Adhyāya 32

धृतराष्ट्र उवाच । तथा व्यूढेष्वनीकेषु संसक्तेषु च संजय । संशप्तकान्कथं पार्थो गतः कर्णश्च पाण्डवान् ॥

dhr̥tarāṣṭra uvāca । tathā vyūḍheṣv anīkeṣu saṁsakteṣu ca saṁjaya । saṁśaptakān kathaṁ pārtho gataḥ karṇaś ca pāṇḍavān ॥

एतद्विस्तरतो युद्धं प्रब्रूहि कुशलो ह्यसि । न हि तृप्यामि वीराणां शृण्वानो विक्रमान्रणे ॥

etad vistarato yuddhaṁ prabrūhi kuśalo hy asi । na hi tr̥pyāmi vīrāṇāṁ śr̥ṇvāno vikramān raṇe ॥

संजय उवाच । तत्स्थाने समवस्थाप्य प्रत्यमित्रं महाबलम् । अव्यूहतार्जुनो व्यूहं पुत्रस्य तव दुर्नये ॥

saṁjaya uvāca । tat sthāne samavasthāpya pratyamitraṁ mahābalam । avyūhatārjuno vyūhaṁ putrasya tava durnaye ॥

तत्सादिनागकलिलं पदातिरथसंकुलम् । धृष्टद्युम्नमुखैर्व्यूढमशोभत महद्बलम् ॥

tat sādināgakalilaṁ padātirathasaṁkulam । dhr̥ṣṭadyumnamukhair vyūḍham aśobhata mahad balam ॥

पारावतसवर्णाश्वश्चन्द्रादित्यसमद्युतिः । पार्षतः प्रबभौ धन्वी कालो विग्रहवानिव ॥

pārāvatasavarṇāśvaś candrādityasamadyutiḥ । pārṣataḥ prababhau dhanvī kālo vigrahavān iva ॥

पार्षतं त्वभि संतस्थुर्द्रौपदेया युयुत्सवः । सानुगा भीमवपुषश्चन्द्रं तारागणा इव ॥

pārṣataṁ tv abhi saṁtasthur draupadeyā yuyutsavaḥ । sānugā bhīmavapuṣaś candraṁ tārāgaṇā iva ॥

अथ व्यूढेष्वनीकेषु प्रेक्ष्य संशप्तकान्रणे । क्रुद्धोऽर्जुनोऽभिदुद्राव व्याक्षिपन्गाण्डिवं धनुः ॥

atha vyūḍheṣv anīkeṣu prekṣya saṁśaptakān raṇe । kruddho ’rjuno ’bhidudrāva vyākṣipan gāṇḍivaṁ dhanuḥ ॥

अथ संशप्तकाः पार्थमभ्यधावन्वधैषिणः । विजये कृतसंकल्पा मृत्युं कृत्वा निवर्तनम् ॥

atha saṁśaptakāḥ pārtham abhyadhāvan vadhaiṣiṇaḥ । vijaye kr̥tasaṁkalpā mr̥tyuṁ kr̥tvā nivartanam ॥

तदश्वसंघबहुलं मत्तनागरथाकुलम् । पत्तिमच्छूरवीरौघैर्द्रुतमर्जुनमाद्रवत् ॥

tad aśvasaṁghabahulaṁ mattanāgarathākulam । pattimac chūravīraughair drutam arjunam ādravat ॥

स संप्रहारस्तुमुलस्तेषामासीत्किरीटिना । तस्यैव नः श्रुतो यादृङ्निवातकवचैः सह ॥

sa saṁprahāras tumulas teṣām āsīt kirīṭinā । tasyaiva naḥ śruto yādr̥ṅ nivātakavacaiḥ saha ॥

रथानश्वान्ध्वजान्नागान्पत्तीन्रथपतीनपि । इषून्धनूंषि खड्गांश्च चक्राणि च परश्वधान् ॥

rathān aśvān dhvajān nāgān pattīn rathapatīn api । iṣūn dhanūṁṣi khaḍgāṁś ca cakrāṇi ca paraśvadhān ॥

