Who speaks here ब्राह्मण brāhmaṇa · नाग nāga
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §357–359 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
ब्राह्मण उवाच । विवस्वतो गच्छति पर्ययेण; वोढुं भवांस्तं रथमेकचक्रम् । आश्चर्यभूतं यदि तत्र किंचि;द्दृष्टं त्वया शंसितुमर्हसि त्वम् ॥
brāhmaṇa uvāca । vivasvato gacchati paryayeṇa; voḍhuṁ bhavāṁs taṁ ratham ekacakram । āścaryabhūtaṁ yadi tatra kiṁ cid; dr̥ṣṭaṁ tvayā śaṁsitum arhasi tvam ॥
नाग उवाच । यस्य रश्मिसहस्रेषु शाखास्विव विहंगमाः । वसन्त्याश्रित्य मुनयः संसिद्धा दैवतैः सह ॥
nāga uvāca । yasya raśmisahasreṣu śākhāsv iva vihaṁgamāḥ । vasanty āśritya munayaḥ saṁsiddhā daivataiḥ saha ॥
यतो वायुर्विनिःसृत्य सूर्यरश्म्याश्रितो महान् । विजृम्भत्यम्बरे विप्र किमाश्चर्यतरं ततः ॥
yato vāyur viniḥsr̥tya sūryaraśmyāśrito mahān । vijr̥mbhaty ambare vipra kim āścaryataraṁ tataḥ ॥
शुक्रो नामासितः पादो यस्य वारिधरोऽम्बरे । तोयं सृजति वर्षासु किमाश्चर्यमतः परम् ॥
śukro nāmāsitaḥ pādo yasya vāridharo ’mbare । toyaṁ sr̥jati varṣāsu kim āścaryam ataḥ param ॥
योऽष्टमासांस्तु शुचिना किरणेनोज्झितं पयः । पर्यादत्ते पुनः काले किमाश्चर्यमतः परम् ॥
yo ’ṣṭamāsāṁs tu śucinā kiraṇenojjhitaṁ payaḥ । paryādatte punaḥ kāle kim āścaryam ataḥ param ॥
यस्य तेजोविशेषेषु नित्यमात्मा प्रतिष्ठितः । यतो बीजं मही चेयं धार्यते सचराचरम् ॥
yasya tejoviśeṣeṣu nityam ātmā pratiṣṭhitaḥ । yato bījaṁ mahī ceyaṁ dhāryate sacarācaram ॥
यत्र देवो महाबाहुः शाश्वतः परमोऽक्षरः । अनादिनिधनो विप्र किमाश्चर्यमतः परम् ॥
yatra devo mahābāhuḥ śāśvataḥ paramo ’kṣaraḥ । anādinidhano vipra kim āścaryam ataḥ param ॥
आश्चर्याणामिवाश्चर्यमिदमेकं तु मे शृणु । विमले यन्मया दृष्टमम्बरे सूर्यसंश्रयात् ॥
āścaryāṇām ivāścaryam idam ekaṁ tu me śr̥ṇu । vimale yan mayā dr̥ṣṭam ambare sūryasaṁśrayāt ॥
पुरा मध्याह्नसमये लोकांस्तपति भास्करे । प्रत्यादित्यप्रतीकाशः सर्वतः प्रत्यदृश्यत ॥
purā madhyāhnasamaye lokāṁs tapati bhāskare । pratyādityapratīkāśaḥ sarvataḥ pratyadr̥śyata ॥
स लोकांस्तेजसा सर्वान्स्वभासा निर्विभासयन् । आदित्याभिमुखोऽभ्येति गगनं पाटयन्निव ॥
sa lokāṁs tejasā sarvān svabhāsā nirvibhāsayan । ādityābhimukho ’bhyeti gaganaṁ pāṭayann iva ॥
हुताहुतिरिव ज्योतिर्व्याप्य तेजोमरीचिभिः । अनिर्देश्येन रूपेण द्वितीय इव भास्करः ॥
hutāhutir iva jyotir vyāpya tejomarīcibhiḥ । anirdeśyena rūpeṇa dvitīya iva bhāskaraḥ ॥
तस्याभिगमनप्राप्तौ हस्तो दत्तो विवस्वता । तेनापि दक्षिणो हस्तो दत्तः प्रत्यर्चनार्थिना ॥
tasyābhigamanaprāptau hasto datto vivasvatā । tenāpi dakṣiṇo hasto dattaḥ pratyarcanārthinā ॥
ततो भित्त्वैव गगनं प्रविष्टो रविमण्डलम् । एकीभूतं च तत्तेजः क्षणेनादित्यतां गतम् ॥
tato bhittvaiva gaganaṁ praviṣṭo ravimaṇḍalam । ekībhūtaṁ ca tat tejaḥ kṣaṇenādityatāṁ gatam ॥
तत्र नः संशयो जातस्तयोस्तेजःसमागमे । अनयोः को भवेत्सूर्यो रथस्थो योऽयमागतः ॥
tatra naḥ saṁśayo jātas tayos tejaḥsamāgame । anayoḥ ko bhavet sūryo rathastho yo ’yam āgataḥ ॥
ते वयं जातसंदेहाः पर्यपृच्छामहे रविम् । क एष दिवमाक्रम्य गतः सूर्य इवापरः ॥
te vayaṁ jātasaṁdehāḥ paryapr̥cchāmahe ravim । ka eṣa divam ākramya gataḥ sūrya ivāparaḥ ॥