Karṇa Parva · Adhyaya 8.53

Adhyāya 53

अध्यायः 53

Who speaks here संजय saṃjaya

English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §74–76 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.

Text
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
53.1MBH-8-53-1

संजय उवाच । तेषामनीकानि बृहद्ध्वजानि; रणे समृद्धानि समागतानि । गर्जन्ति भेरीनिनदोन्मुखानि; मेघैर्यथा मेघगणास्तपान्ते ॥

saṁjaya uvāca । teṣām anīkāni br̥haddhvajāni; raṇe samr̥ddhāni samāgatāni । garjanti bherīninadonmukhāni; meghair yathā meghagaṇās tapānte ॥

53.2MBH-8-53-2

महागजाभ्राकुलमस्त्रतोयं; वादित्रनेमीतलशब्दवच्च । हिरण्यचित्रायुधवैद्युतं च; महारथैरावृतशब्दवच्च ॥

mahāgajābhrākulam astratoyaṁ; vāditranemītalaśabdavac ca । hiraṇyacitrāyudhavaidyutaṁ ca; mahārathair āvr̥taśabdavac ca ॥

53.3MBH-8-53-3

तद्भीमवेगं रुधिरौघवाहि; खड्गाकुलं क्षत्रियजीववाहि । अनार्तवं क्रूरमनिष्टवर्षं; बभूव तत्संहरणं प्रजानाम् ॥

tad bhīmavegaṁ rudhiraughavāhi; khaḍgākulaṁ kṣatriyajīvavāhi । anārtavaṁ krūram aniṣṭavarṣaṁ; babhūva tat saṁharaṇaṁ prajānām ॥

53.4MBH-8-53-4

रथान्ससूतान्सहयान्गजांश्च; सर्वानरीन्मृत्युवशं शरौघैः । निन्ये हयांश्चैव तथा ससादी;न्पदातिसंघांश्च तथैव पार्थः ॥

rathān sasūtān sahayān gajāṁś ca; sarvān arīn mr̥tyuvaśaṁ śaraughaiḥ । ninye hayāṁś caiva tathā sasādīn; padātisaṁghāṁś ca tathaiva pārthaḥ ॥

53.5MBH-8-53-5

कृपः शिखण्डी च रणे समेतौ; दुर्योधनं सात्यकिरभ्यगच्छत । श्रुतश्रवा द्रोणसुतेन सार्धं; युधामन्युश्चित्रसेनेन चापि ॥

kr̥paḥ śikhaṇḍī ca raṇe sametau; duryodhanaṁ sātyakir abhyagacchata । śrutaśravā droṇasutena sārdhaṁ; yudhāmanyuś citrasenena cāpi ॥

53.6MBH-8-53-6

कर्णस्य पुत्रस्तु रथी सुषेणं; समागतः सृञ्जयांश्चोत्तमौजाः । गान्धारराजं सहदेवः क्षुधार्तो; महर्षभं सिंह इवाभ्यधावत् ॥

karṇasya putras tu rathī suṣeṇaṁ; samāgataḥ sr̥ñjayāṁś cottamaujāḥ । gāndhārarājaṁ sahadevaḥ kṣudhārto; maharṣabhaṁ siṁha ivābhyadhāvat ॥

53.7MBH-8-53-7

शतानीको नाकुलिः कर्णपुत्रं; युवा युवानं वृषसेनं शरौघैः । समार्दयत्कर्णसुतश्च वीरः; पाञ्चालेयं शरवर्षैरनेकैः ॥

śatānīko nākuliḥ karṇaputraṁ; yuvā yuvānaṁ vr̥ṣasenaṁ śaraughaiḥ । samārdayat karṇasutaś ca vīraḥ; pāñcāleyaṁ śaravarṣair anekaiḥ ॥

53.8MBH-8-53-8

रथर्षभः कृतवर्माणमार्च्छ;न्माद्रीपुत्रो नकुलश्चित्रयोधी । पाञ्चालानामधिपो याज्ञसेनिः; सेनापतिं कर्णमार्च्छत्ससैन्यम् ॥

ratharṣabhaḥ kr̥tavarmāṇam ārcchan; mādrīputro nakulaś citrayodhī । pāñcālānām adhipo yājñaseniḥ; senāpatiṁ karṇam ārcchat sasainyam ॥

53.9MBH-8-53-9

दुःशासनो भारत भारती च; संशप्तकानां पृतना समृद्धा । भीमं रणे शस्त्रभृतां वरिष्ठं; तदा समार्च्छत्तमसह्यवेगम् ॥

duḥśāsano bhārata bhāratī ca; saṁśaptakānāṁ pr̥tanā samr̥ddhā । bhīmaṁ raṇe śastrabhr̥tāṁ variṣṭhaṁ; tadā samārcchat tam asahyavegam ॥

53.10MBH-8-53-10

कर्णात्मजं तत्र जघान शूर;स्तथाच्छिनच्चोत्तमौजाः प्रसह्य । तस्योत्तमाङ्गं निपपात भूमौ; निनादयद्गां निनदेन खं च ॥

karṇātmajaṁ tatra jaghāna śūras; tathācchinac cottamaujāḥ prasahya । tasyottamāṅgaṁ nipapāta bhūmau; ninādayad gāṁ ninadena khaṁ ca ॥

53.11MBH-8-53-11

सुषेणशीर्षं पतितं पृथिव्यां; विलोक्य कर्णोऽथ तदार्तरूपः । क्रोधाद्धयांस्तस्य रथं ध्वजं च; बाणैः सुधारैर्निशितैर्न्यकृन्तत् ॥

suṣeṇaśīrṣaṁ patitaṁ pr̥thivyāṁ; vilokya karṇo ’tha tadārtarūpaḥ । krodhād dhayāṁs tasya rathaṁ dhvajaṁ ca; bāṇaiḥ sudhārair niśitair nyakr̥ntat ॥

53.12MBH-8-53-12

स तूत्तमौजा निशितैः पृषत्कै;र्विव्याध खड्गेन च भास्वरेण । पार्ष्णिं हयांश्चैव कृपस्य हत्वा; शिखण्डिवाहं स ततोऽभ्यरोहत् ॥

sa tūttamaujā niśitaiḥ pr̥ṣatkair; vivyādha khaḍgena ca bhāsvareṇa । pārṣṇiṁ hayāṁś caiva kr̥pasya hatvā; śikhaṇḍivāhaṁ sa tato ’bhyarohat ॥

53.13MBH-8-53-13

कृपं तु दृष्ट्वा विरथं रथस्थो; नैच्छच्छरैस्ताडयितुं शिखण्डी । तं द्रौणिरावार्य रथं कृपं स्म; समुज्जह्रे पङ्कगतां यथा गाम् ॥

kr̥paṁ tu dr̥ṣṭvā virathaṁ rathastho; naicchac charais tāḍayituṁ śikhaṇḍī । taṁ drauṇir āvārya rathaṁ kr̥paṁ sma; samujjahre paṅkagatāṁ yathā gām ॥

53.14MBH-8-53-14

हिरण्यवर्मा निशितैः पृषत्कै;स्तवात्मजानामनिलात्मजो वै । अतापयत्सैन्यमतीव भीमः; काले शुचौ मध्यगतो यथार्कः ॥

hiraṇyavarmā niśitaiḥ pr̥ṣatkais; tavātmajānām anilātmajo vai । atāpayat sainyam atīva bhīmaḥ; kāle śucau madhyagato yathārkaḥ ॥