Who speaks here ब्राह्मण brāhmaṇa · भीष्म bhīṣma
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §353–355 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
ब्राह्मण उवाच । समुत्पन्नाभिधानोऽस्मि वाङ्माधुर्येण तेऽनघ । मित्रतामभिपन्नस्त्वां किंचिद्वक्ष्यामि तच्छृणु ॥
brāhmaṇa uvāca । samutpannābhidhāno ’smi vāṅmādhuryeṇa te ’nagha । mitratām abhipannas tvāṁ kiṁ cid vakṣyāmi tac chr̥ṇu ॥
गृहस्थधर्मं विप्रेन्द्र कृत्वा पुत्रगतं त्वहम् । धर्मं परमकं कुर्यां को हि मार्गो भवेद्द्विज ॥
gr̥hasthadharmaṁ viprendra kr̥tvā putragataṁ tv aham । dharmaṁ paramakaṁ kuryāṁ ko hi mārgo bhaved dvija ॥
अहमात्मानमात्मस्थमेक एवात्मनि स्थितः । कर्तुं काङ्क्षामि नेच्छामि बद्धः साधारणैर्गुणैः ॥
aham ātmānam ātmastham eka evātmani sthitaḥ । kartuṁ kāṅkṣāmi necchāmi baddhaḥ sādhāraṇair guṇaiḥ ॥
यावदेवानतीतं मे वयः पुत्रफलाश्रितम् । तावदिच्छामि पाथेयमादातुं पारलौकिकम् ॥
yāvad evānatītaṁ me vayaḥ putraphalāśritam । tāvad icchāmi pātheyam ādātuṁ pāralaukikam ॥
अस्मिन्हि लोकसंताने परं पारमभीप्सतः । उत्पन्ना मे मतिरियं कुतो धर्ममयः प्लवः ॥
asmin hi lokasaṁtāne paraṁ pāram abhīpsataḥ । utpannā me matir iyaṁ kuto dharmamayaḥ plavaḥ ॥
समुह्यमानानि निशम्य लोके; निर्यात्यमानानि च सात्त्विकानि । दृष्ट्वा च धर्मध्वजकेतुमालां; प्रकीर्यमाणामुपरि प्रजानाम् ॥
samuhyamānāni niśamya loke; niryātyamānāni ca sāttvikāni । dr̥ṣṭvā ca dharmadhvajaketumālāṁ; prakīryamāṇām upari prajānām ॥
न मे मनो रज्यति भोगकाले; दृष्ट्वा यतीन्प्रार्थयतः परत्र । तेनातिथे बुद्धिबलाश्रयेण; धर्मार्थतत्त्वे विनियुङ्क्ष्व मां त्वम् ॥
na me mano rajyati bhogakāle; dr̥ṣṭvā yatīn prārthayataḥ paratra । tenātithe buddhibalāśrayeṇa; dharmārthatattve viniyuṅkṣva māṁ tvam ॥
भीष्म उवाच । सोऽतिथिर्वचनं तस्य श्रुत्वा धर्माभिलाषिणः । प्रोवाच वचनं श्लक्ष्णं प्राज्ञो मधुरया गिरा ॥
bhīṣma uvāca । so ’tithir vacanaṁ tasya śrutvā dharmābhilāṣiṇaḥ । provāca vacanaṁ ślakṣṇaṁ prājño madhurayā girā ॥
अहमप्यत्र मुह्यामि ममाप्येष मनोरथः । न च संनिश्चयं यामि बहुद्वारे त्रिविष्टपे ॥
aham apy atra muhyāmi mamāpy eṣa manorathaḥ । na ca saṁniścayaṁ yāmi bahudvāre triviṣṭape ॥
केचिन्मोक्षं प्रशंसन्ति केचिद्यज्ञफलं द्विजाः । वानप्रस्थाश्रमं केचिद्गार्हस्थ्यं केचिदाश्रिताः ॥
ke cin mokṣaṁ praśaṁsanti ke cid yajñaphalaṁ dvijāḥ । vānaprasthāśramaṁ ke cid gārhasthyaṁ ke cid āśritāḥ ॥
राजधर्माश्रयं केचित्केचिदात्मफलाश्रयम् । गुरुचर्याश्रयं केचित्केचिद्वाक्यं यमाश्रयम् ॥
rājadharmāśrayaṁ ke cit ke cid ātmaphalāśrayam । gurucaryāśrayaṁ ke cit ke cid vākyaṁ yam āśrayam ॥
मातरं पितरं केचिच्छुश्रूषन्तो दिवं गताः । अहिंसया परे स्वर्गं सत्येन च तथा परे ॥
mātaraṁ pitaraṁ ke cic chuśrūṣanto divaṁ gatāḥ । ahiṁsayā pare svargaṁ satyena ca tathā pare ॥
आहवेऽभिमुखाः केचिन्निहताः स्विद्दिवं गताः । केचिदुञ्छव्रतैः सिद्धाः स्वर्गमार्गसमाश्रिताः ॥
āhave ’bhimukhāḥ ke cin nihatāḥ svid divaṁ gatāḥ । ke cid uñchavrataiḥ siddhāḥ svargamārgasamāśritāḥ ॥
केचिदध्ययने युक्ता वेदव्रतपराः शुभाः । बुद्धिमन्तो गताः स्वर्गं तुष्टात्मानो जितेन्द्रियाः ॥
ke cid adhyayane yuktā vedavrataparāḥ śubhāḥ । buddhimanto gatāḥ svargaṁ tuṣṭātmāno jitendriyāḥ ॥
आर्जवेनापरे युक्ता निहतानार्जवैर्जनैः । ऋजवो नाकपृष्ठे वै शुद्धात्मानः प्रतिष्ठिताः ॥
ārjavenāpare yuktā nihatānārjavair janaiḥ । r̥javo nākapr̥ṣṭhe vai śuddhātmānaḥ pratiṣṭhitāḥ ॥
एवं बहुविधैर्लोके धर्मद्वारैरनावृतैः । ममापि मतिराविग्ना मेघलेखेव वायुना ॥
evaṁ bahuvidhair loke dharmadvārair anāvr̥taiḥ । mamāpi matir āvignā meghalekheva vāyunā ॥