सायुधानुद्यतान्बाहूनुद्यतान्यायुधानि च । चिच्छेद द्विषतां पार्थः शिरांसि च सहस्रशः ॥

sāyudhān udyatān bāhūn udyatāny āyudhāni ca । ciccheda dviṣatāṁ pārthaḥ śirāṁsi ca sahasraśaḥ ॥

तस्मिन्सैन्ये महावर्ते पातालावर्तसंनिभे । निमग्नं तं रथं मत्वा नेदुः संशप्तका मुदा ॥

tasmin sainye mahāvarte pātālāvartasaṁnibhe । nimagnaṁ taṁ rathaṁ matvā neduḥ saṁśaptakā mudā ॥

स पुरस्तादरीन्हत्वा पश्चार्धेनोत्तरेण च । दक्षिणेन च बीभत्सुः क्रुद्धो रुद्रः पशूनिव ॥

sa purastād arīn hatvā paścārdhenottareṇa ca । dakṣiṇena ca bībhatsuḥ kruddho rudraḥ paśūn iva ॥

अथ पाञ्चालचेदीनां सृञ्जयानां च मारिष । त्वदीयैः सह संग्राम आसीत्परमदारुणः ॥

atha pāñcālacedīnāṁ sr̥ñjayānāṁ ca māriṣa । tvadīyaiḥ saha saṁgrāma āsīt paramadāruṇaḥ ॥

कृपश्च कृतवर्मा च शकुनिश्चापि सौबलः । हृष्टसेनाः सुसंरब्धा रथानीकैः प्रहारिणः ॥

kr̥paś ca kr̥tavarmā ca śakuniś cāpi saubalaḥ । hr̥ṣṭasenāḥ susaṁrabdhā rathānīkaiḥ prahāriṇaḥ ॥

कोसलैः काशिमत्स्यैश्च कारूषैः केकयैरपि । शूरसेनैः शूरवीरैर्युयुधुर्युद्धदुर्मदाः ॥

kosalaiḥ kāśimatsyaiś ca kārūṣaiḥ kekayair api । śūrasenaiḥ śūravīrair yuyudhur yuddhadurmadāḥ ॥

तेषामन्तकरं युद्धं देहपाप्मप्रणाशनम् । शूद्रविट्क्षत्रवीराणां धर्म्यं स्वर्ग्यं यशस्करम् ॥

teṣām antakaraṁ yuddhaṁ dehapāpmapraṇāśanam । śūdraviṭkṣatravīrāṇāṁ dharmyaṁ svargyaṁ yaśaskaram ॥

दुर्योधनोऽपि सहितो भ्रातृभिर्भरतर्षभ । गुप्तः कुरुप्रवीरैश्च मद्राणां च महारथैः ॥

duryodhano ’pi sahito bhrātr̥bhir bharatarṣabha । guptaḥ kurupravīraiś ca madrāṇāṁ ca mahārathaiḥ ॥

पाण्डवैः सहपाञ्चालैश्चेदिभिः सात्यकेन च । युध्यमानं रणे कर्णं कुरुवीरोऽभ्यपालयत् ॥

pāṇḍavaiḥ sahapāñcālaiś cedibhiḥ sātyakena ca । yudhyamānaṁ raṇe karṇaṁ kuruvīro ’bhyapālayat ॥

कर्णोऽपि निशितैर्बाणैर्विनिहत्य महाचमूम् । प्रमृद्य च रथश्रेष्ठान्युधिष्ठिरमपीडयत् ॥

karṇo ’pi niśitair bāṇair vinihatya mahācamūm । pramr̥dya ca rathaśreṣṭhān yudhiṣṭhiram apīḍayat ॥

