Adhyāya 138

धृतराष्ट्र उवाच । राजपुत्रैः परिवृतस्तथामात्यैश्च संजय । उपारोप्य रथे कर्णं निर्यातो मधुसूदनः ॥

dhr̥tarāṣṭra uvāca । rājaputraiḥ parivr̥tas tathāmātyaiś ca saṁjaya । upāropya rathe karṇaṁ niryāto madhusūdanaḥ ॥

किमब्रवीद्रथोपस्थे राधेयं परवीरहा । कानि सान्त्वानि गोविन्दः सूतपुत्रे प्रयुक्तवान् ॥

kim abravīd rathopasthe rādheyaṁ paravīrahā । kāni sāntvāni govindaḥ sūtaputre prayuktavān ॥

ओघमेघस्वनः काले यत्कृष्णः कर्णमब्रवीत् । मृदु वा यदि वा तीक्ष्णं तन्ममाचक्ष्व संजय ॥

oghameghasvanaḥ kāle yat kr̥ṣṇaḥ karṇam abravīt । mr̥du vā yadi vā tīkṣṇaṁ tan mamācakṣva saṁjaya ॥

संजय उवाच । आनुपूर्व्येण वाक्यानि श्लक्ष्णानि च मृदूनि च । प्रियाणि धर्मयुक्तानि सत्यानि च हितानि च ॥

saṁjaya uvāca । ānupūrvyeṇa vākyāni ślakṣṇāni ca mr̥dūni ca । priyāṇi dharmayuktāni satyāni ca hitāni ca ॥

हृदयग्रहणीयानि राधेयं मधुसूदनः । यान्यब्रवीदमेयात्मा तानि मे शृणु भारत ॥

hr̥dayagrahaṇīyāni rādheyaṁ madhusūdanaḥ । yāny abravīd ameyātmā tāni me śr̥ṇu bhārata ॥

वासुदेव उवाच । उपासितास्ते राधेय ब्राह्मणा वेदपारगाः । तत्त्वार्थं परिपृष्टाश्च नियतेनानसूयया ॥

vāsudeva uvāca । upāsitās te rādheya brāhmaṇā vedapāragāḥ । tattvārthaṁ paripr̥ṣṭāś ca niyatenānasūyayā ॥

त्वमेव कर्ण जानासि वेदवादान्सनातनान् । त्वं ह्येव धर्मशास्त्रेषु सूक्ष्मेषु परिनिष्ठितः ॥

tvam eva karṇa jānāsi vedavādān sanātanān । tvaṁ hy eva dharmaśāstreṣu sūkṣmeṣu pariniṣṭhitaḥ ॥

कानीनश्च सहोढश्च कन्यायां यश्च जायते । वोढारं पितरं तस्य प्राहुः शास्त्रविदो जनाः ॥

kānīnaś ca sahoḍhaś ca kanyāyāṁ yaś ca jāyate । voḍhāraṁ pitaraṁ tasya prāhuḥ śāstravido janāḥ ॥

सोऽसि कर्ण तथा जातः पाण्डोः पुत्रोऽसि धर्मतः । निग्रहाद्धर्मशास्त्राणामेहि राजा भविष्यसि ॥

so ’si karṇa tathā jātaḥ pāṇḍoḥ putro ’si dharmataḥ । nigrahād dharmaśāstrāṇām ehi rājā bhaviṣyasi ॥

पितृपक्षे हि ते पार्था मातृपक्षे च वृष्णयः । द्वौ पक्षावभिजानीहि त्वमेतौ पुरुषर्षभ ॥

pitr̥pakṣe hi te pārthā mātr̥pakṣe ca vr̥ṣṇayaḥ । dvau pakṣāv abhijānīhi tvam etau puruṣarṣabha ॥

मया सार्धमितो यातमद्य त्वां तात पाण्डवाः । अभिजानन्तु कौन्तेयं पूर्वजातं युधिष्ठिरात् ॥

mayā sārdham ito yātam adya tvāṁ tāta pāṇḍavāḥ । abhijānantu kaunteyaṁ pūrvajātaṁ yudhiṣṭhirāt ॥

पादौ तव ग्रहीष्यन्ति भ्रातरः पञ्च पाण्डवाः । द्रौपदेयास्तथा पञ्च सौभद्रश्चापराजितः ॥

pādau tava grahīṣyanti bhrātaraḥ pañca pāṇḍavāḥ । draupadeyās tathā pañca saubhadraś cāparājitaḥ ॥

राजानो राजपुत्राश्च पाण्डवार्थे समागताः । पादौ तव ग्रहीष्यन्ति सर्वे चान्धकवृष्णयः ॥

rājāno rājaputrāś ca pāṇḍavārthe samāgatāḥ । pādau tava grahīṣyanti sarve cāndhakavr̥ṣṇayaḥ ॥

हिरण्मयांश्च ते कुम्भान्राजतान्पार्थिवांस्तथा । ओषध्यः सर्वबीजानि सर्वरत्नानि वीरुधः ॥

hiraṇmayāṁś ca te kumbhān rājatān pārthivāṁs tathā । oṣadhyaḥ sarvabījāni sarvaratnāni vīrudhaḥ ॥

