37.1MBH-2-37-1
वैशंपायन उवाच । ततः सागरसंकाशं दृष्ट्वा नृपतिसागरम् । रोषात्प्रचलितं सर्वमिदमाह युधिष्ठिरः ॥
vaiśaṁpāyana uvāca । tataḥ sāgarasaṁkāśaṁ dr̥ṣṭvā nr̥patisāgaram । roṣāt pracalitaṁ sarvam idam āha yudhiṣṭhiraḥ ॥
Sabhā Parva · Adhyaya 2.37
Adhyāya 37
अध्यायः 37
Who speaks here वैशंपायन vaiśaṃpāyana
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §37–39 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
37.2MBH-2-37-2
भीष्मं मतिमतां श्रेष्ठं वृद्धं कुरुपितामहम् । बृहस्पतिं बृहत्तेजाः पुरुहूत इवारिहा ॥
bhīṣmaṁ matimatāṁ śreṣṭhaṁ vr̥ddhaṁ kurupitāmaham । br̥haspatiṁ br̥hattejāḥ puruhūta ivārihā ॥
37.3MBH-2-37-3
असौ रोषात्प्रचलितो महान्नृपतिसागरः । अत्र यत्प्रतिपत्तव्यं तन्मे ब्रूहि पितामह ॥
asau roṣāt pracalito mahān nr̥patisāgaraḥ । atra yat pratipattavyaṁ tan me brūhi pitāmaha ॥
37.4MBH-2-37-4
यज्ञस्य च न विघ्नः स्यात्प्रजानां च शिवं भवेत् । यथा सर्वत्र तत्सर्वं ब्रूहि मेऽद्य पितामह ॥
yajñasya ca na vighnaḥ syāt prajānāṁ ca śivaṁ bhavet । yathā sarvatra tat sarvaṁ brūhi me ’dya pitāmaha ॥
37.5MBH-2-37-5
इत्युक्तवति धर्मज्ञे धर्मराजे युधिष्ठिरे । उवाचेदं वचो भीष्मस्ततः कुरुपितामहः ॥
ity uktavati dharmajñe dharmarāje yudhiṣṭhire । uvācedaṁ vaco bhīṣmas tataḥ kurupitāmahaḥ ॥
37.6MBH-2-37-6
मा भैस्त्वं कुरुशार्दूल श्वा सिंहं हन्तुमर्हति । शिवः पन्थाः सुनीतोऽत्र मया पूर्वतरं वृतः ॥
mā bhais tvaṁ kuruśārdūla śvā siṁhaṁ hantum arhati । śivaḥ panthāḥ sunīto ’tra mayā pūrvataraṁ vr̥taḥ ॥
37.7MBH-2-37-7
प्रसुप्ते हि यथा सिंहे श्वानस्तत्र समागताः । भषेयुः सहिताः सर्वे तथेमे वसुधाधिपाः ॥
prasupte hi yathā siṁhe śvānas tatra samāgatāḥ । bhaṣeyuḥ sahitāḥ sarve tatheme vasudhādhipāḥ ॥
37.8MBH-2-37-8
वृष्णिसिंहस्य सुप्तस्य तथेमे प्रमुखे स्थिताः । भषन्ते तात संक्रुद्धाः श्वानः सिंहस्य संनिधौ ॥
vr̥ṣṇisiṁhasya suptasya tatheme pramukhe sthitāḥ । bhaṣante tāta saṁkruddhāḥ śvānaḥ siṁhasya saṁnidhau ॥
37.9MBH-2-37-9
न हि संबुध्यते तावत्सुप्तः सिंह इवाच्युतः । तेन सिंहीकरोत्येतान्नृसिंहश्चेदिपुंगवः ॥
na hi saṁbudhyate tāvat suptaḥ siṁha ivācyutaḥ । tena siṁhīkaroty etān nr̥siṁhaś cedipuṁgavaḥ ॥
37.10MBH-2-37-10
पार्थिवान्पार्थिवश्रेष्ठ शिशुपालोऽल्पचेतनः । सर्वान्सर्वात्मना तात नेतुकामो यमक्षयम् ॥
pārthivān pārthivaśreṣṭha śiśupālo ’lpacetanaḥ । sarvān sarvātmanā tāta netukāmo yamakṣayam ॥
37.11MBH-2-37-11
नूनमेतत्समादातुं पुनरिच्छत्यधोक्षजः । यदस्य शिशुपालस्थं तेजस्तिष्ठति भारत ॥
nūnam etat samādātuṁ punar icchaty adhokṣajaḥ । yad asya śiśupālasthaṁ tejas tiṣṭhati bhārata ॥
37.12MBH-2-37-12
विप्लुता चास्य भद्रं ते बुद्धिर्बुद्धिमतां वर । चेदिराजस्य कौन्तेय सर्वेषां च महीक्षिताम् ॥
viplutā cāsya bhadraṁ te buddhir buddhimatāṁ vara । cedirājasya kaunteya sarveṣāṁ ca mahīkṣitām ॥
37.13MBH-2-37-13
आदातुं हि नरव्याघ्रो यं यमिच्छत्ययं यदा । तस्य विप्लवते बुद्धिरेवं चेदिपतेर्यथा ॥
ādātuṁ hi naravyāghro yaṁ yam icchaty ayaṁ yadā । tasya viplavate buddhir evaṁ cedipater yathā ॥
37.14MBH-2-37-14
चतुर्विधानां भूतानां त्रिषु लोकेषु माधवः । प्रभवश्चैव सर्वेषां निधनं च युधिष्ठिर ॥
caturvidhānāṁ bhūtānāṁ triṣu lokeṣu mādhavaḥ । prabhavaś caiva sarveṣāṁ nidhanaṁ ca yudhiṣṭhira ॥
37.15MBH-2-37-15
इति तस्य वचः श्रुत्वा ततश्चेदिपतिर्नृपः । भीष्मं रूक्षाक्षरा वाचः श्रावयामास भारत ॥
iti tasya vacaḥ śrutvā tataś cedipatir nr̥paḥ । bhīṣmaṁ rūkṣākṣarā vācaḥ śrāvayām āsa bhārata ॥