विपत्रायुधदेहासून्कृत्वा शत्रून्सहस्रशः । युक्त्वा स्वर्गयशोभ्यां च स्वेभ्यो मुदमुदावहत् ॥

vipatrāyudhadehāsūn kr̥tvā śatrūn sahasraśaḥ । yuktvā svargayaśobhyāṁ ca svebhyo mudam udāvahat ॥

धृतराष्ट्र उवाच । यत्तत्प्रविश्य पार्थानां सेनां कुर्वञ्जनक्षयम् । कर्णो राजानमभ्यर्च्छत्तन्ममाचक्ष्व संजय ॥

dhr̥tarāṣṭra uvāca । yat tat praviśya pārthānāṁ senāṁ kurvañ janakṣayam । karṇo rājānam abhyarcchat tan mamācakṣva saṁjaya ॥

के च प्रवीराः पार्थानां युधि कर्णमवारयन् । कांश्च प्रमथ्याधिरथिर्युधिष्ठिरमपीडयत् ॥

ke ca pravīrāḥ pārthānāṁ yudhi karṇam avārayan । kāṁś ca pramathyādhirathir yudhiṣṭhiram apīḍayat ॥

संजय उवाच । धृष्टद्युम्नमुखान्पार्थान्दृष्ट्वा कर्णो व्यवस्थितान् । समभ्यधावत्त्वरितः पाञ्चालाञ्शत्रुकर्शनः ॥

saṁjaya uvāca । dhr̥ṣṭadyumnamukhān pārthān dr̥ṣṭvā karṇo vyavasthitān । samabhyadhāvat tvaritaḥ pāñcālāñ śatrukarśanaḥ ॥

तं तूर्णमभिधावन्तं पाञ्चाला जितकाशिनः । प्रत्युद्ययुर्महाराज हंसा इव महार्णवम् ॥

taṁ tūrṇam abhidhāvantaṁ pāñcālā jitakāśinaḥ । pratyudyayur mahārāja haṁsā iva mahārṇavam ॥

ततः शङ्खसहस्राणां निस्वनो हृदयंगमः । प्रादुरासीदुभयतो भेरीशब्दश्च दारुणः ॥

tataḥ śaṅkhasahasrāṇāṁ nisvano hr̥dayaṁgamaḥ । prādurāsīd ubhayato bherīśabdaś ca dāruṇaḥ ॥

नानावादित्रनादश्च द्विपाश्वरथनिस्वनः । सिंहनादश्च वीराणामभवद्दारुणस्तदा ॥

nānāvāditranādaś ca dvipāśvarathanisvanaḥ । siṁhanādaś ca vīrāṇām abhavad dāruṇas tadā ॥

साद्रिद्रुमार्णवा भूमिः सवाताम्बुदमम्बरम् । सार्केन्दुग्रहनक्षत्रा द्यौश्च व्यक्तं व्यघूर्णत ॥

sādridrumārṇavā bhūmiḥ savātāmbudam ambaram । sārkendugrahanakṣatrā dyauś ca vyaktaṁ vyaghūrṇata ॥

अति भूतानि तं शब्दं मेनिरेऽति च विव्यथुः । यानि चाप्लवसत्त्वानि प्रायस्तानि मृतानि च ॥

ati bhūtāni taṁ śabdaṁ menire ’ti ca vivyathuḥ । yāni cāplavasattvāni prāyas tāni mr̥tāni ca ॥

अथ कर्णो भृशं क्रुद्धः शीघ्रमस्त्रमुदीरयन् । जघान पाण्डवीं सेनामासुरीं मघवानिव ॥

atha karṇo bhr̥śaṁ kruddhaḥ śīghram astram udīrayan । jaghāna pāṇḍavīṁ senām āsurīṁ maghavān iva ॥

स पाण्डवरथांस्तूर्णं प्रविश्य विसृजञ्शरान् । प्रभद्रकाणां प्रवरानहनत्सप्तसप्ततिम् ॥

sa pāṇḍavarathāṁs tūrṇaṁ praviśya visr̥jañ śarān । prabhadrakāṇāṁ pravarān ahanat saptasaptatim ॥

