वैशंपायन उवाच । एवमुक्तः स बीभत्सुर्मातुलेन परंतपः । दुर्मना दीनमनसं वसुदेवमुवाच ह ॥
vaiśaṁpāyana uvāca । evam uktaḥ sa bībhatsur mātulena paraṁtapaḥ । durmanā dīnamanasaṁ vasudevam uvāca ha ॥
Who speaks here वैशंपायन vaiśaṃpāyana
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §6–8 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
वैशंपायन उवाच । एवमुक्तः स बीभत्सुर्मातुलेन परंतपः । दुर्मना दीनमनसं वसुदेवमुवाच ह ॥
vaiśaṁpāyana uvāca । evam uktaḥ sa bībhatsur mātulena paraṁtapaḥ । durmanā dīnamanasaṁ vasudevam uvāca ha ॥
नाहं वृष्णिप्रवीरेण मधुभिश्चैव मातुल । विहीनां पृथिवीं द्रष्टुं शक्तश्चिरमिह प्रभो ॥
nāhaṁ vr̥ṣṇipravīreṇa madhubhiś caiva mātula । vihīnāṁ pr̥thivīṁ draṣṭuṁ śaktaś ciram iha prabho ॥
राजा च भीमसेनश्च सहदेवश्च पाण्डवः । नकुलो याज्ञसेनी च षडेकमनसो वयम् ॥
rājā ca bhīmasenaś ca sahadevaś ca pāṇḍavaḥ । nakulo yājñasenī ca ṣaḍ ekamanaso vayam ॥
राज्ञः संक्रमणे चापि कालोऽयं वर्तते ध्रुवम् । तमिमं विद्धि संप्राप्तं कालं कालविदां वर ॥
rājñaḥ saṁkramaṇe cāpi kālo ’yaṁ vartate dhruvam । tam imaṁ viddhi saṁprāptaṁ kālaṁ kālavidāṁ vara ॥
सर्वथा वृष्णिदारांस्तु बालवृद्धांस्तथैव च । नयिष्ये परिगृह्याहमिन्द्रप्रस्थमरिंदम ॥
sarvathā vr̥ṣṇidārāṁs tu bālavr̥ddhāṁs tathaiva ca । nayiṣye parigr̥hyāham indraprastham ariṁdama ॥
इत्युक्त्वा दारुकमिदं वाक्यमाह धनंजयः । अमात्यान्वृष्णिवीराणां द्रष्टुमिच्छामि माचिरम् ॥
ity uktvā dārukam idaṁ vākyam āha dhanaṁjayaḥ । amātyān vr̥ṣṇivīrāṇāṁ draṣṭum icchāmi māciram ॥
इत्येवमुक्त्वा वचनं सुधर्मां यादवीं सभाम् । प्रविवेशार्जुनः शूरः शोचमानो महारथान् ॥
ity evam uktvā vacanaṁ sudharmāṁ yādavīṁ sabhām । praviveśārjunaḥ śūraḥ śocamāno mahārathān ॥
तमासनगतं तत्र सर्वाः प्रकृतयस्तथा । ब्राह्मणा नैगमाश्चैव परिवार्योपतस्थिरे ॥
tam āsanagataṁ tatra sarvāḥ prakr̥tayas tathā । brāhmaṇā naigamāś caiva parivāryopatasthire ॥
तान्दीनमनसः सर्वान्निभृतान्गतचेतसः । उवाचेदं वचः पार्थः स्वयं दीनतरस्तदा ॥
tān dīnamanasaḥ sarvān nibhr̥tān gatacetasaḥ । uvācedaṁ vacaḥ pārthaḥ svayaṁ dīnataras tadā ॥
शक्रप्रस्थमहं नेष्ये वृष्ण्यन्धकजनं स्वयम् । इदं तु नगरं सर्वं समुद्रः प्लावयिष्यति ॥
śakraprastham ahaṁ neṣye vr̥ṣṇyandhakajanaṁ svayam । idaṁ tu nagaraṁ sarvaṁ samudraḥ plāvayiṣyati ॥
सज्जीकुरुत यानानि रत्नानि विविधानि च । वज्रोऽयं भवतां राजा शक्रप्रस्थे भविष्यति ॥
sajjīkuruta yānāni ratnāni vividhāni ca । vajro ’yaṁ bhavatāṁ rājā śakraprasthe bhaviṣyati ॥
