भीष्म उवाच । ततो गते शाकुनिके कपोती प्राह दुःखिता । संस्मृत्य भर्तारमथो रुदती शोकमूर्छिता ॥
bhīṣma uvāca । tato gate śākunike kapotī prāha duḥkhitā । saṁsmr̥tya bhartāram atho rudatī śokamūrchitā ॥
Who speaks here भीष्म bhīṣma
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §142–144 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
भीष्म उवाच । ततो गते शाकुनिके कपोती प्राह दुःखिता । संस्मृत्य भर्तारमथो रुदती शोकमूर्छिता ॥
bhīṣma uvāca । tato gate śākunike kapotī prāha duḥkhitā । saṁsmr̥tya bhartāram atho rudatī śokamūrchitā ॥
नाहं ते विप्रियं कान्त कदाचिदपि संस्मरे । सर्वा वै विधवा नारी बहुपुत्रापि खेचर । शोच्या भवति बन्धूनां पतिहीना मनस्विनी ॥
nāhaṁ te vipriyaṁ kānta kadā cid api saṁsmare । sarvā vai vidhavā nārī bahuputrāpi khecara । śocyā bhavati bandhūnāṁ patihīnā manasvinī ॥
लालिताहं त्वया नित्यं बहुमानाच्च सान्त्विता । वचनैर्मधुरैः स्निग्धैरसकृत्सुमनोहरैः ॥
lālitāhaṁ tvayā nityaṁ bahumānāc ca sāntvitā । vacanair madhuraiḥ snigdhair asakr̥t sumanoharaiḥ ॥
कन्दरेषु च शैलानां नदीनां निर्झरेषु च । द्रुमाग्रेषु च रम्येषु रमिताहं त्वया प्रिय ॥
kandareṣu ca śailānāṁ nadīnāṁ nirjhareṣu ca । drumāgreṣu ca ramyeṣu ramitāhaṁ tvayā priya ॥
आकाशगमने चैव सुखिताहं त्वया सुखम् । विहृतास्मि त्वया कान्त तन्मे नाद्यास्ति किंचन ॥
ākāśagamane caiva sukhitāhaṁ tvayā sukham । vihr̥tāsmi tvayā kānta tan me nādyāsti kiṁ cana ॥
मितं ददाति हि पिता मितं माता मितं सुतः । अमितस्य तु दातारं भर्तारं का न पूजयेत् ॥
mitaṁ dadāti hi pitā mitaṁ mātā mitaṁ sutaḥ । amitasya tu dātāraṁ bhartāraṁ kā na pūjayet ॥
नास्ति भर्तृसमो नाथो न च भर्तृसमं सुखम् । विसृज्य धनसर्वस्वं भर्ता वै शरणं स्त्रियाः ॥
nāsti bhartr̥samo nātho na ca bhartr̥samaṁ sukham । visr̥jya dhanasarvasvaṁ bhartā vai śaraṇaṁ striyāḥ ॥
न कार्यमिह मे नाथ जीवितेन त्वया विना । पतिहीनापि का नारी सती जीवितुमुत्सहेत् ॥
na kāryam iha me nātha jīvitena tvayā vinā । patihīnāpi kā nārī satī jīvitum utsahet ॥
एवं विलप्य बहुधा करुणं सा सुदुःखिता । पतिव्रता संप्रदीप्तं प्रविवेश हुताशनम् ॥
evaṁ vilapya bahudhā karuṇaṁ sā suduḥkhitā । pativratā saṁpradīptaṁ praviveśa hutāśanam ॥
ततश्चित्राम्बरधरं भर्तारं सान्वपश्यत । विमानस्थं सुकृतिभिः पूज्यमानं महात्मभिः ॥
tataś citrāmbaradharaṁ bhartāraṁ sānvapaśyata । vimānasthaṁ sukr̥tibhiḥ pūjyamānaṁ mahātmabhiḥ ॥
चित्रमाल्याम्बरधरं सर्वाभरणभूषितम् । विमानशतकोटीभिरावृतं पुण्यकीर्तिभिः ॥
citramālyāmbaradharaṁ sarvābharaṇabhūṣitam । vimānaśatakoṭībhir āvr̥taṁ puṇyakīrtibhiḥ ॥
ततः स्वर्गगतः पक्षी भार्यया सह संगतः । कर्मणा पूजितस्तेन रेमे तत्र स भार्यया ॥
tataḥ svargagataḥ pakṣī bhāryayā saha saṁgataḥ । karmaṇā pūjitas tena reme tatra sa bhāryayā ॥