ततः सुपुङ्खैर्निशितै रथश्रेष्ठो रथेषुभिः । अवधीत्पञ्चविंशत्या पाञ्चालान्पञ्चविंशतिम् ॥

tataḥ supuṅkhair niśitai rathaśreṣṭho ratheṣubhiḥ । avadhīt pañcaviṁśatyā pāñcālān pañcaviṁśatim ॥

सुवर्णपुङ्खैर्नाराचैः परकायविदारणैः । चेदिकानवधीद्वीरः शतशोऽथ सहस्रशः ॥

suvarṇapuṅkhair nārācaiḥ parakāyavidāraṇaiḥ । cedikān avadhīd vīraḥ śataśo ’tha sahasraśaḥ ॥

तं तथा समरे कर्म कुर्वाणमतिमानुषम् । परिवव्रुर्महाराज पाञ्चालानां रथव्रजाः ॥

taṁ tathā samare karma kurvāṇam atimānuṣam । parivavrur mahārāja pāñcālānāṁ rathavrajāḥ ॥

ततः संधाय विशिखान्पञ्च भारत दुःसहान् । पाञ्चालानवधीत्पञ्च कर्णो वैकर्तनो वृषः ॥

tataḥ saṁdhāya viśikhān pañca bhārata duḥsahān । pāñcālān avadhīt pañca karṇo vaikartano vr̥ṣaḥ ॥

भानुदेवं चित्रसेनं सेनाबिन्दुं च भारत । तपनं शूरसेनं च पाञ्चालानवधीद्रणे ॥

bhānudevaṁ citrasenaṁ senābinduṁ ca bhārata । tapanaṁ śūrasenaṁ ca pāñcālān avadhīd raṇe ॥

पाञ्चालेषु च शूरेषु वध्यमानेषु सायकैः । हाहाकारो महानासीत्पाञ्चालानां महाहवे ॥

pāñcāleṣu ca śūreṣu vadhyamāneṣu sāyakaiḥ । hāhākāro mahān āsīt pāñcālānāṁ mahāhave ॥

तेषां संकीर्यमाणानां हाहाकारकृता दिशः । पुनरेव च तान्कर्णो जघानाशु पतत्रिभिः ॥

teṣāṁ saṁkīryamāṇānāṁ hāhākārakr̥tā diśaḥ । punar eva ca tān karṇo jaghānāśu patatribhiḥ ॥

चक्ररक्षौ तु कर्णस्य पुत्रौ मारिष दुर्जयौ । सुषेणः सत्यसेनश्च त्यक्त्वा प्राणानयुध्यताम् ॥

cakrarakṣau tu karṇasya putrau māriṣa durjayau । suṣeṇaḥ satyasenaś ca tyaktvā prāṇān ayudhyatām ॥

पृष्ठगोपस्तु कर्णस्य ज्येष्ठः पुत्रो महारथः । वृषसेनः स्वयं कर्णं पृष्ठतः पर्यपालयत् ॥

pr̥ṣṭhagopas tu karṇasya jyeṣṭhaḥ putro mahārathaḥ । vr̥ṣasenaḥ svayaṁ karṇaṁ pr̥ṣṭhataḥ paryapālayat ॥

धृष्टद्युम्नः सात्यकिश्च द्रौपदेया वृकोदरः । जनमेजयः शिखण्डी च प्रवीराश्च प्रभद्रकाः ॥

dhr̥ṣṭadyumnaḥ sātyakiś ca draupadeyā vr̥kodaraḥ । janamejayaḥ śikhaṇḍī ca pravīrāś ca prabhadrakāḥ ॥

चेदिकेकयपाञ्चाला यमौ मत्स्याश्च दंशिताः । समभ्यधावन्राधेयं जिघांसन्तः प्रहारिणः ॥

cedikekayapāñcālā yamau matsyāś ca daṁśitāḥ । samabhyadhāvan rādheyaṁ jighāṁsantaḥ prahāriṇaḥ ॥

