Adhyāya 115

गालव उवाच । महावीर्यो महीपालः काशीनामीश्वरः प्रभुः । दिवोदास इति ख्यातो भैमसेनिर्नराधिपः ॥

gālava uvāca । mahāvīryo mahīpālaḥ kāśīnām īśvaraḥ prabhuḥ । divodāsa iti khyāto bhaimasenir narādhipaḥ ॥

तत्र गच्छावहे भद्रे शनैरागच्छ मा शुचः । धार्मिकः संयमे युक्तः सत्यश्चैव जनेश्वरः ॥

tatra gacchāvahe bhadre śanair āgaccha mā śucaḥ । dhārmikaḥ saṁyame yuktaḥ satyaś caiva janeśvaraḥ ॥

नारद उवाच । तमुपागम्य स मुनिर्न्यायतस्तेन सत्कृतः । गालवः प्रसवस्यार्थे तं नृपं प्रत्यचोदयत् ॥

nārada uvāca । tam upāgamya sa munir nyāyatas tena satkr̥taḥ । gālavaḥ prasavasyārthe taṁ nr̥paṁ pratyacodayat ॥

दिवोदास उवाच । श्रुतमेतन्मया पूर्वं किमुक्त्वा विस्तरं द्विज । काङ्क्षितो हि मयैषोऽर्थः श्रुत्वैतद्द्विजसत्तम ॥

divodāsa uvāca । śrutam etan mayā pūrvaṁ kim uktvā vistaraṁ dvija । kāṅkṣito hi mayaiṣo ’rthaḥ śrutvaitad dvijasattama ॥

एतच्च मे बहुमतं यदुत्सृज्य नराधिपान् । मामेवमुपयातोऽसि भावि चैतदसंशयम् ॥

etac ca me bahumataṁ yad utsr̥jya narādhipān । mām evam upayāto ’si bhāvi caitad asaṁśayam ॥

स एव विभवोऽस्माकमश्वानामपि गालव । अहमप्येकमेवास्यां जनयिष्यामि पार्थिवम् ॥

sa eva vibhavo ’smākam aśvānām api gālava । aham apy ekam evāsyāṁ janayiṣyāmi pārthivam ॥

नारद उवाच । तथेत्युक्त्वा द्विजश्रेष्ठः प्रादात्कन्यां महीपतेः । विधिपूर्वं च तां राजा कन्यां प्रतिगृहीतवान् ॥

nārada uvāca । tathety uktvā dvijaśreṣṭhaḥ prādāt kanyāṁ mahīpateḥ । vidhipūrvaṁ ca tāṁ rājā kanyāṁ pratigr̥hītavān ॥

रेमे स तस्यां राजर्षिः प्रभावत्यां यथा रविः । स्वाहायां च यथा वह्निर्यथा शच्यां स वासवः ॥

reme sa tasyāṁ rājarṣiḥ prabhāvatyāṁ yathā raviḥ । svāhāyāṁ ca yathā vahnir yathā śacyāṁ sa vāsavaḥ ॥

यथा चन्द्रश्च रोहिण्यां यथा धूमोर्णया यमः । वरुणश्च यथा गौर्यां यथा चर्द्ध्यां धनेश्वरः ॥

yathā candraś ca rohiṇyāṁ yathā dhūmorṇayā yamaḥ । varuṇaś ca yathā gauryāṁ yathā carddhyāṁ dhaneśvaraḥ ॥

यथा नारायणो लक्ष्म्यां जाह्नव्यां च यथोदधिः । यथा रुद्रश्च रुद्राण्यां यथा वेद्यां पितामहः ॥

yathā nārāyaṇo lakṣmyāṁ jāhnavyāṁ ca yathodadhiḥ । yathā rudraś ca rudrāṇyāṁ yathā vedyāṁ pitāmahaḥ ॥

अदृश्यन्त्यां च वासिष्ठो वसिष्ठश्चाक्षमालया । च्यवनश्च सुकन्यायां पुलस्त्यः संध्यया यथा ॥

adr̥śyantyāṁ ca vāsiṣṭho vasiṣṭhaś cākṣamālayā । cyavanaś ca sukanyāyāṁ pulastyaḥ saṁdhyayā yathā ॥

अगस्त्यश्चापि वैदर्भ्यां सावित्र्यां सत्यवान्यथा । यथा भृगुः पुलोमायामदित्यां कश्यपो यथा ॥

agastyaś cāpi vaidarbhyāṁ sāvitryāṁ satyavān yathā । yathā bhr̥guḥ pulomāyām adityāṁ kaśyapo yathā ॥

रेणुकायां यथार्चीको हैमवत्यां च कौशिकः । बृहस्पतिश्च तारायां शुक्रश्च शतपर्वया ॥

reṇukāyāṁ yathārcīko haimavatyāṁ ca kauśikaḥ । br̥haspatiś ca tārāyāṁ śukraś ca śataparvayā ॥

यथा भूम्यां भूमिपतिरुर्वश्यां च पुरूरवाः । ऋचीकः सत्यवत्यां च सरस्वत्यां यथा मनुः ॥

yathā bhūmyāṁ bhūmipatir urvaśyāṁ ca purūravāḥ । r̥cīkaḥ satyavatyāṁ ca sarasvatyāṁ yathā manuḥ ॥

तथा तु रममाणस्य दिवोदासस्य भूपतेः । माधवी जनयामास पुत्रमेकं प्रतर्दनम् ॥

tathā tu ramamāṇasya divodāsasya bhūpateḥ । mādhavī janayām āsa putram ekaṁ pratardanam ॥

अथाजगाम भगवान्दिवोदासं स गालवः । समये समनुप्राप्ते वचनं चेदमब्रवीत् ॥

athājagāma bhagavān divodāsaṁ sa gālavaḥ । samaye samanuprāpte vacanaṁ cedam abravīt ॥

निर्यातयतु मे कन्यां भवांस्तिष्ठन्तु वाजिनः । यावदन्यत्र गच्छामि शुल्कार्थं पृथिवीपते ॥

niryātayatu me kanyāṁ bhavāṁs tiṣṭhantu vājinaḥ । yāvad anyatra gacchāmi śulkārthaṁ pr̥thivīpate ॥

दिवोदासोऽथ धर्मात्मा समये गालवस्य ताम् । कन्यां निर्यातयामास स्थितः सत्ये महीपतिः ॥

divodāso ’tha dharmātmā samaye gālavasya tām । kanyāṁ niryātayām āsa sthitaḥ satye mahīpatiḥ ॥