77.1MBH-12-77-1
युधिष्ठिर उवाच । स्वकर्मण्यपरे युक्तास्तथैवान्ये विकर्मणि । तेषां विशेषमाचक्ष्व ब्राह्मणानां पितामह ॥
yudhiṣṭhira uvāca । svakarmaṇy apare yuktās tathaivānye vikarmaṇi । teṣāṁ viśeṣam ācakṣva brāhmaṇānāṁ pitāmaha ॥
Śānti Parva · Adhyaya 12.77
Adhyāya 77
अध्यायः 77
Who speaks here युधिष्ठिर yudhiṣṭhira · भीष्म bhīṣma
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §74–76 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
77.2MBH-12-77-2
भीष्म उवाच । विद्यालक्षणसंपन्नाः सर्वत्राम्नायदर्शिनः । एते ब्रह्मसमा राजन्ब्राह्मणाः परिकीर्तिताः ॥
bhīṣma uvāca । vidyālakṣaṇasaṁpannāḥ sarvatrāmnāyadarśinaḥ । ete brahmasamā rājan brāhmaṇāḥ parikīrtitāḥ ॥
77.3MBH-12-77-3
ऋत्विगाचार्यसंपन्नाः स्वेषु कर्मस्ववस्थिताः । एते देवसमा राजन्ब्राह्मणानां भवन्त्युत ॥
r̥tvigācāryasaṁpannāḥ sveṣu karmasv avasthitāḥ । ete devasamā rājan brāhmaṇānāṁ bhavanty uta ॥
77.4MBH-12-77-4
ऋत्विक्पुरोहितो मन्त्री दूतोऽथार्थानुशासकः । एते क्षत्रसमा राजन्ब्राह्मणानां भवन्त्युत ॥
r̥tvik purohito mantrī dūto ’thārthānuśāsakaḥ । ete kṣatrasamā rājan brāhmaṇānāṁ bhavanty uta ॥
77.5MBH-12-77-5
अश्वारोहा गजारोहा रथिनोऽथ पदातयः । एते वैश्यसमा राजन्ब्राह्मणानां भवन्त्युत ॥
aśvārohā gajārohā rathino ’tha padātayaḥ । ete vaiśyasamā rājan brāhmaṇānāṁ bhavanty uta ॥
77.6MBH-12-77-6
जन्मकर्मविहीना ये कदर्या ब्रह्मबन्धवः । एते शूद्रसमा राजन्ब्राह्मणानां भवन्त्युत ॥
janmakarmavihīnā ye kadaryā brahmabandhavaḥ । ete śūdrasamā rājan brāhmaṇānāṁ bhavanty uta ॥
77.7MBH-12-77-7
अश्रोत्रियाः सर्व एव सर्वे चानाहिताग्नयः । तान्सर्वान्धार्मिको राजा बलिं विष्टिं च कारयेत् ॥
aśrotriyāḥ sarva eva sarve cānāhitāgnayaḥ । tān sarvān dhārmiko rājā baliṁ viṣṭiṁ ca kārayet ॥
77.8MBH-12-77-8
आह्वायका देवलका नक्षत्रग्रामयाजकाः । एते ब्राह्मणचण्डाला महापथिकपञ्चमाः ॥
āhvāyakā devalakā nakṣatragrāmayājakāḥ । ete brāhmaṇacaṇḍālā mahāpathikapañcamāḥ ॥
77.9MBH-12-77-9
एतेभ्यो बलिमादद्याद्धीनकोशो महीपतिः । ऋते ब्रह्मसमेभ्यश्च देवकल्पेभ्य एव च ॥
etebhyo balim ādadyād dhīnakośo mahīpatiḥ । r̥te brahmasamebhyaś ca devakalpebhya eva ca ॥
77.10MBH-12-77-10
अब्राह्मणानां वित्तस्य स्वामी राजेति वैदिकम् । ब्राह्मणानां च ये केचिद्विकर्मस्था भवन्त्युत ॥
abrāhmaṇānāṁ vittasya svāmī rājeti vaidikam । brāhmaṇānāṁ ca ye ke cid vikarmasthā bhavanty uta ॥
77.11MBH-12-77-11
विकर्मस्थास्तु नोपेक्ष्या जातु राज्ञा कथंचन । नियम्याः संविभज्याश्च धर्मानुग्रहकाम्यया ॥
vikarmasthās tu nopekṣyā jātu rājñā kathaṁ cana । niyamyāḥ saṁvibhajyāś ca dharmānugrahakāmyayā ॥
77.12MBH-12-77-12
यस्य स्म विषये राज्ञः स्तेनो भवति वै द्विजः । राज्ञ एवापराधं तं मन्यन्ते तद्विदो जनाः ॥
yasya sma viṣaye rājñaḥ steno bhavati vai dvijaḥ । rājña evāparādhaṁ taṁ manyante tadvido janāḥ ॥
77.13MBH-12-77-13
अवृत्त्या यो भवेत्स्तेनो वेदवित्स्नातकस्तथा । राजन्स राज्ञा भर्तव्य इति धर्मविदो विदुः ॥
avr̥ttyā yo bhavet steno vedavit snātakas tathā । rājan sa rājñā bhartavya iti dharmavido viduḥ ॥
77.14MBH-12-77-14
स चेन्नो परिवर्तेत कृतवृत्तिः परंतप । ततो निर्वासनीयः स्यात्तस्माद्देशात्सबान्धवः ॥
sa cen no parivarteta kr̥tavr̥ttiḥ paraṁtapa । tato nirvāsanīyaḥ syāt tasmād deśāt sabāndhavaḥ ॥