Adhyāya 5

वासुदेव उवाच । उपपन्नमिदं वाक्यं सोमकानां धुरंधरे । अर्थसिद्धिकरं राज्ञः पाण्डवस्य महौजसः ॥

vāsudeva uvāca । upapannam idaṁ vākyaṁ somakānāṁ dhuraṁdhare । arthasiddhikaraṁ rājñaḥ pāṇḍavasya mahaujasaḥ ॥

एतच्च पूर्वकार्यं नः सुनीतमभिकाङ्क्षताम् । अन्यथा ह्याचरन्कर्म पुरुषः स्यात्सुबालिशः ॥

etac ca pūrvakāryaṁ naḥ sunītam abhikāṅkṣatām । anyathā hy ācaran karma puruṣaḥ syāt subāliśaḥ ॥

किं तु संबन्धकं तुल्यमस्माकं कुरुपाण्डुषु । यथेष्टं वर्तमानेषु पाण्डवेषु च तेषु च ॥

kiṁ tu saṁbandhakaṁ tulyam asmākaṁ kurupāṇḍuṣu । yatheṣṭaṁ vartamāneṣu pāṇḍaveṣu ca teṣu ca ॥

ते विवाहार्थमानीता वयं सर्वे यथा भवान् । कृते विवाहे मुदिता गमिष्यामो गृहान्प्रति ॥

te vivāhārtham ānītā vayaṁ sarve yathā bhavān । kr̥te vivāhe muditā gamiṣyāmo gr̥hān prati ॥

भवान्वृद्धतमो राज्ञां वयसा च श्रुतेन च । शिष्यवत्ते वयं सर्वे भवामेह न संशयः ॥

bhavān vr̥ddhatamo rājñāṁ vayasā ca śrutena ca । śiṣyavat te vayaṁ sarve bhavāmeha na saṁśayaḥ ॥

भवन्तं धृतराष्ट्रश्च सततं बहु मन्यते । आचार्ययोः सखा चासि द्रोणस्य च कृपस्य च ॥

bhavantaṁ dhr̥tarāṣṭraś ca satataṁ bahu manyate । ācāryayoḥ sakhā cāsi droṇasya ca kr̥pasya ca ॥

स भवान्प्रेषयत्वद्य पाण्डवार्थकरं वचः । सर्वेषां निश्चितं तन्नः प्रेषयिष्यति यद्भवान् ॥

sa bhavān preṣayatv adya pāṇḍavārthakaraṁ vacaḥ । sarveṣāṁ niścitaṁ tan naḥ preṣayiṣyati yad bhavān ॥

यदि तावच्छमं कुर्यान्न्यायेन कुरुपुंगवः । न भवेत्कुरुपाण्डूनां सौभ्रात्रेण महान्क्षयः ॥

yadi tāvac chamaṁ kuryān nyāyena kurupuṁgavaḥ । na bhavet kurupāṇḍūnāṁ saubhrātreṇa mahān kṣayaḥ ॥

अथ दर्पान्वितो मोहान्न कुर्याद्धृतराष्ट्रजः । अन्येषां प्रेषयित्वा च पश्चादस्मान्समाह्वयेः ॥

atha darpānvito mohān na kuryād dhr̥tarāṣṭrajaḥ । anyeṣāṁ preṣayitvā ca paścād asmān samāhvayeḥ ॥

ततो दुर्योधनो मन्दः सहामात्यः सबान्धवः । निष्ठामापत्स्यते मूढः क्रुद्धे गाण्डीवधन्वनि ॥

tato duryodhano mandaḥ sahāmātyaḥ sabāndhavaḥ । niṣṭhām āpatsyate mūḍhaḥ kruddhe gāṇḍīvadhanvani ॥

वैशंपायन उवाच । ततः सत्कृत्य वार्ष्णेयं विराटः पृथिवीपतिः । गृहान्प्रस्थापयामास सगणं सहबान्धवम् ॥

vaiśaṁpāyana uvāca । tataḥ satkr̥tya vārṣṇeyaṁ virāṭaḥ pr̥thivīpatiḥ । gr̥hān prasthāpayām āsa sagaṇaṁ sahabāndhavam ॥

द्वारकां तु गते कृष्णे युधिष्ठिरपुरोगमाः । चक्रुः सांग्रामिकं सर्वं विराटश्च महीपतिः ॥

dvārakāṁ tu gate kr̥ṣṇe yudhiṣṭhirapurogamāḥ । cakruḥ sāṁgrāmikaṁ sarvaṁ virāṭaś ca mahīpatiḥ ॥

ततः संप्रेषयामास विराटः सह बान्धवैः । सर्वेषां भूमिपालानां द्रुपदश्च महीपतिः ॥

tataḥ saṁpreṣayām āsa virāṭaḥ saha bāndhavaiḥ । sarveṣāṁ bhūmipālānāṁ drupadaś ca mahīpatiḥ ॥

वचनात्कुरुसिंहानां मत्स्यपाञ्चालयोश्च ते । समाजग्मुर्महीपालाः संप्रहृष्टा महाबलाः ॥

vacanāt kurusiṁhānāṁ matsyapāñcālayoś ca te । samājagmur mahīpālāḥ saṁprahr̥ṣṭā mahābalāḥ ॥

तच्छ्रुत्वा पाण्डुपुत्राणां समागच्छन्महद्बलम् । धृतराष्ट्रसुतश्चापि समानिन्ये महीपतीन् ॥

tac chrutvā pāṇḍuputrāṇāṁ samāgacchan mahad balam । dhr̥tarāṣṭrasutaś cāpi samāninye mahīpatīn ॥

समाकुला मही राजन्कुरुपाण्डवकारणात् । तदा समभवत्कृत्स्ना संप्रयाणे महीक्षिताम् ॥

samākulā mahī rājan kurupāṇḍavakāraṇāt । tadā samabhavat kr̥tsnā saṁprayāṇe mahīkṣitām ॥

बलानि तेषां वीराणामागच्छन्ति ततस्ततः । चालयन्तीव गां देवीं सपर्वतवनामिमाम् ॥

balāni teṣāṁ vīrāṇām āgacchanti tatas tataḥ । cālayantīva gāṁ devīṁ saparvatavanām imām ॥

ततः प्रज्ञावयोवृद्धं पाञ्चाल्यः स्वपुरोहितम् । कुरुभ्यः प्रेषयामास युधिष्ठिरमते तदा ॥

tataḥ prajñāvayovr̥ddhaṁ pāñcālyaḥ svapurohitam । kurubhyaḥ preṣayām āsa yudhiṣṭhiramate tadā ॥