सप्तमे दिवसे चैव रवौ विमल उद्गते । बहिर्वत्स्यामहे सर्वे सज्जीभवत माचिरम् ॥
saptame divase caiva ravau vimala udgate । bahir vatsyāmahe sarve sajjībhavata māciram ॥
इत्युक्तास्तेन ते पौराः पार्थेनाक्लिष्टकर्मणा । सज्जमाशु ततश्चक्रुः स्वसिद्ध्यर्थं समुत्सुकाः ॥
ity uktās tena te paurāḥ pārthenākliṣṭakarmaṇā । sajjam āśu tataś cakruḥ svasiddhyarthaṁ samutsukāḥ ॥
तां रात्रिमवसत्पार्थः केशवस्य निवेशने । महता शोकमोहेन सहसाभिपरिप्लुतः ॥
tāṁ rātrim avasat pārthaḥ keśavasya niveśane । mahatā śokamohena sahasābhipariplutaḥ ॥
श्वोभूतेऽथ ततः शौरिर्वसुदेवः प्रतापवान् । युक्त्वात्मानं महातेजा जगाम गतिमुत्तमाम् ॥
śvobhūte ’tha tataḥ śaurir vasudevaḥ pratāpavān । yuktvātmānaṁ mahātejā jagāma gatim uttamām ॥
ततः शब्दो महानासीद्वसुदेवस्य वेश्मनि । दारुणः क्रोशतीनां च रुदतीनां च योषिताम् ॥
tataḥ śabdo mahān āsīd vasudevasya veśmani । dāruṇaḥ krośatīnāṁ ca rudatīnāṁ ca yoṣitām ॥
प्रकीर्णमूर्धजाः सर्वा विमुक्ताभरणस्रजः । उरांसि पाणिभिर्घ्नन्त्यो व्यलपन्करुणं स्त्रियः ॥
prakīrṇamūrdhajāḥ sarvā vimuktābharaṇasrajaḥ । urāṁsi pāṇibhir ghnantyo vyalapan karuṇaṁ striyaḥ ॥
तं देवकी च भद्रा च रोहिणी मदिरा तथा । अन्वारोढुं व्यवसिता भर्तारं योषितां वराः ॥
taṁ devakī ca bhadrā ca rohiṇī madirā tathā । anvāroḍhuṁ vyavasitā bhartāraṁ yoṣitāṁ varāḥ ॥
ततः शौरिं नृयुक्तेन बहुमाल्येन भारत । यानेन महता पार्थो बहिर्निष्क्रामयत्तदा ॥
tataḥ śauriṁ nr̥yuktena bahumālyena bhārata । yānena mahatā pārtho bahir niṣkrāmayat tadā ॥
तमन्वयुस्तत्र तत्र दुःखशोकसमाहताः । द्वारकावासिनः पौराः सर्व एव नरर्षभ ॥
tam anvayus tatra tatra duḥkhaśokasamāhatāḥ । dvārakāvāsinaḥ paurāḥ sarva eva nararṣabha ॥
तस्याश्वमेधिकं छत्रं दीप्यमानाश्च पावकाः । पुरस्तात्तस्य यानस्य याजकाश्च ततो ययुः ॥
tasyāśvamedhikaṁ chatraṁ dīpyamānāś ca pāvakāḥ । purastāt tasya yānasya yājakāś ca tato yayuḥ ॥
अनुजग्मुश्च तं वीरं देव्यस्ता वै स्वलंकृताः । स्त्रीसहस्रैः परिवृता वधूभिश्च सहस्रशः ॥
anujagmuś ca taṁ vīraṁ devyas tā vai svalaṁkr̥tāḥ । strīsahasraiḥ parivr̥tā vadhūbhiś ca sahasraśaḥ ॥
यस्तु देशः प्रियस्तस्य जीवतोऽभून्महात्मनः । तत्रैनमुपसंकल्प्य पितृमेधं प्रचक्रिरे ॥
yas tu deśaḥ priyas tasya jīvato ’bhūn mahātmanaḥ । tatrainam upasaṁkalpya pitr̥medhaṁ pracakrire ॥
तं चिताग्निगतं वीरं शूरपुत्रं वराङ्गनाः । ततोऽन्वारुरुहुः पत्न्यश्चतस्रः पतिलोकगाः ॥