त एनं विविधैः शस्त्रैः शरधाराभिरेव च । अभ्यवर्षन्विमृद्नन्तः प्रावृषीवाम्बुदा गिरिम् ॥

ta enaṁ vividhaiḥ śastraiḥ śaradhārābhir eva ca । abhyavarṣan vimr̥dnantaḥ prāvr̥ṣīvāmbudā girim ॥

पितरं तु परीप्सन्तः कर्णपुत्राः प्रहारिणः । त्वदीयाश्चापरे राजन्वीरा वीरानवारयन् ॥

pitaraṁ tu parīpsantaḥ karṇaputrāḥ prahāriṇaḥ । tvadīyāś cāpare rājan vīrā vīrān avārayan ॥

सुषेणो भीमसेनस्य छित्त्वा भल्लेन कार्मुकम् । नाराचैः सप्तभिर्विद्ध्वा हृदि भीमं ननाद ह ॥

suṣeṇo bhīmasenasya chittvā bhallena kārmukam । nārācaiḥ saptabhir viddhvā hr̥di bhīmaṁ nanāda ha ॥

अथान्यद्धनुरादाय सुदृढं भीमविक्रमः । सज्यं वृकोदरः कृत्वा सुषेणस्याच्छिनद्धनुः ॥

athānyad dhanur ādāya sudr̥ḍhaṁ bhīmavikramaḥ । sajyaṁ vr̥kodaraḥ kr̥tvā suṣeṇasyācchinad dhanuḥ ॥

विव्याध चैनं नवभिः क्रुद्धो नृत्यन्निवेषुभिः । कर्णं च तूर्णं विव्याध त्रिसप्तत्या शितैः शरैः ॥

vivyādha cainaṁ navabhiḥ kruddho nr̥tyann iveṣubhiḥ । karṇaṁ ca tūrṇaṁ vivyādha trisaptatyā śitaiḥ śaraiḥ ॥

सत्यसेनं च दशभिः साश्वसूतध्वजायुधम् । पश्यतां सुहृदां मध्ये कर्णपुत्रमपातयत् ॥

satyasenaṁ ca daśabhiḥ sāśvasūtadhvajāyudham । paśyatāṁ suhr̥dāṁ madhye karṇaputram apātayat ॥

क्षुरप्रणुन्नं तत्तस्य शिरश्चन्द्रनिभाननम् । शुभदर्शनमेवासीन्नालभ्रष्टमिवाम्बुजम् ॥

kṣurapraṇunnaṁ tat tasya śiraś candranibhānanam । śubhadarśanam evāsīn nālabhraṣṭam ivāmbujam ॥

हत्वा कर्णसुतं भीमस्तावकान्पुनरार्दयत् । कृपहार्दिक्ययोश्छित्त्वा चापे तावप्यथार्दयत् ॥

hatvā karṇasutaṁ bhīmas tāvakān punar ārdayat । kr̥pahārdikyayoś chittvā cāpe tāv apy athārdayat ॥

दुःशासनं त्रिभिर्विद्ध्वा शकुनिं षड्भिरायसैः । उलूकं च पतत्रिं च चकार विरथावुभौ ॥

duḥśāsanaṁ tribhir viddhvā śakuniṁ ṣaḍbhir āyasaiḥ । ulūkaṁ ca patatriṁ ca cakāra virathāv ubhau ॥

हे सुषेण हतोऽसीति ब्रुवन्नादत्त सायकम् । तमस्य कर्णश्चिच्छेद त्रिभिश्चैनमताडयत् ॥

he suṣeṇa hato ’sīti bruvann ādatta sāyakam । tam asya karṇaś ciccheda tribhiś cainam atāḍayat ॥

