343.1MBH-12-343-1
अतिथिरुवाच । उपदेशं तु ते विप्र करिष्येऽहं यथागमम् । गुरुणा मे यथाख्यातमर्थतस्तच्च मे शृणु ॥
atithir uvāca । upadeśaṁ tu te vipra kariṣye ’haṁ yathāgamam । guruṇā me yathākhyātam arthatas tac ca me śr̥ṇu ॥
Śānti Parva · Adhyaya 12.343
Adhyāya 343
अध्यायः 343
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §354–356 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
343.2MBH-12-343-2
यत्र पूर्वाभिसर्गेण धर्मचक्रं प्रवर्तितम् । नैमिषे गोमतीतीरे तत्र नागाह्वयं पुरम् ॥
yatra pūrvābhisargeṇa dharmacakraṁ pravartitam । naimiṣe gomatītīre tatra nāgāhvayaṁ puram ॥
343.3MBH-12-343-3
समग्रैस्त्रिदशैस्तत्र इष्टमासीद्द्विजर्षभ । यत्रेन्द्रातिक्रमं चक्रे मान्धाता राजसत्तमः ॥
samagrais tridaśais tatra iṣṭam āsīd dvijarṣabha । yatrendrātikramaṁ cakre māndhātā rājasattamaḥ ॥
343.4MBH-12-343-4
कृताधिवासो धर्मात्मा तत्र चक्षुःश्रवा महान् । पद्मनाभो महाभागः पद्म इत्येव विश्रुतः ॥
kr̥tādhivāso dharmātmā tatra cakṣuḥśravā mahān । padmanābho mahābhāgaḥ padma ity eva viśrutaḥ ॥
343.5MBH-12-343-5
स वाचा कर्मणा चैव मनसा च द्विजर्षभ । प्रसादयति भूतानि त्रिविधे वर्त्मनि स्थितः ॥
sa vācā karmaṇā caiva manasā ca dvijarṣabha । prasādayati bhūtāni trividhe vartmani sthitaḥ ॥
343.6MBH-12-343-6
साम्ना दानेन भेदेन दण्डेनेति चतुर्विधम् । विषमस्थं जनं स्वं च चक्षुर्ध्यानेन रक्षति ॥
sāmnā dānena bhedena daṇḍeneti caturvidham । viṣamasthaṁ janaṁ svaṁ ca cakṣurdhyānena rakṣati ॥
343.7MBH-12-343-7
तमभिक्रम्य विधिना प्रष्टुमर्हसि काङ्क्षितम् । स ते परमकं धर्मं नमिथ्या दर्शयिष्यति ॥
tam abhikramya vidhinā praṣṭum arhasi kāṅkṣitam । sa te paramakaṁ dharmaṁ namithyā darśayiṣyati ॥
343.8MBH-12-343-8
स हि सर्वातिथिर्नागो बुद्धिशास्त्रविशारदः । गुणैरनवमैर्युक्तः समस्तैराभिकामिकैः ॥
sa hi sarvātithir nāgo buddhiśāstraviśāradaḥ । guṇair anavamair yuktaḥ samastair ābhikāmikaiḥ ॥
343.9MBH-12-343-9
प्रकृत्या नित्यसलिलो नित्यमध्ययने रतः । तपोदमाभ्यां संयुक्तो वृत्तेनानवरेण च ॥
prakr̥tyā nityasalilo nityam adhyayane rataḥ । tapodamābhyāṁ saṁyukto vr̥ttenānavareṇa ca ॥
343.10MBH-12-343-10
यज्वा दानरुचिः क्षान्तो वृत्ते च परमे स्थितः । सत्यवागनसूयुश्च शीलवानभिसंश्रितः ॥
yajvā dānaruciḥ kṣānto vr̥tte ca parame sthitaḥ । satyavāg anasūyuś ca śīlavān abhisaṁśritaḥ ॥
343.11MBH-12-343-11
शेषान्नभोक्ता वचनानुकूलो; हितार्जवोत्कृष्टकृताकृतज्ञः । अवैरकृद्भूतहिते नियुक्तो; गङ्गाह्रदाम्भोऽभिजनोपपन्नः ॥
śeṣānnabhoktā vacanānukūlo; hitārjavotkr̥ṣṭakr̥tākr̥tajñaḥ । avairakr̥d bhūtahite niyukto; gaṅgāhradāmbho ’bhijanopapannaḥ ॥