taṁ citāgnigataṁ vīraṁ śūraputraṁ varāṅganāḥ । tato ’nvāruruhuḥ patnyaś catasraḥ patilokagāḥ ॥
तं वै चतसृभिः स्त्रीभिरन्वितं पाण्डुनन्दनः । अदाहयच्चन्दनैश्च गन्धैरुच्चावचैरपि ॥
taṁ vai catasr̥bhiḥ strībhir anvitaṁ pāṇḍunandanaḥ । adāhayac candanaiś ca gandhair uccāvacair api ॥
ततः प्रादुरभूच्छब्दः समिद्धस्य विभावसोः । सामगानां च निर्घोषो नराणां रुदतामपि ॥
tataḥ prādurabhūc chabdaḥ samiddhasya vibhāvasoḥ । sāmagānāṁ ca nirghoṣo narāṇāṁ rudatām api ॥
ततो वज्रप्रधानास्ते वृष्णिवीरकुमारकाः । सर्व एवोदकं चक्रुः स्त्रियश्चैव महात्मनः ॥
tato vajrapradhānās te vr̥ṣṇivīrakumārakāḥ । sarva evodakaṁ cakruḥ striyaś caiva mahātmanaḥ ॥
अलुप्तधर्मस्तं धर्मं कारयित्वा स फल्गुनः । जगाम वृष्णयो यत्र विनष्टा भरतर्षभ ॥
aluptadharmas taṁ dharmaṁ kārayitvā sa phalgunaḥ । jagāma vr̥ṣṇayo yatra vinaṣṭā bharatarṣabha ॥
स तान्दृष्ट्वा निपतितान्कदने भृशदुःखितः । बभूवातीव कौरव्यः प्राप्तकालं चकार च ॥
sa tān dr̥ṣṭvā nipatitān kadane bhr̥śaduḥkhitaḥ । babhūvātīva kauravyaḥ prāptakālaṁ cakāra ca ॥
यथाप्रधानतश्चैव चक्रे सर्वाः क्रियास्तदा । ये हता ब्रह्मशापेन मुसलैरेरकोद्भवैः ॥
yathāpradhānataś caiva cakre sarvāḥ kriyās tadā । ye hatā brahmaśāpena musalair erakodbhavaiḥ ॥
ततः शरीरे रामस्य वासुदेवस्य चोभयोः । अन्विष्य दाहयामास पुरुषैराप्तकारिभिः ॥
tataḥ śarīre rāmasya vāsudevasya cobhayoḥ । anviṣya dāhayām āsa puruṣair āptakāribhiḥ ॥
स तेषां विधिवत्कृत्वा प्रेतकार्याणि पाण्डवः । सप्तमे दिवसे प्रायाद्रथमारुह्य सत्वरः । अश्वयुक्तै रथैश्चापि गोखरोष्ट्रयुतैरपि ॥
sa teṣāṁ vidhivat kr̥tvā pretakāryāṇi pāṇḍavaḥ । saptame divase prāyād ratham āruhya satvaraḥ । aśvayuktai rathaiś cāpi gokharoṣṭrayutair api ॥
स्त्रियस्ता वृष्णिवीराणां रुदत्यः शोककर्शिताः । अनुजग्मुर्महात्मानं पाण्डुपुत्रं धनंजयम् ॥
striyas tā vr̥ṣṇivīrāṇāṁ rudatyaḥ śokakarśitāḥ । anujagmur mahātmānaṁ pāṇḍuputraṁ dhanaṁjayam ॥
भृत्यास्त्वन्धकवृष्णीनां सादिनो रथिनश्च ये । वीरहीनं वृद्धबालं पौरजानपदास्तथा । ययुस्ते परिवार्याथ कलत्रं पार्थशासनात् ॥
bhr̥tyās tv andhakavr̥ṣṇīnāṁ sādino rathinaś ca ye । vīrahīnaṁ vr̥ddhabālaṁ paurajānapadās tathā । yayus te parivāryātha kalatraṁ pārthaśāsanāt ॥
कुञ्जरैश्च गजारोहा ययुः शैलनिभैस्तथा । सपादरक्षैः संयुक्ताः सोत्तरायुधिका ययुः ॥
kuñjaraiś ca gajārohā yayuḥ śailanibhais tathā । sapādarakṣaiḥ saṁyuktāḥ sottarāyudhikā yayuḥ ॥
पुत्राश्चान्धकवृष्णीनां सर्वे पार्थमनुव्रताः । ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्याः शूद्राश्चैव महाधनाः ॥