राजन्या राजकन्याश्चाप्यानयन्त्वभिषेचनम् । षष्ठे च त्वां तथा काले द्रौपद्युपगमिष्यति ॥

rājanyā rājakanyāś cāpy ānayantv abhiṣecanam । ṣaṣṭhe ca tvāṁ tathā kāle draupady upagamiṣyati ॥

अद्य त्वामभिषिञ्चन्तु चातुर्वैद्या द्विजातयः । पुरोहितः पाण्डवानां व्याघ्रचर्मण्यवस्थितम् ॥

adya tvām abhiṣiñcantu cāturvaidyā dvijātayaḥ । purohitaḥ pāṇḍavānāṁ vyāghracarmaṇy avasthitam ॥

तथैव भ्रातरः पञ्च पाण्डवाः पुरुषर्षभाः । द्रौपदेयास्तथा पञ्च पाञ्चालाश्चेदयस्तथा ॥

tathaiva bhrātaraḥ pañca pāṇḍavāḥ puruṣarṣabhāḥ । draupadeyās tathā pañca pāñcālāś cedayas tathā ॥

अहं च त्वाभिषेक्ष्यामि राजानं पृथिवीपतिम् । युवराजोऽस्तु ते राजा कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ॥

ahaṁ ca tvābhiṣekṣyāmi rājānaṁ pr̥thivīpatim । yuvarājo ’stu te rājā kuntīputro yudhiṣṭhiraḥ ॥

गृहीत्वा व्यजनं श्वेतं धर्मात्मा संशितव्रतः । उपान्वारोहतु रथं कुन्तीपुत्रो युधिष्ठिरः ॥

gr̥hītvā vyajanaṁ śvetaṁ dharmātmā saṁśitavrataḥ । upānvārohatu rathaṁ kuntīputro yudhiṣṭhiraḥ ॥

छत्रं च ते महच्छ्वेतं भीमसेनो महाबलः । अभिषिक्तस्य कौन्तेय कौन्तेयो धारयिष्यति ॥

chatraṁ ca te mahac chvetaṁ bhīmaseno mahābalaḥ । abhiṣiktasya kaunteya kaunteyo dhārayiṣyati ॥

किङ्किणीशतनिर्घोषं वैयाघ्रपरिवारणम् । रथं श्वेतहयैर्युक्तमर्जुनो वाहयिष्यति ॥

kiṅkiṇīśatanirghoṣaṁ vaiyāghraparivāraṇam । rathaṁ śvetahayair yuktam arjuno vāhayiṣyati ॥

अभिमन्युश्च ते नित्यं प्रत्यासन्नो भविष्यति । नकुलः सहदेवश्च द्रौपदेयाश्च पञ्च ये ॥

abhimanyuś ca te nityaṁ pratyāsanno bhaviṣyati । nakulaḥ sahadevaś ca draupadeyāś ca pañca ye ॥

पाञ्चालास्त्वानुयास्यन्ति शिखण्डी च महारथः । अहं च त्वानुयास्यामि सर्वे चान्धकवृष्णयः । दाशार्हाः परिवारास्ते दाशार्णाश्च विशां पते ॥

pāñcālās tvānuyāsyanti śikhaṇḍī ca mahārathaḥ । ahaṁ ca tvānuyāsyāmi sarve cāndhakavr̥ṣṇayaḥ । dāśārhāḥ parivārās te dāśārṇāś ca viśāṁ pate ॥

भुङ्क्ष्व राज्यं महाबाहो भ्रातृभिः सह पाण्डवैः । जपैर्होमैश्च संयुक्तो मङ्गलैश्च पृथग्विधैः ॥

bhuṅkṣva rājyaṁ mahābāho bhrātr̥bhiḥ saha pāṇḍavaiḥ । japair homaiś ca saṁyukto maṅgalaiś ca pr̥thagvidhaiḥ ॥

पुरोगमाश्च ते सन्तु द्रविडाः सह कुन्तलैः । आन्ध्रास्तालचराश्चैव चूचुपा वेणुपास्तथा ॥

purogamāś ca te santu draviḍāḥ saha kuntalaiḥ । āndhrās tālacarāś caiva cūcupā veṇupās tathā ॥

स्तुवन्तु त्वाद्य बहुशः स्तुतिभिः सूतमागधाः । विजयं वसुषेणस्य घोषयन्तु च पाण्डवाः ॥

stuvantu tvādya bahuśaḥ stutibhiḥ sūtamāgadhāḥ । vijayaṁ vasuṣeṇasya ghoṣayantu ca pāṇḍavāḥ ॥

स त्वं परिवृतः पार्थैर्नक्षत्रैरिव चन्द्रमाः । प्रशाधि राज्यं कौन्तेय कुन्तीं च प्रतिनन्दय ॥

sa tvaṁ parivr̥taḥ pārthair nakṣatrair iva candramāḥ । praśādhi rājyaṁ kaunteya kuntīṁ ca pratinandaya ॥

मित्राणि ते प्रहृष्यन्तु व्यथन्तु रिपवस्तथा । सौभ्रात्रं चैव तेऽद्यास्तु भ्रातृभिः सह पाण्डवैः ॥

mitrāṇi te prahr̥ṣyantu vyathantu ripavas tathā । saubhrātraṁ caiva te ’dyāstu bhrātr̥bhiḥ saha pāṇḍavaiḥ ॥