वैशंपायन उवाच । दारुकोऽपि कुरून्गत्वा दृष्ट्वा पार्थान्महारथान् । आचष्ट मौसले वृष्णीनन्योन्येनोपसंहृतान् ॥
vaiśaṁpāyana uvāca । dāruko ’pi kurūn gatvā dr̥ṣṭvā pārthān mahārathān । ācaṣṭa mausale vr̥ṣṇīn anyonyenopasaṁhr̥tān ॥
Who speaks here वैशंपायन vaiśaṃpāyana
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §4–6 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
वैशंपायन उवाच । दारुकोऽपि कुरून्गत्वा दृष्ट्वा पार्थान्महारथान् । आचष्ट मौसले वृष्णीनन्योन्येनोपसंहृतान् ॥
vaiśaṁpāyana uvāca । dāruko ’pi kurūn gatvā dr̥ṣṭvā pārthān mahārathān । ācaṣṭa mausale vr̥ṣṇīn anyonyenopasaṁhr̥tān ॥
श्रुत्वा विनष्टान्वार्ष्णेयान्सभोजकुकुरान्धकान् । पाण्डवाः शोकसंतप्ता वित्रस्तमनसोऽभवन् ॥
śrutvā vinaṣṭān vārṣṇeyān sabhojakukurāndhakān । pāṇḍavāḥ śokasaṁtaptā vitrastamanaso ’bhavan ॥
ततोऽर्जुनस्तानामन्त्र्य केशवस्य प्रियः सखा । प्रययौ मातुलं द्रष्टुं नेदमस्तीति चाब्रवीत् ॥
tato ’rjunas tān āmantrya keśavasya priyaḥ sakhā । prayayau mātulaṁ draṣṭuṁ nedam astīti cābravīt ॥
स वृष्णिनिलयं गत्वा दारुकेण सह प्रभो । ददर्श द्वारकां वीरो मृतनाथामिव स्त्रियम् ॥
sa vr̥ṣṇinilayaṁ gatvā dārukeṇa saha prabho । dadarśa dvārakāṁ vīro mr̥tanāthām iva striyam ॥
याः स्म ता लोकनाथेन नाथवत्यः पुराभवन् । तास्त्वनाथास्तदा नाथं पार्थं दृष्ट्वा विचुक्रुशुः ॥
yāḥ sma tā lokanāthena nāthavatyaḥ purābhavan । tās tv anāthās tadā nāthaṁ pārthaṁ dr̥ṣṭvā vicukruśuḥ ॥
षोडशस्त्रीसहस्राणि वासुदेवपरिग्रहः । तासामासीन्महान्नादो दृष्ट्वैवार्जुनमागतम् ॥
ṣoḍaśastrīsahasrāṇi vāsudevaparigrahaḥ । tāsām āsīn mahān nādo dr̥ṣṭvaivārjunam āgatam ॥
तास्तु दृष्ट्वैव कौरव्यो बाष्पेण पिहितोऽर्जुनः । हीनाः कृष्णेन पुत्रैश्च नाशकत्सोऽभिवीक्षितुम् ॥
tās tu dr̥ṣṭvaiva kauravyo bāṣpeṇa pihito ’rjunaḥ । hīnāḥ kr̥ṣṇena putraiś ca nāśakat so ’bhivīkṣitum ॥
तां स वृष्ण्यन्धकजलां हयमीनां रथोडुपाम् । वादित्ररथघोषौघां वेश्मतीर्थमहाग्रहाम् ॥
tāṁ sa vr̥ṣṇyandhakajalāṁ hayamīnāṁ rathoḍupām । vāditrarathaghoṣaughāṁ veśmatīrthamahāgrahām ॥
रत्नशैवलसंघाटां वज्रप्राकारमालिनीम् । रथ्यास्रोतोजलावर्तां चत्वरस्तिमितह्रदाम् ॥
ratnaśaivalasaṁghāṭāṁ vajraprākāramālinīm । rathyāsrotojalāvartāṁ catvarastimitahradām ॥
रामकृष्णमहाग्राहां द्वारकासरितं तदा । कालपाशग्रहां घोरां नदीं वैतरणीमिव ॥
rāmakr̥ṣṇamahāgrāhāṁ dvārakāsaritaṁ tadā । kālapāśagrahāṁ ghorāṁ nadīṁ vaitaraṇīm iva ॥
तां ददर्शार्जुनो धीमान्विहीनां वृष्णिपुंगवैः । गतश्रियं निरानन्दां पद्मिनीं शिशिरे यथा ॥
tāṁ dadarśārjuno dhīmān vihīnāṁ vr̥ṣṇipuṁgavaiḥ । gataśriyaṁ nirānandāṁ padminīṁ śiśire yathā ॥
तां दृष्ट्वा द्वारकां पार्थस्ताश्च कृष्णस्य योषितः । सस्वनं बाष्पमुत्सृज्य निपपात महीतले ॥
tāṁ dr̥ṣṭvā dvārakāṁ pārthas tāś ca kr̥ṣṇasya yoṣitaḥ । sasvanaṁ bāṣpam utsr̥jya nipapāta mahītale ॥
सात्राजिती ततः सत्या रुक्मिणी च विशां पते । अभिपत्य प्ररुरुदुः परिवार्य धनंजयम् ॥
sātrājitī tataḥ satyā rukmiṇī ca viśāṁ pate । abhipatya praruruduḥ parivārya dhanaṁjayam ॥
ततस्ताः काञ्चने पीठे समुत्थायोपवेश्य च । अब्रुवन्त्यो महात्मानं परिवार्योपतस्थिरे ॥
tatas tāḥ kāñcane pīṭhe samutthāyopaveśya ca । abruvantyo mahātmānaṁ parivāryopatasthire ॥
ततः संस्तूय गोविन्दं कथयित्वा च पाण्डवः । आश्वास्य ताः स्त्रियश्चापि मातुलं द्रष्टुमभ्यगात् ॥
tataḥ saṁstūya govindaṁ kathayitvā ca pāṇḍavaḥ । āśvāsya tāḥ striyaś cāpi mātulaṁ draṣṭum abhyagāt ॥