अथान्यमपि जग्राह सुपर्वाणं सुतेजनम् । सुषेणायासृजद्भीमस्तमप्यस्याच्छिनद्वृषः ॥

athānyam api jagrāha suparvāṇaṁ sutejanam । suṣeṇāyāsr̥jad bhīmas tam apy asyācchinad vr̥ṣaḥ ॥

पुनः कर्णस्त्रिसप्तत्या भीमसेनं रथेषुभिः । पुत्रं परीप्सन्विव्याध क्रूरं क्रूरैर्जिघांसया ॥

punaḥ karṇas trisaptatyā bhīmasenaṁ ratheṣubhiḥ । putraṁ parīpsan vivyādha krūraṁ krūrair jighāṁsayā ॥

सुषेणस्तु धनुर्गृह्य भारसाधनमुत्तमम् । नकुलं पञ्चभिर्बाणैर्बाह्वोरुरसि चार्दयत् ॥

suṣeṇas tu dhanur gr̥hya bhārasādhanam uttamam । nakulaṁ pañcabhir bāṇair bāhvor urasi cārdayat ॥

नकुलस्तं तु विंशत्या विद्ध्वा भारसहैर्दृढैः । ननाद बलवन्नादं कर्णस्य भयमादधत् ॥

nakulas taṁ tu viṁśatyā viddhvā bhārasahair dr̥ḍhaiḥ । nanāda balavan nādaṁ karṇasya bhayam ādadhat ॥

तं सुषेणो महाराज विद्ध्वा दशभिराशुगैः । चिच्छेद च धनुः शीघ्रं क्षुरप्रेण महारथः ॥

taṁ suṣeṇo mahārāja viddhvā daśabhir āśugaiḥ । ciccheda ca dhanuḥ śīghraṁ kṣurapreṇa mahārathaḥ ॥

अथान्यद्धनुरादाय नकुलः क्रोधमूर्च्छितः । सुषेणं बहुभिर्बाणैर्वारयामास संयुगे ॥

athānyad dhanur ādāya nakulaḥ krodhamūrcchitaḥ । suṣeṇaṁ bahubhir bāṇair vārayām āsa saṁyuge ॥

स तु बाणैर्दिशो राजन्नाच्छाद्य परवीरहा । आजघ्ने सारथिं चास्य सुषेणं च ततस्त्रिभिः । चिच्छेद चास्य सुदृढं धनुर्भल्लैस्त्रिभिस्त्रिधा ॥

sa tu bāṇair diśo rājann ācchādya paravīrahā । ājaghne sārathiṁ cāsya suṣeṇaṁ ca tatas tribhiḥ । ciccheda cāsya sudr̥ḍhaṁ dhanur bhallais tribhis tridhā ॥

अथान्यद्धनुरादाय सुषेणः क्रोधमूर्छितः । अविध्यन्नकुलं षष्ट्या सहदेवं च सप्तभिः ॥

athānyad dhanur ādāya suṣeṇaḥ krodhamūrchitaḥ । avidhyan nakulaṁ ṣaṣṭyā sahadevaṁ ca saptabhiḥ ॥

तद्युद्धं सुमहद्घोरमासीद्देवासुरोपमम् । निघ्नतां सायकैस्तूर्णमन्योन्यस्य वधं प्रति ॥

tad yuddhaṁ sumahad ghoram āsīd devāsuropamam । nighnatāṁ sāyakais tūrṇam anyonyasya vadhaṁ prati ॥

सात्यकिर्वृषसेनस्य हत्वा सूतं त्रिभिः शरैः । धनुश्चिच्छेद भल्लेन जघानाश्वांश्च सप्तभिः । ध्वजमेकेषुणोन्मथ्य त्रिभिस्तं हृद्यताडयत् ॥

sātyakir vr̥ṣasenasya hatvā sūtaṁ tribhiḥ śaraiḥ । dhanuś ciccheda bhallena jaghānāśvāṁś ca saptabhiḥ । dhvajam ekeṣuṇonmathya tribhis taṁ hr̥dy atāḍayat ॥