putrāś cāndhakavr̥ṣṇīnāṁ sarve pārtham anuvratāḥ । brāhmaṇāḥ kṣatriyā vaiśyāḥ śūdrāś caiva mahādhanāḥ ॥
दश षट्च सहस्राणि वासुदेवावरोधनम् । पुरस्कृत्य ययुर्वज्रं पौत्रं कृष्णस्य धीमतः ॥
daśa ṣaṭ ca sahasrāṇi vāsudevāvarodhanam । puraskr̥tya yayur vajraṁ pautraṁ kr̥ṣṇasya dhīmataḥ ॥
बहूनि च सहस्राणि प्रयुतान्यर्बुदानि च । भोजवृष्ण्यन्धकस्त्रीणां हतनाथानि निर्ययुः ॥
bahūni ca sahasrāṇi prayutāny arbudāni ca । bhojavr̥ṣṇyandhakastrīṇāṁ hatanāthāni niryayuḥ ॥
तत्सागरसमप्रख्यं वृष्णिचक्रं महर्द्धिमत् । उवाह रथिनां श्रेष्ठः पार्थः परपुरंजयः ॥
tat sāgarasamaprakhyaṁ vr̥ṣṇicakraṁ maharddhimat । uvāha rathināṁ śreṣṭhaḥ pārthaḥ parapuraṁjayaḥ ॥
निर्याते तु जने तस्मिन्सागरो मकरालयः । द्वारकां रत्नसंपूर्णां जलेनाप्लावयत्तदा ॥
niryāte tu jane tasmin sāgaro makarālayaḥ । dvārakāṁ ratnasaṁpūrṇāṁ jalenāplāvayat tadā ॥
तदद्भुतमभिप्रेक्ष्य द्वारकावासिनो जनाः । तूर्णात्तूर्णतरं जग्मुरहो दैवमिति ब्रुवन् ॥
tad adbhutam abhiprekṣya dvārakāvāsino janāḥ । tūrṇāt tūrṇataraṁ jagmur aho daivam iti bruvan ॥
काननेषु च रम्येषु पर्वतेषु नदीषु च । निवसन्नानयामास वृष्णिदारान्धनंजयः ॥
kānaneṣu ca ramyeṣu parvateṣu nadīṣu ca । nivasann ānayām āsa vr̥ṣṇidārān dhanaṁjayaḥ ॥
स पञ्चनदमासाद्य धीमानतिसमृद्धिमत् । देशे गोपशुधान्याढ्ये निवासमकरोत्प्रभुः ॥
sa pañcanadam āsādya dhīmān atisamr̥ddhimat । deśe gopaśudhānyāḍhye nivāsam akarot prabhuḥ ॥
ततो लोभः समभवद्दस्यूनां निहतेश्वराः । दृष्ट्वा स्त्रियो नीयमानाः पार्थेनैकेन भारत ॥
tato lobhaḥ samabhavad dasyūnāṁ nihateśvarāḥ । dr̥ṣṭvā striyo nīyamānāḥ pārthenaikena bhārata ॥
ततस्ते पापकर्माणो लोभोपहतचेतसः । आभीरा मन्त्रयामासुः समेत्याशुभदर्शनाः ॥
tatas te pāpakarmāṇo lobhopahatacetasaḥ । ābhīrā mantrayām āsuḥ sametyāśubhadarśanāḥ ॥
अयमेकोऽर्जुनो योद्धा वृद्धबालं हतेश्वरम् । नयत्यस्मानतिक्रम्य योधाश्चेमे हतौजसः ॥
ayam eko ’rjuno yoddhā vr̥ddhabālaṁ hateśvaram । nayaty asmān atikramya yodhāś ceme hataujasaḥ ॥
ततो यष्टिप्रहरणा दस्यवस्ते सहस्रशः । अभ्यधावन्त वृष्णीनां तं जनं लोप्त्रहारिणः ॥
tato yaṣṭipraharaṇā dasyavas te sahasraśaḥ । abhyadhāvanta vr̥ṣṇīnāṁ taṁ janaṁ loptrahāriṇaḥ ॥
महता सिंहनादेन द्रावयन्तः पृथग्जनम् । अभिपेतुर्धनार्थं ते कालपर्यायचोदिताः ॥
mahatā siṁhanādena drāvayantaḥ pr̥thagjanam । abhipetur dhanārthaṁ te kālaparyāyacoditāḥ ॥
ततो निवृत्तः कौन्तेयः सहसा सपदानुगः । उवाच तान्महाबाहुरर्जुनः प्रहसन्निव ॥
