46.1MBH-5-46-1
वैशंपायन उवाच । एवं सनत्सुजातेन विदुरेण च धीमता । सार्धं कथयतो राज्ञः सा व्यतीयाय शर्वरी ॥
vaiśaṁpāyana uvāca । evaṁ sanatsujātena vidureṇa ca dhīmatā । sārdhaṁ kathayato rājñaḥ sā vyatīyāya śarvarī ॥
Udyoga Parva · Adhyaya 5.46
Adhyāya 46
अध्यायः 46
Who speaks here वैशंपायन vaiśaṃpāyana · संजय saṃjaya
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §46–48 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
46.2MBH-5-46-2
तस्यां रजन्यां व्युष्टायां राजानः सर्व एव ते । सभामाविविशुर्हृष्टाः सूतस्योपदिदृक्षया ॥
tasyāṁ rajanyāṁ vyuṣṭāyāṁ rājānaḥ sarva eva te । sabhām āviviśur hr̥ṣṭāḥ sūtasyopadidr̥kṣayā ॥
46.3MBH-5-46-3
शुश्रूषमाणाः पार्थानां वचो धर्मार्थसंहितम् । धृतराष्ट्रमुखाः सर्वे ययू राजसभां शुभाम् ॥
śuśrūṣamāṇāḥ pārthānāṁ vaco dharmārthasaṁhitam । dhr̥tarāṣṭramukhāḥ sarve yayū rājasabhāṁ śubhām ॥
46.4MBH-5-46-4
सुधावदातां विस्तीर्णां कनकाजिरभूषिताम् । चन्द्रप्रभां सुरुचिरां सिक्तां परमवारिणा ॥
sudhāvadātāṁ vistīrṇāṁ kanakājirabhūṣitām । candraprabhāṁ surucirāṁ siktāṁ paramavāriṇā ॥
46.5MBH-5-46-5
रुचिरैरासनैः स्तीर्णां काञ्चनैर्दारवैरपि । अश्मसारमयैर्दान्तैः स्वास्तीर्णैः सोत्तरच्छदैः ॥
rucirair āsanaiḥ stīrṇāṁ kāñcanair dāravair api । aśmasāramayair dāntaiḥ svāstīrṇaiḥ sottaracchadaiḥ ॥
46.6MBH-5-46-6
भीष्मो द्रोणः कृपः शल्यः कृतवर्मा जयद्रथः । अश्वत्थामा विकर्णश्च सोमदत्तश्च बाह्लिकः ॥
bhīṣmo droṇaḥ kr̥paḥ śalyaḥ kr̥tavarmā jayadrathaḥ । aśvatthāmā vikarṇaś ca somadattaś ca bāhlikaḥ ॥
46.7MBH-5-46-7
विदुरश्च महाप्राज्ञो युयुत्सुश्च महारथः । सर्वे च सहिताः शूराः पार्थिवा भरतर्षभ । धृतराष्ट्रं पुरस्कृत्य विविशुस्तां सभां शुभाम् ॥
viduraś ca mahāprājño yuyutsuś ca mahārathaḥ । sarve ca sahitāḥ śūrāḥ pārthivā bharatarṣabha । dhr̥tarāṣṭraṁ puraskr̥tya viviśus tāṁ sabhāṁ śubhām ॥
46.8MBH-5-46-8
दुःशासनश्चित्रसेनः शकुनिश्चापि सौबलः । दुर्मुखो दुःसहः कर्ण उलूकोऽथ विविंशतिः ॥
duḥśāsanaś citrasenaḥ śakuniś cāpi saubalaḥ । durmukho duḥsahaḥ karṇa ulūko ’tha viviṁśatiḥ ॥
46.9MBH-5-46-9
कुरुराजं पुरस्कृत्य दुर्योधनममर्षणम् । विविशुस्तां सभां राजन्सुराः शक्रसदो यथा ॥
kururājaṁ puraskr̥tya duryodhanam amarṣaṇam । viviśus tāṁ sabhāṁ rājan surāḥ śakrasado yathā ॥
46.10MBH-5-46-10
आविशद्भिस्तदा राजञ्शूरैः परिघबाहुभिः । शुशुभे सा सभा राजन्सिंहैरिव गिरेर्गुहा ॥
āviśadbhis tadā rājañ śūraiḥ parighabāhubhiḥ । śuśubhe sā sabhā rājan siṁhair iva girer guhā ॥
46.11MBH-5-46-11
ते प्रविश्य महेष्वासाः सभां समितिशोभनाः । आसनानि महार्हाणि भेजिरे सूर्यवर्चसः ॥
te praviśya maheṣvāsāḥ sabhāṁ samitiśobhanāḥ । āsanāni mahārhāṇi bhejire sūryavarcasaḥ ॥
46.12MBH-5-46-12
आसनस्थेषु सर्वेषु तेषु राजसु भारत । द्वाःस्थो निवेदयामास सूतपुत्रमुपस्थितम् ॥
āsanastheṣu sarveṣu teṣu rājasu bhārata । dvāḥstho nivedayām āsa sūtaputram upasthitam ॥
46.13MBH-5-46-13
अयं स रथ आयाति योऽयासीत्पाण्डवान्प्रति । दूतो नस्तूर्णमायातः सैन्धवैः साधुवाहिभिः ॥
ayaṁ sa ratha āyāti yo ’yāsīt pāṇḍavān prati । dūto nas tūrṇam āyātaḥ saindhavaiḥ sādhuvāhibhiḥ ॥
46.14MBH-5-46-14
उपयाय तु स क्षिप्रं रथात्प्रस्कन्द्य कुण्डली । प्रविवेश सभां पूर्णां महीपालैर्महात्मभिः ॥
upayāya tu sa kṣipraṁ rathāt praskandya kuṇḍalī । praviveśa sabhāṁ pūrṇāṁ mahīpālair mahātmabhiḥ ॥
46.15MBH-5-46-15
संजय उवाच । प्राप्तोऽस्मि पाण्डवान्गत्वा तद्विजानीत कौरवाः । यथावयः कुरून्सर्वान्प्रतिनन्दन्ति पाण्डवाः ॥
saṁjaya uvāca । prāpto ’smi pāṇḍavān gatvā tad vijānīta kauravāḥ । yathāvayaḥ kurūn sarvān pratinandanti pāṇḍavāḥ ॥
46.16MBH-5-46-16
अभिवादयन्ति वृद्धांश्च वयस्यांश्च वयस्यवत् । यूनश्चाभ्यवदन्पार्थाः प्रतिपूज्य यथावयः ॥
abhivādayanti vr̥ddhāṁś ca vayasyāṁś ca vayasyavat । yūnaś cābhyavadan pārthāḥ pratipūjya yathāvayaḥ ॥
46.17MBH-5-46-17
यथाहं धृतराष्ट्रेण शिष्टः पूर्वमितो गतः । अब्रुवं पाण्डवान्गत्वा तन्निबोधत पार्थिवाः ॥
yathāhaṁ dhr̥tarāṣṭreṇa śiṣṭaḥ pūrvam ito gataḥ । abruvaṁ pāṇḍavān gatvā tan nibodhata pārthivāḥ ॥