अथावसन्नः स्वरथे मुहूर्तात्पुनरुत्थितः । अथो जिघांसुः शैनेयं खड्गचर्मभृदभ्ययात् ॥

athāvasannaḥ svarathe muhūrtāt punar utthitaḥ । atho jighāṁsuḥ śaineyaṁ khaḍgacarmabhr̥d abhyayāt ॥

तस्य चाप्लवतः शीघ्रं वृषसेनस्य सात्यकिः । वराहकर्णैर्दशभिरविध्यदसिचर्मणी ॥

tasya cāplavataḥ śīghraṁ vr̥ṣasenasya sātyakiḥ । varāhakarṇair daśabhir avidhyad asicarmaṇī ॥

दुःशासनस्तु तं दृष्ट्वा विरथं व्यायुधं कृतम् । आरोप्य स्वरथे तूर्णमपोवाह रथान्तरम् ॥

duḥśāsanas tu taṁ dr̥ṣṭvā virathaṁ vyāyudhaṁ kr̥tam । āropya svarathe tūrṇam apovāha rathāntaram ॥

अथान्यं रथमास्थाय वृषसेनो महारथः । कर्णस्य युधि दुर्धर्षः पुनः पृष्ठमपालयत् ॥

athānyaṁ ratham āsthāya vr̥ṣaseno mahārathaḥ । karṇasya yudhi durdharṣaḥ punaḥ pr̥ṣṭham apālayat ॥

दुःशासनं तु शैनेयो नवैर्नवभिराशुगैः । विसूताश्वरथं कृत्वा ललाटे त्रिभिरार्पयत् ॥

duḥśāsanaṁ tu śaineyo navair navabhir āśugaiḥ । visūtāśvarathaṁ kr̥tvā lalāṭe tribhir ārpayat ॥

स त्वन्यं रथमास्थाय विधिवत्कल्पितं पुनः । युयुधे पाण्डुभिः सार्धं कर्णस्याप्याययन्बलम् ॥

sa tv anyaṁ ratham āsthāya vidhivat kalpitaṁ punaḥ । yuyudhe pāṇḍubhiḥ sārdhaṁ karṇasyāpyāyayan balam ॥

धृष्टद्युम्नस्ततः कर्णमविध्यद्दशभिः शरैः । द्रौपदेयास्त्रिसप्तत्या युयुधानस्तु सप्तभिः ॥

dhr̥ṣṭadyumnas tataḥ karṇam avidhyad daśabhiḥ śaraiḥ । draupadeyās trisaptatyā yuyudhānas tu saptabhiḥ ॥

भीमसेनश्चतुःषष्ट्या सहदेवश्च पञ्चभिः । नकुलस्त्रिंशता बाणैः शतानीकश्च सप्तभिः । शिखण्डी दशभिर्वीरो धर्मराजः शतेन तु ॥

bhīmasenaś catuḥṣaṣṭyā sahadevaś ca pañcabhiḥ । nakulas triṁśatā bāṇaiḥ śatānīkaś ca saptabhiḥ । śikhaṇḍī daśabhir vīro dharmarājaḥ śatena tu ॥

एते चान्ये च राजेन्द्र प्रवीरा जयगृद्धिनः । अभ्यर्दयन्महेष्वासं सूतपुत्रं महामृधे ॥

ete cānye ca rājendra pravīrā jayagr̥ddhinaḥ । abhyardayan maheṣvāsaṁ sūtaputraṁ mahāmr̥dhe ॥

तान्सूतपुत्रो विशिखैर्दशभिर्दशभिः शितैः । रथे चारु चरन्वीरः प्रत्यविध्यदरिंदमः ॥

tān sūtaputro viśikhair daśabhir daśabhiḥ śitaiḥ । rathe cāru caran vīraḥ pratyavidhyad ariṁdamaḥ ॥

