191.1MBH-12-191-1
युधिष्ठिर उवाच । कीदृशो जापको याति निरयं वर्णयस्व मे । कौतूहलं हि मे जातं तद्भवान्वक्तुमर्हति ॥
yudhiṣṭhira uvāca । kīdr̥śo jāpako yāti nirayaṁ varṇayasva me । kautūhalaṁ hi me jātaṁ tad bhavān vaktum arhati ॥
Śānti Parva · Adhyaya 12.191
Adhyāya 191
अध्यायः 191
Who speaks here युधिष्ठिर yudhiṣṭhira · भीष्म bhīṣma
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §198–200 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
191.2MBH-12-191-2
भीष्म उवाच । धर्मस्यांशः प्रसूतोऽसि धर्मिष्ठोऽसि स्वभावतः । धर्ममूलाश्रयं वाक्यं शृणुष्वावहितोऽनघ ॥
bhīṣma uvāca । dharmasyāṁśaḥ prasūto ’si dharmiṣṭho ’si svabhāvataḥ । dharmamūlāśrayaṁ vākyaṁ śr̥ṇuṣvāvahito ’nagha ॥
191.3MBH-12-191-3
अमूनि यानि स्थानानि देवानां परमात्मनाम् । नानासंस्थानवर्णानि नानारूपफलानि च ॥
amūni yāni sthānāni devānāṁ paramātmanām । nānāsaṁsthānavarṇāni nānārūpaphalāni ca ॥
191.4MBH-12-191-4
दिव्यानि कामचारीणि विमानानि सभास्तथा । आक्रीडा विविधा राजन्पद्मिन्यश्चामलोदकाः ॥
divyāni kāmacārīṇi vimānāni sabhās tathā । ākrīḍā vividhā rājan padminyaś cāmalodakāḥ ॥
191.5MBH-12-191-5
चतुर्णां लोकपालानां शुक्रस्याथ बृहस्पतेः । मरुतां विश्वदेवानां साध्यानामश्विनोरपि ॥
caturṇāṁ lokapālānāṁ śukrasyātha br̥haspateḥ । marutāṁ viśvadevānāṁ sādhyānām aśvinor api ॥
191.6MBH-12-191-6
रुद्रादित्यवसूनां च तथान्येषां दिवौकसाम् । एते वै निरयास्तात स्थानस्य परमात्मनः ॥
rudrādityavasūnāṁ ca tathānyeṣāṁ divaukasām । ete vai nirayās tāta sthānasya paramātmanaḥ ॥
191.7MBH-12-191-7
अभयं चानिमित्तं च न च क्लेशभयावृतम् । द्वाभ्यां मुक्तं त्रिभिर्मुक्तमष्टाभिस्त्रिभिरेव च ॥
abhayaṁ cānimittaṁ ca na ca kleśabhayāvr̥tam । dvābhyāṁ muktaṁ tribhir muktam aṣṭābhis tribhir eva ca ॥
191.8MBH-12-191-8
चतुर्लक्षणवर्जं तु चतुष्कारणवर्जितम् । अप्रहर्षमनानन्दमशोकं विगतक्लमम् ॥
caturlakṣaṇavarjaṁ tu catuṣkāraṇavarjitam । apraharṣam anānandam aśokaṁ vigataklamam ॥
191.9MBH-12-191-9
कालः संपच्यते तत्र न कालस्तत्र वै प्रभुः । स कालस्य प्रभू राजन्स्वर्गस्यापि तथेश्वरः ॥
kālaḥ saṁpacyate tatra na kālas tatra vai prabhuḥ । sa kālasya prabhū rājan svargasyāpi tatheśvaraḥ ॥
191.10MBH-12-191-10
आत्मकेवलतां प्राप्तस्तत्र गत्वा न शोचति । ईदृशं परमं स्थानं निरयास्ते च तादृशाः ॥
ātmakevalatāṁ prāptas tatra gatvā na śocati । īdr̥śaṁ paramaṁ sthānaṁ nirayās te ca tādr̥śāḥ ॥
191.11MBH-12-191-11
एते ते निरयाः प्रोक्ताः सर्व एव यथातथम् । तस्य स्थानवरस्येह सर्वे निरयसंज्ञिताः ॥
ete te nirayāḥ proktāḥ sarva eva yathātatham । tasya sthānavarasyeha sarve nirayasaṁjñitāḥ ॥