63.1MBH-5-63-1
धृतराष्ट्र उवाच । दुर्योधन विजानीहि यत्त्वां वक्ष्यामि पुत्रक । उत्पथं मन्यसे मार्गमनभिज्ञ इवाध्वगः ॥
dhr̥tarāṣṭra uvāca । duryodhana vijānīhi yat tvāṁ vakṣyāmi putraka । utpathaṁ manyase mārgam anabhijña ivādhvagaḥ ॥
Udyoga Parva · Adhyaya 5.63
Adhyāya 63
अध्यायः 63
Who speaks here धृतराष्ट्र dhṛtarāṣṭra
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §64–66 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
63.2MBH-5-63-2
पञ्चानां पाण्डुपुत्राणां यत्तेजः प्रमिमीषसि । पञ्चानामिव भूतानां महतां सुमहात्मनाम् ॥
pañcānāṁ pāṇḍuputrāṇāṁ yat tejaḥ pramimīṣasi । pañcānām iva bhūtānāṁ mahatāṁ sumahātmanām ॥
63.3MBH-5-63-3
युधिष्ठिरं हि कौन्तेयं परं धर्ममिहास्थितम् । परां गतिमसंप्रेक्ष्य न त्वं वेत्तुमिहार्हसि ॥
yudhiṣṭhiraṁ hi kaunteyaṁ paraṁ dharmam ihāsthitam । parāṁ gatim asaṁprekṣya na tvaṁ vettum ihārhasi ॥
63.4MBH-5-63-4
भीमसेनं च कौन्तेयं यस्य नास्ति समो बले । रणान्तकं तर्कयसे महावातमिव द्रुमः ॥
bhīmasenaṁ ca kaunteyaṁ yasya nāsti samo bale । raṇāntakaṁ tarkayase mahāvātam iva drumaḥ ॥
63.5MBH-5-63-5
सर्वशस्त्रभृतां श्रेष्ठं मेरुं शिखरिणामिव । युधि गाण्डीवधन्वानं को नु युध्येत बुद्धिमान् ॥
sarvaśastrabhr̥tāṁ śreṣṭhaṁ meruṁ śikhariṇām iva । yudhi gāṇḍīvadhanvānaṁ ko nu yudhyeta buddhimān ॥
63.6MBH-5-63-6
धृष्टद्युम्नश्च पाञ्चाल्यः कमिवाद्य न शातयेत् । शत्रुमध्ये शरान्मुञ्चन्देवराडशनीमिव ॥
dhr̥ṣṭadyumnaś ca pāñcālyaḥ kam ivādya na śātayet । śatrumadhye śarān muñcan devarāḍ aśanīm iva ॥
63.7MBH-5-63-7
सात्यकिश्चापि दुर्धर्षः संमतोऽन्धकवृष्णिषु । ध्वंसयिष्यति ते सेनां पाण्डवेयहिते रतः ॥
sātyakiś cāpi durdharṣaḥ saṁmato ’ndhakavr̥ṣṇiṣu । dhvaṁsayiṣyati te senāṁ pāṇḍaveyahite rataḥ ॥
63.8MBH-5-63-8
यः पुनः प्रतिमानेन त्रीँल्लोकानतिरिच्यते । तं कृष्णं पुण्डरीकाक्षं को नु युध्येत बुद्धिमान् ॥
yaḥ punaḥ pratimānena trīm̐l lokān atiricyate । taṁ kr̥ṣṇaṁ puṇḍarīkākṣaṁ ko nu yudhyeta buddhimān ॥
63.9MBH-5-63-9
एकतो ह्यस्य दाराश्च ज्ञातयश्च सबान्धवाः । आत्मा च पृथिवी चेयमेकतश्च धनंजयः ॥
ekato hy asya dārāś ca jñātayaś ca sabāndhavāḥ । ātmā ca pr̥thivī ceyam ekataś ca dhanaṁjayaḥ ॥
63.10MBH-5-63-10
वासुदेवोऽपि दुर्धर्षो यतात्मा यत्र पाण्डवः । अविषह्यं पृथिव्यापि तद्बलं यत्र केशवः ॥
vāsudevo ’pi durdharṣo yatātmā yatra pāṇḍavaḥ । aviṣahyaṁ pr̥thivyāpi tad balaṁ yatra keśavaḥ ॥
63.11MBH-5-63-11
तिष्ठ तात सतां वाक्ये सुहृदामर्थवादिनाम् । वृद्धं शांतनवं भीष्मं तितिक्षस्व पितामहम् ॥
tiṣṭha tāta satāṁ vākye suhr̥dām arthavādinām । vr̥ddhaṁ śāṁtanavaṁ bhīṣmaṁ titikṣasva pitāmaham ॥
63.12MBH-5-63-12
मां च ब्रुवाणं शुश्रूष कुरूणामर्थवादिनम् । द्रोणं कृपं विकर्णं च महाराजं च बाह्लिकम् ॥
māṁ ca bruvāṇaṁ śuśrūṣa kurūṇām arthavādinam । droṇaṁ kr̥paṁ vikarṇaṁ ca mahārājaṁ ca bāhlikam ॥
63.13MBH-5-63-13
एते ह्यपि यथैवाहं मन्तुमर्हसि तांस्तथा । सर्वे धर्मविदो ह्येते तुल्यस्नेहाश्च भारत ॥
ete hy api yathaivāhaṁ mantum arhasi tāṁs tathā । sarve dharmavido hy ete tulyasnehāś ca bhārata ॥
63.14MBH-5-63-14
यत्तद्विराटनगरे सह भ्रातृभिरग्रतः । उत्सृज्य गाः सुसंत्रस्तं बलं ते समशीर्यत ॥
yat tad virāṭanagare saha bhrātr̥bhir agrataḥ । utsr̥jya gāḥ susaṁtrastaṁ balaṁ te samaśīryata ॥
63.15MBH-5-63-15
यच्चैव तस्मिन्नगरे श्रूयते महदद्भुतम् । एकस्य च बहूनां च पर्याप्तं तन्निदर्शनम् ॥
yac caiva tasmin nagare śrūyate mahad adbhutam । ekasya ca bahūnāṁ ca paryāptaṁ tan nidarśanam ॥
63.16MBH-5-63-16
अर्जुनस्तत्तथाकार्षीत्किं पुनः सर्व एव ते । सभ्रातॄनभिजानीहि वृत्त्या च प्रतिपादय ॥
arjunas tat tathākārṣīt kiṁ punaḥ sarva eva te । sabhrātr̥̄n abhijānīhi vr̥ttyā ca pratipādaya ॥