ye tam eva prapadyante na te muhyanti mānavāḥ ॥