tato nivr̥ttaḥ kaunteyaḥ sahasā sapadānugaḥ । uvāca tān mahābāhur arjunaḥ prahasann iva ॥
निवर्तध्वमधर्मज्ञा यदि स्थ न मुमूर्षवः । नेदानीं शरनिर्भिन्नाः शोचध्वं निहता मया ॥
nivartadhvam adharmajñā yadi stha na mumūrṣavaḥ । nedānīṁ śaranirbhinnāḥ śocadhvaṁ nihatā mayā ॥
तथोक्तास्तेन वीरेण कदर्थीकृत्य तद्वचः । अभिपेतुर्जनं मूढा वार्यमाणाः पुनः पुनः ॥
tathoktās tena vīreṇa kadarthīkr̥tya tad vacaḥ । abhipetur janaṁ mūḍhā vāryamāṇāḥ punaḥ punaḥ ॥
ततोऽर्जुनो धनुर्दिव्यं गाण्डीवमजरं महत् । आरोपयितुमारेभे यत्नादिव कथंचन ॥
tato ’rjuno dhanur divyaṁ gāṇḍīvam ajaraṁ mahat । āropayitum ārebhe yatnād iva kathaṁ cana ॥
चकार सज्यं कृच्छ्रेण संभ्रमे तुमुले सति । चिन्तयामास चास्त्राणि न च सस्मार तान्यपि ॥
cakāra sajyaṁ kr̥cchreṇa saṁbhrame tumule sati । cintayām āsa cāstrāṇi na ca sasmāra tāny api ॥
वैकृत्यं तन्महद्दृष्ट्वा भुजवीर्ये तथा युधि । दिव्यानां च महास्त्राणां विनाशाद्व्रीडितोऽभवत् ॥
vaikr̥tyaṁ tan mahad dr̥ṣṭvā bhujavīrye tathā yudhi । divyānāṁ ca mahāstrāṇāṁ vināśād vrīḍito ’bhavat ॥
वृष्णियोधाश्च ते सर्वे गजाश्वरथयायिनः । न शेकुरावर्तयितुं ह्रियमाणं च तं जनम् ॥
vr̥ṣṇiyodhāś ca te sarve gajāśvarathayāyinaḥ । na śekur āvartayituṁ hriyamāṇaṁ ca taṁ janam ॥
कलत्रस्य बहुत्वात्तु संपतत्सु ततस्ततः । प्रयत्नमकरोत्पार्थो जनस्य परिरक्षणे ॥
kalatrasya bahutvāt tu saṁpatatsu tatas tataḥ । prayatnam akarot pārtho janasya parirakṣaṇe ॥
मिषतां सर्वयोधानां ततस्ताः प्रमदोत्तमाः । समन्ततोऽवकृष्यन्त कामाच्चान्याः प्रवव्रजुः ॥
miṣatāṁ sarvayodhānāṁ tatas tāḥ pramadottamāḥ । samantato ’vakr̥ṣyanta kāmāc cānyāḥ pravavrajuḥ ॥
ततो गाण्डीवनिर्मुक्तैः शरैः पार्थो धनंजयः । जघान दस्यून्सोद्वेगो वृष्णिभृत्यैः सह प्रभुः ॥
tato gāṇḍīvanirmuktaiḥ śaraiḥ pārtho dhanaṁjayaḥ । jaghāna dasyūn sodvego vr̥ṣṇibhr̥tyaiḥ saha prabhuḥ ॥
क्षणेन तस्य ते राजन्क्षयं जग्मुरजिह्मगाः । अक्षया हि पुरा भूत्वा क्षीणाः क्षतजभोजनाः ॥
kṣaṇena tasya te rājan kṣayaṁ jagmur ajihmagāḥ । akṣayā hi purā bhūtvā kṣīṇāḥ kṣatajabhojanāḥ ॥
स शरक्षयमासाद्य दुःखशोकसमाहतः । धनुष्कोट्या तदा दस्यूनवधीत्पाकशासनिः ॥
sa śarakṣayam āsādya duḥkhaśokasamāhataḥ । dhanuṣkoṭyā tadā dasyūn avadhīt pākaśāsaniḥ ॥
प्रेक्षतस्त्वेव पार्थस्य वृष्ण्यन्धकवरस्त्रियः । जग्मुरादाय ते म्लेच्छाः समन्ताज्जनमेजय ॥
prekṣatas tv eva pārthasya vr̥ṣṇyandhakavarastriyaḥ । jagmur ādāya te mlecchāḥ samantāj janamejaya ॥
