भीष्म उवाच । ततस्तं लुब्धकः पश्यन्कृपयाभिपरिप्लुतः । कपोतमग्नौ पतितं वाक्यं पुनरुवाच ह ॥
bhīṣma uvāca । tatas taṁ lubdhakaḥ paśyan kr̥payābhipariplutaḥ । kapotam agnau patitaṁ vākyaṁ punar uvāca ha ॥
Who speaks here भीष्म bhīṣma
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §142–144 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
भीष्म उवाच । ततस्तं लुब्धकः पश्यन्कृपयाभिपरिप्लुतः । कपोतमग्नौ पतितं वाक्यं पुनरुवाच ह ॥
bhīṣma uvāca । tatas taṁ lubdhakaḥ paśyan kr̥payābhipariplutaḥ । kapotam agnau patitaṁ vākyaṁ punar uvāca ha ॥
किमीदृशं नृशंसेन मया कृतमबुद्धिना । भविष्यति हि मे नित्यं पातकं हृदि जीवतः ॥
kim īdr̥śaṁ nr̥śaṁsena mayā kr̥tam abuddhinā । bhaviṣyati hi me nityaṁ pātakaṁ hr̥di jīvataḥ ॥
स विनिन्दन्नथात्मानं पुनः पुनरुवाच ह । धिङ्मामस्तु सुदुर्बुद्धिं सदा निकृतिनिश्चयम् । शुभं कर्म परित्यज्य योऽहं शकुनिलुब्धकः ॥
sa vinindann athātmānaṁ punaḥ punar uvāca ha । dhiṅ mām astu sudurbuddhiṁ sadā nikr̥tiniścayam । śubhaṁ karma parityajya yo ’haṁ śakunilubdhakaḥ ॥
नृशंसस्य ममाद्यायं प्रत्यादेशो न संशयः । दत्तः स्वमांसं ददता कपोतेन महात्मना ॥
nr̥śaṁsasya mamādyāyaṁ pratyādeśo na saṁśayaḥ । dattaḥ svamāṁsaṁ dadatā kapotena mahātmanā ॥
सोऽहं त्यक्ष्ये प्रियान्प्राणान्पुत्रदारं विसृज्य च । उपदिष्टो हि मे धर्मः कपोतेनातिधर्मिणा ॥
so ’haṁ tyakṣye priyān prāṇān putradāraṁ visr̥jya ca । upadiṣṭo hi me dharmaḥ kapotenātidharmiṇā ॥
अद्य प्रभृति देहं स्वं सर्वभोगैर्विवर्जितम् । यथा स्वल्पं जलं ग्रीष्मे शोषयिष्याम्यहं तथा ॥
adya prabhr̥ti dehaṁ svaṁ sarvabhogair vivarjitam । yathā svalpaṁ jalaṁ grīṣme śoṣayiṣyāmy ahaṁ tathā ॥
क्षुत्पिपासातपसहः कृशो धमनिसंततः । उपवासैर्बहुविधैश्चरिष्ये पारलौकिकम् ॥
kṣutpipāsātapasahaḥ kr̥śo dhamanisaṁtataḥ । upavāsair bahuvidhaiś cariṣye pāralaukikam ॥
अहो देहप्रदानेन दर्शितातिथिपूजना । तस्माद्धर्मं चरिष्यामि धर्मो हि परमा गतिः । दृष्टो हि धर्मो धर्मिष्ठैर्यादृशो विहगोत्तमे ॥
aho dehapradānena darśitātithipūjanā । tasmād dharmaṁ cariṣyāmi dharmo hi paramā gatiḥ । dr̥ṣṭo hi dharmo dharmiṣṭhair yādr̥śo vihagottame ॥
एवमुक्त्वा विनिश्चित्य रौद्रकर्मा स लुब्धकः । महाप्रस्थानमाश्रित्य प्रययौ संशितव्रतः ॥
evam uktvā viniścitya raudrakarmā sa lubdhakaḥ । mahāprasthānam āśritya prayayau saṁśitavrataḥ ॥
ततो यष्टिं शलाकाश्च क्षारकं पञ्जरं तथा । तांश्च बद्धा कपोतान्स संप्रमुच्योत्ससर्ज ह ॥
tato yaṣṭiṁ śalākāś ca kṣārakaṁ pañjaraṁ tathā । tāṁś ca baddhā kapotān sa saṁpramucyotsasarja ha ॥