52.1MBH-5-52-1
धृतराष्ट्र उवाच । यथैव पाण्डवाः सर्वे पराक्रान्ता जिगीषवः । तथैवाभिसरास्तेषां त्यक्तात्मानो जये धृताः ॥
dhr̥tarāṣṭra uvāca । yathaiva pāṇḍavāḥ sarve parākrāntā jigīṣavaḥ । tathaivābhisarās teṣāṁ tyaktātmāno jaye dhr̥tāḥ ॥
Udyoga Parva · Adhyaya 5.52
Adhyāya 52
अध्यायः 52
Who speaks here धृतराष्ट्र dhṛtarāṣṭra
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §52–54 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
52.2MBH-5-52-2
त्वमेव हि पराक्रान्तानाचक्षीथाः परान्मम । पाञ्चालान्केकयान्मत्स्यान्मागधान्वत्सभूमिपान् ॥
tvam eva hi parākrāntān ācakṣīthāḥ parān mama । pāñcālān kekayān matsyān māgadhān vatsabhūmipān ॥
52.3MBH-5-52-3
यश्च सेन्द्रानिमाँल्लोकानिच्छन्कुर्याद्वशे बली । स श्रेष्ठो जगतः कृष्णः पाण्डवानां जये धृतः ॥
yaś ca sendrān imām̐l lokān icchan kuryād vaśe balī । sa śreṣṭho jagataḥ kr̥ṣṇaḥ pāṇḍavānāṁ jaye dhr̥taḥ ॥
52.4MBH-5-52-4
समस्तामर्जुनाद्विद्यां सात्यकिः क्षिप्रमाप्तवान् । शैनेयः समरे स्थाता बीजवत्प्रवपञ्शरान् ॥
samastām arjunād vidyāṁ sātyakiḥ kṣipram āptavān । śaineyaḥ samare sthātā bījavat pravapañ śarān ॥
52.5MBH-5-52-5
धृष्टद्युम्नश्च पाञ्चाल्यः क्रूरकर्मा महारथः । मामकेषु रणं कर्ता बलेषु परमास्त्रवित् ॥
dhr̥ṣṭadyumnaś ca pāñcālyaḥ krūrakarmā mahārathaḥ । māmakeṣu raṇaṁ kartā baleṣu paramāstravit ॥
52.6MBH-5-52-6
युधिष्ठिरस्य च क्रोधादर्जुनस्य च विक्रमात् । यमाभ्यां भीमसेनाच्च भयं मे तात जायते ॥
yudhiṣṭhirasya ca krodhād arjunasya ca vikramāt । yamābhyāṁ bhīmasenāc ca bhayaṁ me tāta jāyate ॥
52.7MBH-5-52-7
अमानुषं मनुष्येन्द्रैर्जालं विततमन्तरा । मम सेनां हनिष्यन्ति ततः क्रोशामि संजय ॥
amānuṣaṁ manuṣyendrair jālaṁ vitatam antarā । mama senāṁ haniṣyanti tataḥ krośāmi saṁjaya ॥
52.8MBH-5-52-8
दर्शनीयो मनस्वी च लक्ष्मीवान्ब्रह्मवर्चसी । मेधावी सुकृतप्रज्ञो धर्मात्मा पाण्डुनन्दनः ॥
darśanīyo manasvī ca lakṣmīvān brahmavarcasī । medhāvī sukr̥taprajño dharmātmā pāṇḍunandanaḥ ॥
52.9MBH-5-52-9
मित्रामात्यैः सुसंपन्नः संपन्नो योज्ययोजकैः । भ्रातृभिः श्वशुरैः पुत्रैरुपपन्नो महारथैः ॥
mitrāmātyaiḥ susaṁpannaḥ saṁpanno yojyayojakaiḥ । bhrātr̥bhiḥ śvaśuraiḥ putrair upapanno mahārathaiḥ ॥
52.10MBH-5-52-10
धृत्या च पुरुषव्याघ्रो नैभृत्येन च पाण्डवः । अनृशंसो वदान्यश्च ह्रीमान्सत्यपराक्रमः ॥
dhr̥tyā ca puruṣavyāghro naibhr̥tyena ca pāṇḍavaḥ । anr̥śaṁso vadānyaś ca hrīmān satyaparākramaḥ ॥
52.11MBH-5-52-11
बहुश्रुतः कृतात्मा च वृद्धसेवी जितेन्द्रियः । तं सर्वगुणसंपन्नं समिद्धमिव पावकम् ॥
bahuśrutaḥ kr̥tātmā ca vr̥ddhasevī jitendriyaḥ । taṁ sarvaguṇasaṁpannaṁ samiddham iva pāvakam ॥
52.12MBH-5-52-12
तपन्तमिव को मन्दः पतिष्यति पतंगवत् । पाण्डवाग्निमनावार्यं मुमूर्षुर्मूढचेतनः ॥
tapantam iva ko mandaḥ patiṣyati pataṁgavat । pāṇḍavāgnim anāvāryaṁ mumūrṣur mūḍhacetanaḥ ॥
52.13MBH-5-52-13
तनुरुच्चः शिखी राजा शुद्धजाम्बूनदप्रभः । मन्दानां मम पुत्राणां युद्धेनान्तं करिष्यति ॥
tanur uccaḥ śikhī rājā śuddhajāmbūnadaprabhaḥ । mandānāṁ mama putrāṇāṁ yuddhenāntaṁ kariṣyati ॥
52.14MBH-5-52-14
तैरयुद्धं साधु मन्ये कुरवस्तन्निबोधत । युद्धे विनाशः कृत्स्नस्य कुलस्य भविता ध्रुवम् ॥
tair ayuddhaṁ sādhu manye kuravas tan nibodhata । yuddhe vināśaḥ kr̥tsnasya kulasya bhavitā dhruvam ॥
52.15MBH-5-52-15
एषा मे परमा शान्तिर्यया शाम्यति मे मनः । यदि त्वयुद्धमिष्टं वो वयं शान्त्यै यतामहे ॥
eṣā me paramā śāntir yayā śāmyati me manaḥ । yadi tv ayuddham iṣṭaṁ vo vayaṁ śāntyai yatāmahe ॥
52.16MBH-5-52-16
न तु नः शिक्षमाणानामुपेक्षेत युधिष्ठिरः । जुगुप्सति ह्यधर्मेण मामेवोद्दिश्य कारणम् ॥
na tu naḥ śikṣamāṇānām upekṣeta yudhiṣṭhiraḥ । jugupsati hy adharmeṇa mām evoddiśya kāraṇam ॥