15.1MBH-2-15-1
युधिष्ठिर उवाच । सम्राड्गुणमभीप्सन्वै युष्मान्स्वार्थपरायणः । कथं प्रहिणुयां भीमं बलात्केवलसाहसात् ॥
yudhiṣṭhira uvāca । samrāḍguṇam abhīpsan vai yuṣmān svārthaparāyaṇaḥ । kathaṁ prahiṇuyāṁ bhīmaṁ balāt kevalasāhasāt ॥
Sabhā Parva · Adhyaya 2.15
Adhyāya 15
अध्यायः 15
Who speaks here युधिष्ठिर yudhiṣṭhira · वैशंपायन vaiśaṃpāyana
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §15–17 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
15.2MBH-2-15-2
भीमार्जुनावुभौ नेत्रे मनो मन्ये जनार्दनम् । मनश्चक्षुर्विहीनस्य कीदृशं जीवितं भवेत् ॥
bhīmārjunāv ubhau netre mano manye janārdanam । manaścakṣurvihīnasya kīdr̥śaṁ jīvitaṁ bhavet ॥
15.3MBH-2-15-3
जरासंधबलं प्राप्य दुष्पारं भीमविक्रमम् । श्रमो हि वः पराजय्यात्किमु तत्र विचेष्टितम् ॥
jarāsaṁdhabalaṁ prāpya duṣpāraṁ bhīmavikramam । śramo hi vaḥ parājayyāt kim u tatra viceṣṭitam ॥
15.4MBH-2-15-4
अस्मिन्नर्थान्तरे युक्तमनर्थः प्रतिपद्यते । यथाहं विमृशाम्येकस्तत्तावच्छ्रूयतां मम ॥
asminn arthāntare yuktam anarthaḥ pratipadyate । yathāhaṁ vimr̥śāmy ekas tat tāvac chrūyatāṁ mama ॥
15.5MBH-2-15-5
संन्यासं रोचये साधु कार्यस्यास्य जनार्दन । प्रतिहन्ति मनो मेऽद्य राजसूयो दुरासदः ॥
saṁnyāsaṁ rocaye sādhu kāryasyāsya janārdana । pratihanti mano me ’dya rājasūyo durāsadaḥ ॥
15.6MBH-2-15-6
वैशंपायन उवाच । पार्थः प्राप्य धनुःश्रेष्ठमक्षय्यौ च महेषुधी । रथं ध्वजं सभां चैव युधिष्ठिरमभाषत ॥
vaiśaṁpāyana uvāca । pārthaḥ prāpya dhanuḥśreṣṭham akṣayyau ca maheṣudhī । rathaṁ dhvajaṁ sabhāṁ caiva yudhiṣṭhiram abhāṣata ॥
15.7MBH-2-15-7
धनुरस्त्रं शरा वीर्यं पक्षो भूमिर्यशो बलम् । प्राप्तमेतन्मया राजन्दुष्प्रापं यदभीप्सितम् ॥
dhanur astraṁ śarā vīryaṁ pakṣo bhūmir yaśo balam । prāptam etan mayā rājan duṣprāpaṁ yad abhīpsitam ॥
15.8MBH-2-15-8
कुले जन्म प्रशंसन्ति वैद्याः साधु सुनिष्ठिताः । बलेन सदृशं नास्ति वीर्यं तु मम रोचते ॥
kule janma praśaṁsanti vaidyāḥ sādhu suniṣṭhitāḥ । balena sadr̥śaṁ nāsti vīryaṁ tu mama rocate ॥
15.9MBH-2-15-9
कृतवीर्यकुले जातो निर्वीर्यः किं करिष्यति । क्षत्रियः सर्वशो राजन्यस्य वृत्तिः पराजये ॥
kr̥tavīryakule jāto nirvīryaḥ kiṁ kariṣyati । kṣatriyaḥ sarvaśo rājan yasya vr̥ttiḥ parājaye ॥
15.10MBH-2-15-10
सर्वैरपि गुणैर्हीनो वीर्यवान्हि तरेद्रिपून् । सर्वैरपि गुणैर्युक्तो निर्वीर्यः किं करिष्यति ॥
sarvair api guṇair hīno vīryavān hi tared ripūn । sarvair api guṇair yukto nirvīryaḥ kiṁ kariṣyati ॥
15.11MBH-2-15-11
द्रव्यभूता गुणाः सर्वे तिष्ठन्ति हि पराक्रमे । जयस्य हेतुः सिद्धिर्हि कर्म दैवं च संश्रितम् ॥
dravyabhūtā guṇāḥ sarve tiṣṭhanti hi parākrame । jayasya hetuḥ siddhir hi karma daivaṁ ca saṁśritam ॥
15.12MBH-2-15-12
संयुक्तो हि बलैः कश्चित्प्रमादान्नोपयुज्यते । तेन द्वारेण शत्रुभ्यः क्षीयते सबलो रिपुः ॥
saṁyukto hi balaiḥ kaś cit pramādān nopayujyate । tena dvāreṇa śatrubhyaḥ kṣīyate sabalo ripuḥ ॥
15.13MBH-2-15-13
दैन्यं यथाबलवति तथा मोहो बलान्विते । तावुभौ नाशकौ हेतू राज्ञा त्याज्यौ जयार्थिना ॥
dainyaṁ yathābalavati tathā moho balānvite । tāv ubhau nāśakau hetū rājñā tyājyau jayārthinā ॥
15.14MBH-2-15-14
जरासंधविनाशं च राज्ञां च परिमोक्षणम् । यदि कुर्याम यज्ञार्थं किं ततः परमं भवेत् ॥
jarāsaṁdhavināśaṁ ca rājñāṁ ca parimokṣaṇam । yadi kuryāma yajñārthaṁ kiṁ tataḥ paramaṁ bhavet ॥
15.15MBH-2-15-15
अनारम्भे तु नियतो भवेदगुणनिश्चयः । गुणान्निःसंशयाद्राजन्नैर्गुण्यं मन्यसे कथम् ॥
anārambhe tu niyato bhaved aguṇaniścayaḥ । guṇān niḥsaṁśayād rājan nairguṇyaṁ manyase katham ॥
15.16MBH-2-15-16
काषायं सुलभं पश्चान्मुनीनां शममिच्छताम् । साम्राज्यं तु तवेच्छन्तो वयं योत्स्यामहे परैः ॥
kāṣāyaṁ sulabhaṁ paścān munīnāṁ śamam icchatām । sāmrājyaṁ tu tavecchanto vayaṁ yotsyāmahe paraiḥ ॥