Sabhā Parva · Adhyaya 2.56

Adhyāya 56

अध्यायः 56

Who speaks here विदुर vidura

English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §61–63 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.

Text
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
56.1MBH-2-56-1

विदुर उवाच । द्यूतं मूलं कलहस्यानुपाति; मिथोभेदाय महते वा रणाय । यदास्थितोऽयं धृतराष्ट्रस्य पुत्रो; दुर्योधनः सृजते वैरमुग्रम् ॥

vidura uvāca । dyūtaṁ mūlaṁ kalahasyānupāti; mithobhedāya mahate vā raṇāya । yad āsthito ’yaṁ dhr̥tarāṣṭrasya putro; duryodhanaḥ sr̥jate vairam ugram ॥

56.2MBH-2-56-2

प्रातिपीयाः शांतनवा भैमसेनाः सबाह्लिकाः । दुर्योधनापराधेन कृच्छ्रं प्राप्स्यन्ति सर्वशः ॥

prātipīyāḥ śāṁtanavā bhaimasenāḥ sabāhlikāḥ । duryodhanāparādhena kr̥cchraṁ prāpsyanti sarvaśaḥ ॥

56.3MBH-2-56-3

दुर्योधनो मदेनैव क्षेमं राष्ट्रादपोहति । विषाणं गौरिव मदात्स्वयमारुजते बलात् ॥

duryodhano madenaiva kṣemaṁ rāṣṭrād apohati । viṣāṇaṁ gaur iva madāt svayam ārujate balāt ॥

56.4MBH-2-56-4

यश्चित्तमन्वेति परस्य राज;न्वीरः कविः स्वामतिपत्य दृष्टिम् । नावं समुद्र इव बालनेत्रा;मारुह्य घोरे व्यसने निमज्जेत् ॥

yaś cittam anveti parasya rājan; vīraḥ kaviḥ svām atipatya dr̥ṣṭim । nāvaṁ samudra iva bālanetrām; āruhya ghore vyasane nimajjet ॥

56.5MBH-2-56-5

दुर्योधनो ग्लहते पाण्डवेन; प्रियायसे त्वं जयतीति तच्च । अतिनर्माज्जायते संप्रहारो; यतो विनाशः समुपैति पुंसाम् ॥

duryodhano glahate pāṇḍavena; priyāyase tvaṁ jayatīti tac ca । atinarmāj jāyate saṁprahāro; yato vināśaḥ samupaiti puṁsām ॥

56.6MBH-2-56-6

आकर्षस्तेऽवाक्फलः कुप्रणीतो; हृदि प्रौढो मन्त्रपदः समाधिः । युधिष्ठिरेण सफलः संस्तवोऽस्तु; साम्नः सुरिक्तोऽरिमतेः सुधन्वा ॥

ākarṣas te ’vākphalaḥ kupraṇīto; hr̥di prauḍho mantrapadaḥ samādhiḥ । yudhiṣṭhireṇa saphalaḥ saṁstavo ’stu; sāmnaḥ surikto ’rimateḥ sudhanvā ॥

56.7MBH-2-56-7

प्रातिपीयाः शांतनवाश्च राज;न्काव्यां वाचं शृणुत मात्यगाद्वः । वैश्वानरं प्रज्वलितं सुघोर;मयुद्धेन प्रशमयतोत्पतन्तम् ॥

prātipīyāḥ śāṁtanavāś ca rājan; kāvyāṁ vācaṁ śr̥ṇuta mātyagād vaḥ । vaiśvānaraṁ prajvalitaṁ sughoram; ayuddhena praśamayatotpatantam ॥

56.8MBH-2-56-8

यदा मन्युं पाण्डवोऽजातशत्रु;र्न संयच्छेदक्षमयाभिभूतः । वृकोदरः सव्यसाची यमौ च; कोऽत्र द्वीपः स्यात्तुमुले वस्तदानीम् ॥

yadā manyuṁ pāṇḍavo ’jātaśatrur; na saṁyacched akṣamayābhibhūtaḥ । vr̥kodaraḥ savyasācī yamau ca; ko ’tra dvīpaḥ syāt tumule vas tadānīm ॥

56.9MBH-2-56-9

महाराज प्रभवस्त्वं धनानां; पुरा द्यूतान्मनसा यावदिच्छेः । बहु वित्तं पाण्डवांश्चेज्जयेस्त्वं; किं तेन स्याद्वसु विन्देह पार्थान् ॥

mahārāja prabhavas tvaṁ dhanānāṁ; purā dyūtān manasā yāvad iccheḥ । bahu vittaṁ pāṇḍavāṁś cej jayes tvaṁ; kiṁ tena syād vasu vindeha pārthān ॥

56.10MBH-2-56-10

जानीमहे देवितं सौबलस्य; वेद द्यूते निकृतिं पार्वतीयः । यतः प्राप्तः शकुनिस्तत्र यातु; मायायोधी भारत पार्वतीयः ॥

jānīmahe devitaṁ saubalasya; veda dyūte nikr̥tiṁ pārvatīyaḥ । yataḥ prāptaḥ śakunis tatra yātu; māyāyodhī bhārata pārvatīyaḥ ॥