धनंजयस्तु दैवं तन्मनसाचिन्तयत्प्रभुः । दुःखशोकसमाविष्टो निःश्वासपरमोऽभवत् ॥
dhanaṁjayas tu daivaṁ tan manasācintayat prabhuḥ । duḥkhaśokasamāviṣṭo niḥśvāsaparamo ’bhavat ॥
अस्त्राणां च प्रणाशेन बाहुवीर्यस्य संक्षयात् । धनुषश्चाविधेयत्वाच्छराणां संक्षयेण च ॥
astrāṇāṁ ca praṇāśena bāhuvīryasya saṁkṣayāt । dhanuṣaś cāvidheyatvāc charāṇāṁ saṁkṣayeṇa ca ॥
बभूव विमनाः पार्थो दैवमित्यनुचिन्तयन् । न्यवर्तत ततो राजन्नेदमस्तीति चाब्रवीत् ॥
babhūva vimanāḥ pārtho daivam ity anucintayan । nyavartata tato rājan nedam astīti cābravīt ॥
ततः स शेषमादाय कलत्रस्य महामतिः । हृतभूयिष्ठरत्नस्य कुरुक्षेत्रमवातरत् ॥
tataḥ sa śeṣam ādāya kalatrasya mahāmatiḥ । hr̥tabhūyiṣṭharatnasya kurukṣetram avātarat ॥
एवं कलत्रमानीय वृष्णीनां हृतशेषितम् । न्यवेशयत कौरव्यस्तत्र तत्र धनंजयः ॥
evaṁ kalatram ānīya vr̥ṣṇīnāṁ hr̥taśeṣitam । nyaveśayata kauravyas tatra tatra dhanaṁjayaḥ ॥
हार्दिक्यतनयं पार्थो नगरं मार्तिकावतम् । भोजराजकलत्रं च हृतशेषं नरोत्तमः ॥
hārdikyatanayaṁ pārtho nagaraṁ mārtikāvatam । bhojarājakalatraṁ ca hr̥taśeṣaṁ narottamaḥ ॥
ततो वृद्धांश्च बालांश्च स्त्रियश्चादाय पाण्डवः । वीरैर्विहीनान्सर्वांस्ताञ्शक्रप्रस्थे न्यवेशयत् ॥
tato vr̥ddhāṁś ca bālāṁś ca striyaś cādāya pāṇḍavaḥ । vīrair vihīnān sarvāṁs tāñ śakraprasthe nyaveśayat ॥
यौयुधानिं सरस्वत्यां पुत्रं सात्यकिनः प्रियम् । न्यवेशयत धर्मात्मा वृद्धबालपुरस्कृतम् ॥
yauyudhāniṁ sarasvatyāṁ putraṁ sātyakinaḥ priyam । nyaveśayata dharmātmā vr̥ddhabālapuraskr̥tam ॥
इन्द्रप्रस्थे ददौ राज्यं वज्राय परवीरहा । वज्रेणाक्रूरदारास्तु वार्यमाणाः प्रवव्रजुः ॥
indraprasthe dadau rājyaṁ vajrāya paravīrahā । vajreṇākrūradārās tu vāryamāṇāḥ pravavrajuḥ ॥
रुक्मिणी त्वथ गान्धारी शैब्या हैमवतीत्यपि । देवी जाम्बवती चैव विविशुर्जातवेदसम् ॥
rukmiṇī tv atha gāndhārī śaibyā haimavatīty api । devī jāmbavatī caiva viviśur jātavedasam ॥
सत्यभामा तथैवान्या देव्यः कृष्णस्य संमताः । वनं प्रविविशू राजंस्तापस्ये कृतनिश्चयाः ॥
satyabhāmā tathaivānyā devyaḥ kr̥ṣṇasya saṁmatāḥ । vanaṁ praviviśū rājaṁs tāpasye kr̥taniścayāḥ ॥
द्वारकावासिनो ये तु पुरुषाः पार्थमन्वयुः । यथार्हं संविभज्यैनान्वज्रे पर्यददज्जयः ॥
dvārakāvāsino ye tu puruṣāḥ pārtham anvayuḥ । yathārhaṁ saṁvibhajyainān vajre paryadadaj jayaḥ ॥
स तत्कृत्वा प्राप्तकालं बाष्पेणापिहितोऽर्जुनः । कृष्णद्वैपायनं राजन्ददर्शासीनमाश्रमे ॥
sa tat kr̥tvā prāptakālaṁ bāṣpeṇāpihito ’rjunaḥ । kr̥ṣṇadvaipāyanaṁ rājan dadarśāsīnam āśrame ॥