तत्रास्त्रवीर्यं कर्णस्य लाघवं च महात्मनः । अपश्याम महाराज तदद्भुतमिवाभवत् ॥

tatrāstravīryaṁ karṇasya lāghavaṁ ca mahātmanaḥ । apaśyāma mahārāja tad adbhutam ivābhavat ॥

न ह्याददानं ददृशुः संदधानं च सायकान् । विमुञ्चन्तं च संरम्भाद्ददृशुस्ते महारथम् ॥

na hy ādadānaṁ dadr̥śuḥ saṁdadhānaṁ ca sāyakān । vimuñcantaṁ ca saṁrambhād dadr̥śus te mahāratham ॥

द्यौर्वियद्भूर्दिशश्चाशु प्रणुन्ना निशितैः शरैः । अरुणाभ्रावृताकारं तस्मिन्देशे बभौ वियत् ॥

dyaur viyad bhūr diśaś cāśu praṇunnā niśitaiḥ śaraiḥ । aruṇābhrāvr̥tākāraṁ tasmin deśe babhau viyat ॥

नृत्यन्निव हि राधेयश्चापहस्तः प्रतापवान् । यैर्विद्धः प्रत्यविध्यत्तानेकैकं त्रिगुणैः शरैः ॥

nr̥tyann iva hi rādheyaś cāpahastaḥ pratāpavān । yair viddhaḥ pratyavidhyat tān ekaikaṁ triguṇaiḥ śaraiḥ ॥

दशभिर्दशभिश्चैनान्पुनर्विद्ध्वा ननाद ह । साश्वसूतध्वजच्छत्रास्ततस्ते विवरं ददुः ॥

daśabhir daśabhiś cainān punar viddhvā nanāda ha । sāśvasūtadhvajacchatrās tatas te vivaraṁ daduḥ ॥

तान्प्रमृद्नन्महेष्वासान्राधेयः शरवृष्टिभिः । राजानीकमसंबाधं प्राविशच्छत्रुकर्शनः ॥

tān pramr̥dnan maheṣvāsān rādheyaḥ śaravr̥ṣṭibhiḥ । rājānīkam asaṁbādhaṁ prāviśac chatrukarśanaḥ ॥

स रथांस्त्रिशतान्हत्वा चेदीनामनिवर्तिनाम् । राधेयो निशितैर्बाणैस्ततोऽभ्यार्च्छद्युधिष्ठिरम् ॥

sa rathāṁs triśatān hatvā cedīnām anivartinām । rādheyo niśitair bāṇais tato ’bhyārcchad yudhiṣṭhiram ॥

ततस्ते पाण्डवा राजञ्शिखण्डी च ससात्यकिः । राधेयात्परिरक्षन्तो राजानं पर्यवारयन् ॥

tatas te pāṇḍavā rājañ śikhaṇḍī ca sasātyakiḥ । rādheyāt parirakṣanto rājānaṁ paryavārayan ॥

तथैव तावकाः सर्वे कर्णं दुर्वारणं रणे । यत्ताः सेनामहेष्वासाः पर्यरक्षन्त सर्वशः ॥

tathaiva tāvakāḥ sarve karṇaṁ durvāraṇaṁ raṇe । yattāḥ senāmaheṣvāsāḥ paryarakṣanta sarvaśaḥ ॥

नानावादित्रघोषाश्च प्रादुरासन्विशां पते । सिंहनादश्च संजज्ञे शूराणामनिवर्तिनाम् ॥

nānāvāditraghoṣāś ca prādurāsan viśāṁ pate । siṁhanādaś ca saṁjajñe śūrāṇām anivartinām ॥

ततः पुनः समाजग्मुरभीताः कुरुपाण्डवाः । युधिष्ठिरमुखाः पार्थाः सूतपुत्रमुखा वयम् ॥

tataḥ punaḥ samājagmur abhītāḥ kurupāṇḍavāḥ । yudhiṣṭhiramukhāḥ pārthāḥ sūtaputramukhā vayam ॥