वैशंपायन उवाच । एवमुक्त्वा ततो भीष्मो विरराम महायशाः । व्याजहारोत्तरं तत्र सहदेवोऽर्थवद्वचः ॥
vaiśaṁpāyana uvāca । evam uktvā tato bhīṣmo virarāma mahāyaśāḥ । vyājahārottaraṁ tatra sahadevo ’rthavad vacaḥ ॥
Who speaks here वैशंपायन vaiśaṃpāyana
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §37–39 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
वैशंपायन उवाच । एवमुक्त्वा ततो भीष्मो विरराम महायशाः । व्याजहारोत्तरं तत्र सहदेवोऽर्थवद्वचः ॥
vaiśaṁpāyana uvāca । evam uktvā tato bhīṣmo virarāma mahāyaśāḥ । vyājahārottaraṁ tatra sahadevo ’rthavad vacaḥ ॥
केशवं केशिहन्तारमप्रमेयपराक्रमम् । पूज्यमानं मया यो वः कृष्णं न सहते नृपाः ॥
keśavaṁ keśihantāram aprameyaparākramam । pūjyamānaṁ mayā yo vaḥ kr̥ṣṇaṁ na sahate nr̥pāḥ ॥
सर्वेषां बलिनां मूर्ध्नि मयेदं निहितं पदम् । एवमुक्ते मया सम्यगुत्तरं प्रब्रवीतु सः ॥
sarveṣāṁ balināṁ mūrdhni mayedaṁ nihitaṁ padam । evam ukte mayā samyag uttaraṁ prabravītu saḥ ॥
मतिमन्तस्तु ये केचिदाचार्यं पितरं गुरुम् । अर्च्यमर्चितमर्चार्हमनुजानन्तु ते नृपाः ॥
matimantas tu ye ke cid ācāryaṁ pitaraṁ gurum । arcyam arcitam arcārham anujānantu te nr̥pāḥ ॥
ततो न व्याजहारैषां कश्चिद्बुद्धिमतां सताम् । मानिनां बलिनां राज्ञां मध्ये संदर्शिते पदे ॥
tato na vyājahāraiṣāṁ kaś cid buddhimatāṁ satām । mānināṁ balināṁ rājñāṁ madhye saṁdarśite pade ॥
ततोऽपतत्पुष्पवृष्टिः सहदेवस्य मूर्धनि । अदृश्यरूपा वाचश्चाप्यब्रुवन्साधु साध्विति ॥
tato ’patat puṣpavr̥ṣṭiḥ sahadevasya mūrdhani । adr̥śyarūpā vācaś cāpy abruvan sādhu sādhv iti ॥
आविध्यदजिनं कृष्णं भविष्यद्भूतजल्पकः । सर्वसंशयनिर्मोक्ता नारदः सर्वलोकवित् ॥
āvidhyad ajinaṁ kr̥ṣṇaṁ bhaviṣyadbhūtajalpakaḥ । sarvasaṁśayanirmoktā nāradaḥ sarvalokavit ॥
तत्राहूतागताः सर्वे सुनीथप्रमुखा गणाः । संप्रादृश्यन्त संक्रुद्धा विवर्णवदनास्तथा ॥
tatrāhūtāgatāḥ sarve sunīthapramukhā gaṇāḥ । saṁprādr̥śyanta saṁkruddhā vivarṇavadanās tathā ॥
युधिष्ठिराभिषेकं च वासुदेवस्य चार्हणम् । अब्रुवंस्तत्र राजानो निर्वेदादात्मनिश्चयात् ॥
yudhiṣṭhirābhiṣekaṁ ca vāsudevasya cārhaṇam । abruvaṁs tatra rājāno nirvedād ātmaniścayāt ॥
सुहृद्भिर्वार्यमाणानां तेषां हि वपुराबभौ । आमिषादपकृष्टानां सिंहानामिव गर्जताम् ॥
suhr̥dbhir vāryamāṇānāṁ teṣāṁ hi vapur ābabhau । āmiṣād apakr̥ṣṭānāṁ siṁhānām iva garjatām ॥
तं बलौघमपर्यन्तं राजसागरमक्षयम् । कुर्वाणं समयं कृष्णो युद्धाय बुबुधे तदा ॥
taṁ balaugham aparyantaṁ rājasāgaram akṣayam । kurvāṇaṁ samayaṁ kr̥ṣṇo yuddhāya bubudhe tadā ॥
पूजयित्वा तु पूजार्हं ब्रह्मक्षत्रं विशेषतः । सहदेवो नृणां देवः समापयत कर्म तत् ॥
pūjayitvā tu pūjārhaṁ brahmakṣatraṁ viśeṣataḥ । sahadevo nr̥ṇāṁ devaḥ samāpayata karma tat ॥
तस्मिन्नभ्यर्चिते कृष्णे सुनीथः शत्रुकर्षणः । अतिताम्रेक्षणः कोपादुवाच मनुजाधिपान् ॥
tasminn abhyarcite kr̥ṣṇe sunīthaḥ śatrukarṣaṇaḥ । atitāmrekṣaṇaḥ kopād uvāca manujādhipān ॥
स्थितः सेनापतिर्वोऽहं मन्यध्वं किं नु सांप्रतम् । युधि तिष्ठाम संनह्य समेतान्वृष्णिपाण्डवान् ॥
sthitaḥ senāpatir vo ’haṁ manyadhvaṁ kiṁ nu sāṁpratam । yudhi tiṣṭhāma saṁnahya sametān vr̥ṣṇipāṇḍavān ॥
इति सर्वान्समुत्साह्य राज्ञस्तांश्चेदिपुंगवः । यज्ञोपघाताय ततः सोऽमन्त्रयत राजभिः ॥
iti sarvān samutsāhya rājñas tāṁś cedipuṁgavaḥ । yajñopaghātāya tataḥ so ’mantrayata rājabhiḥ ॥