शल्य उवाच । ततः शक्रः स्तूयमानो गन्धर्वाप्सरसां गणैः । ऐरावतं समारुह्य द्विपेन्द्रं लक्षणैर्युतम् ॥
śalya uvāca । tataḥ śakraḥ stūyamāno gandharvāpsarasāṁ gaṇaiḥ । airāvataṁ samāruhya dvipendraṁ lakṣaṇair yutam ॥
Who speaks here शल्य śalya · वैशंपायन vaiśaṃpāyana
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §17–19 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
शल्य उवाच । ततः शक्रः स्तूयमानो गन्धर्वाप्सरसां गणैः । ऐरावतं समारुह्य द्विपेन्द्रं लक्षणैर्युतम् ॥
śalya uvāca । tataḥ śakraḥ stūyamāno gandharvāpsarasāṁ gaṇaiḥ । airāvataṁ samāruhya dvipendraṁ lakṣaṇair yutam ॥
पावकश्च महातेजा महर्षिश्च बृहस्पतिः । यमश्च वरुणश्चैव कुबेरश्च धनेश्वरः ॥
pāvakaś ca mahātejā maharṣiś ca br̥haspatiḥ । yamaś ca varuṇaś caiva kuberaś ca dhaneśvaraḥ ॥
सर्वैर्देवैः परिवृतः शक्रो वृत्रनिषूदनः । गन्धर्वैरप्सरोभिश्च यातस्त्रिभुवनं प्रभुः ॥
sarvair devaiḥ parivr̥taḥ śakro vr̥traniṣūdanaḥ । gandharvair apsarobhiś ca yātas tribhuvanaṁ prabhuḥ ॥
स समेत्य महेन्द्राण्या देवराजः शतक्रतुः । मुदा परमया युक्तः पालयामास देवराट् ॥
sa sametya mahendrāṇyā devarājaḥ śatakratuḥ । mudā paramayā yuktaḥ pālayām āsa devarāṭ ॥
ततः स भगवांस्तत्र अङ्गिराः समदृश्यत । अथर्ववेदमन्त्रैश्च देवेन्द्रं समपूजयत् ॥
tataḥ sa bhagavāṁs tatra aṅgirāḥ samadr̥śyata । atharvavedamantraiś ca devendraṁ samapūjayat ॥
ततस्तु भगवानिन्द्रः प्रहृष्टः समपद्यत । वरं च प्रददौ तस्मै अथर्वाङ्गिरसे तदा ॥
tatas tu bhagavān indraḥ prahr̥ṣṭaḥ samapadyata । varaṁ ca pradadau tasmai atharvāṅgirase tadā ॥
अथर्वाङ्गिरसं नाम अस्मिन्वेदे भविष्यति । उदाहरणमेतद्धि यज्ञभागं च लप्स्यसे ॥
atharvāṅgirasaṁ nāma asmin vede bhaviṣyati । udāharaṇam etad dhi yajñabhāgaṁ ca lapsyase ॥
एवं संपूज्य भगवानथर्वाङ्गिरसं तदा । व्यसर्जयन्महाराज देवराजः शतक्रतुः ॥
evaṁ saṁpūjya bhagavān atharvāṅgirasaṁ tadā । vyasarjayan mahārāja devarājaḥ śatakratuḥ ॥
संपूज्य सर्वांस्त्रिदशानृषींश्चापि तपोधनान् । इन्द्रः प्रमुदितो राजन्धर्मेणापालयत्प्रजाः ॥
saṁpūjya sarvāṁs tridaśān r̥ṣīṁś cāpi tapodhanān । indraḥ pramudito rājan dharmeṇāpālayat prajāḥ ॥
एवं दुःखमनुप्राप्तमिन्द्रेण सह भार्यया । अज्ञातवासश्च कृतः शत्रूणां वधकाङ्क्षया ॥
evaṁ duḥkham anuprāptam indreṇa saha bhāryayā । ajñātavāsaś ca kr̥taḥ śatrūṇāṁ vadhakāṅkṣayā ॥
नात्र मन्युस्त्वया कार्यो यत्क्लिष्टोऽसि महावने । द्रौपद्या सह राजेन्द्र भ्रातृभिश्च महात्मभिः ॥
nātra manyus tvayā kāryo yat kliṣṭo ’si mahāvane । draupadyā saha rājendra bhrātr̥bhiś ca mahātmabhiḥ ॥
एवं त्वमपि राजेन्द्र राज्यं प्राप्स्यसि भारत । वृत्रं हत्वा यथा प्राप्तः शक्रः कौरवनन्दन ॥
evaṁ tvam api rājendra rājyaṁ prāpsyasi bhārata । vr̥traṁ hatvā yathā prāptaḥ śakraḥ kauravanandana ॥
दुराचारश्च नहुषो ब्रह्मद्विट्पापचेतनः । अगस्त्यशापाभिहतो विनष्टः शाश्वतीः समाः ॥
durācāraś ca nahuṣo brahmadviṭ pāpacetanaḥ । agastyaśāpābhihato vinaṣṭaḥ śāśvatīḥ samāḥ ॥
एवं तव दुरात्मानः शत्रवः शत्रुसूदन । क्षिप्रं नाशं गमिष्यन्ति कर्णदुर्योधनादयः ॥
evaṁ tava durātmānaḥ śatravaḥ śatrusūdana । kṣipraṁ nāśaṁ gamiṣyanti karṇaduryodhanādayaḥ ॥
ततः सागरपर्यन्तां भोक्ष्यसे मेदिनीमिमाम् । भ्रातृभिः सहितो वीर द्रौपद्या च सहाभिभो ॥
tataḥ sāgaraparyantāṁ bhokṣyase medinīm imām । bhrātr̥bhiḥ sahito vīra draupadyā ca sahābhibho ॥
उपाख्यानमिदं शक्रविजयं वेदसंमितम् । राज्ञा व्यूढेष्वनीकेषु श्रोतव्यं जयमिच्छता ॥
upākhyānam idaṁ śakravijayaṁ vedasaṁmitam । rājñā vyūḍheṣv anīkeṣu śrotavyaṁ jayam icchatā ॥
तस्मात्संश्रावयामि त्वां विजयं जयतां वर । संस्तूयमाना वर्धन्ते महात्मानो युधिष्ठिर ॥
tasmāt saṁśrāvayāmi tvāṁ vijayaṁ jayatāṁ vara । saṁstūyamānā vardhante mahātmāno yudhiṣṭhira ॥
क्षत्रियाणामभावोऽयं युधिष्ठिर महात्मनाम् । दुर्योधनापराधेन भीमार्जुनबलेन च ॥
kṣatriyāṇām abhāvo ’yaṁ yudhiṣṭhira mahātmanām । duryodhanāparādhena bhīmārjunabalena ca ॥
आख्यानमिन्द्रविजयं य इदं नियतः पठेत् । धूतपाप्मा जितस्वर्गः स प्रेत्येह च मोदते ॥
ākhyānam indravijayaṁ ya idaṁ niyataḥ paṭhet । dhūtapāpmā jitasvargaḥ sa pretyeha ca modate ॥
न चारिजं भयं तस्य न चापुत्रो भवेन्नरः । नापदं प्राप्नुयात्कांचिद्दीर्घमायुश्च विन्दति । सर्वत्र जयमाप्नोति न कदाचित्पराजयम् ॥
na cārijaṁ bhayaṁ tasya na cāputro bhaven naraḥ । nāpadaṁ prāpnuyāt kāṁ cid dīrgham āyuś ca vindati । sarvatra jayam āpnoti na kadā cit parājayam ॥
वैशंपायन उवाच । एवमाश्वासितो राजा शल्येन भरतर्षभ । पूजयामास विधिवच्छल्यं धर्मभृतां वरः ॥
vaiśaṁpāyana uvāca । evam āśvāsito rājā śalyena bharatarṣabha । pūjayām āsa vidhivac chalyaṁ dharmabhr̥tāṁ varaḥ ॥
श्रुत्वा शल्यस्य वचनं कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः । प्रत्युवाच महाबाहुर्मद्रराजमिदं वचः ॥
śrutvā śalyasya vacanaṁ kuntīputro yudhiṣṭhiraḥ । pratyuvāca mahābāhur madrarājam idaṁ vacaḥ ॥
भवान्कर्णस्य सारथ्यं करिष्यति न संशयः । तत्र तेजोवधः कार्यः कर्णस्य मम संस्तवैः ॥
bhavān karṇasya sārathyaṁ kariṣyati na saṁśayaḥ । tatra tejovadhaḥ kāryaḥ karṇasya mama saṁstavaiḥ ॥
शल्य उवाच । एवमेतत्करिष्यामि यथा मां संप्रभाषसे । यच्चान्यदपि शक्ष्यामि तत्करिष्याम्यहं तव ॥
śalya uvāca । evam etat kariṣyāmi yathā māṁ saṁprabhāṣase । yac cānyad api śakṣyāmi tat kariṣyāmy ahaṁ tava ॥
वैशंपायन उवाच । तत आमन्त्र्य कौन्तेयाञ्शल्यो मद्राधिपस्तदा । जगाम सबलः श्रीमान्दुर्योधनमरिंदमः ॥
vaiśaṁpāyana uvāca । tata āmantrya kaunteyāñ śalyo madrādhipas tadā । jagāma sabalaḥ śrīmān duryodhanam ariṁdamaḥ ॥