Adhyāya 18

संजय उवाच । युयुत्सुं तव पुत्रं तु प्राद्रवन्तं महद्बलम् । उलूकोऽभ्यपतत्तूर्णं तिष्ठ तिष्ठेति चाब्रवीत् ॥

saṁjaya uvāca । yuyutsuṁ tava putraṁ tu prādravantaṁ mahad balam । ulūko ’bhyapatat tūrṇaṁ tiṣṭha tiṣṭheti cābravīt ॥

युयुत्सुस्तु ततो राजञ्शितधारेण पत्रिणा । उलूकं ताडयामास वज्रेणेन्द्र इवाचलम् ॥

yuyutsus tu tato rājañ śitadhāreṇa patriṇā । ulūkaṁ tāḍayām āsa vajreṇendra ivācalam ॥

उलूकस्तु ततः क्रुद्धस्तव पुत्रस्य संयुगे । क्षुरप्रेण धनुश्छित्त्वा ताडयामास कर्णिना ॥

ulūkas tu tataḥ kruddhas tava putrasya saṁyuge । kṣurapreṇa dhanuś chittvā tāḍayām āsa karṇinā ॥

तदपास्य धनुश्छिन्नं युयुत्सुर्वेगवत्तरम् । अन्यदादत्त सुमहच्चापं संरक्तलोचनः ॥

tad apāsya dhanuś chinnaṁ yuyutsur vegavattaram । anyad ādatta sumahac cāpaṁ saṁraktalocanaḥ ॥

शाकुनिं च ततः षष्ट्या विव्याध भरतर्षभ । सारथिं त्रिभिरानर्छत्तं च भूयो व्यविध्यत ॥

śākuniṁ ca tataḥ ṣaṣṭyā vivyādha bharatarṣabha । sārathiṁ tribhir ānarchat taṁ ca bhūyo vyavidhyata ॥

उलूकस्तं तु विंशत्या विद्ध्वा हेमविभूषितैः । अथास्य समरे क्रुद्धो ध्वजं चिच्छेद काञ्चनम् ॥

ulūkas taṁ tu viṁśatyā viddhvā hemavibhūṣitaiḥ । athāsya samare kruddho dhvajaṁ ciccheda kāñcanam ॥

स च्छिन्नयष्टिः सुमहाञ्शीर्यमाणो महाध्वजः । पपात प्रमुखे राजन्युयुत्सोः काञ्चनोज्ज्वलः ॥

sa cchinnayaṣṭiḥ sumahāñ śīryamāṇo mahādhvajaḥ । papāta pramukhe rājan yuyutsoḥ kāñcanojjvalaḥ ॥

ध्वजमुन्मथितं दृष्ट्वा युयुत्सुः क्रोधमूर्छितः । उलूकं पञ्चभिर्बाणैराजघान स्तनान्तरे ॥

dhvajam unmathitaṁ dr̥ṣṭvā yuyutsuḥ krodhamūrchitaḥ । ulūkaṁ pañcabhir bāṇair ājaghāna stanāntare ॥

उलूकस्तस्य भल्लेन तैलधौतेन मारिष । शिरश्चिच्छेद सहसा यन्तुर्भरतसत्तम ॥

ulūkas tasya bhallena tailadhautena māriṣa । śiraś ciccheda sahasā yantur bharatasattama ॥

जघान चतुरोऽश्वांश्च तं च विव्याध पञ्चभिः । सोऽतिविद्धो बलवता प्रत्यपायाद्रथान्तरम् ॥

jaghāna caturo ’śvāṁś ca taṁ ca vivyādha pañcabhiḥ । so ’tividdho balavatā pratyapāyād rathāntaram ॥

तं निर्जित्य रणे राजन्नुलूकस्त्वरितो ययौ । पाञ्चालान्सृञ्जयांश्चैव विनिघ्नन्निशितैः शरैः ॥

taṁ nirjitya raṇe rājann ulūkas tvarito yayau । pāñcālān sr̥ñjayāṁś caiva vinighnan niśitaiḥ śaraiḥ ॥

शतानीकं महाराज श्रुतकर्मा सुतस्तव । व्यश्वसूतरथं चक्रे निमेषार्धादसंभ्रमम् ॥

śatānīkaṁ mahārāja śrutakarmā sutas tava । vyaśvasūtarathaṁ cakre nimeṣārdhād asaṁbhramam ॥

हताश्वे तु रथे तिष्ठञ्शतानीको महाबलः । गदां चिक्षेप संक्रुद्धस्तव पुत्रस्य मारिष ॥

hatāśve tu rathe tiṣṭhañ śatānīko mahābalaḥ । gadāṁ cikṣepa saṁkruddhas tava putrasya māriṣa ॥

सा कृत्वा स्यन्दनं भस्म हयांश्चैव ससारथीन् । पपात धरणीं तूर्णं दारयन्तीव भारत ॥

sā kr̥tvā syandanaṁ bhasma hayāṁś caiva sasārathīn । papāta dharaṇīṁ tūrṇaṁ dārayantīva bhārata ॥

तावुभौ विरथौ वीरौ कुरूणां कीर्तिवर्धनौ । अपाक्रमेतां युद्धार्तौ प्रेक्षमाणौ परस्परम् ॥

tāv ubhau virathau vīrau kurūṇāṁ kīrtivardhanau । apākrametāṁ yuddhārtau prekṣamāṇau parasparam ॥

पुत्रस्तु तव संभ्रान्तो विवित्सो रथमाविशत् । शतानीकोऽपि त्वरितः प्रतिविन्ध्यरथं गतः ॥

putras tu tava saṁbhrānto vivitso ratham āviśat । śatānīko ’pi tvaritaḥ prativindhyarathaṁ gataḥ ॥

सुतसोमस्तु शकुनिं विव्याध निशितैः शरैः । नाकम्पयत संरब्धो वार्योघ इव पर्वतम् ॥

sutasomas tu śakuniṁ vivyādha niśitaiḥ śaraiḥ । nākampayata saṁrabdho vāryogha iva parvatam ॥

सुतसोमस्तु तं दृष्ट्वा पितुरत्यन्तवैरिणम् । शरैरनेकसाहस्रैश्छादयामास भारत ॥

sutasomas tu taṁ dr̥ṣṭvā pitur atyantavairiṇam । śarair anekasāhasraiś chādayām āsa bhārata ॥

ताञ्शराञ्शकुनिस्तूर्णं चिच्छेदान्यैः पतत्रिभिः । लघ्वस्त्रश्चित्रयोधी च जितकाशी च संयुगे ॥

tāñ śarāñ śakunis tūrṇaṁ cicchedānyaiḥ patatribhiḥ । laghvastraś citrayodhī ca jitakāśī ca saṁyuge ॥

निवार्य समरे चापि शरांस्तान्निशितैः शरैः । आजघान सुसंक्रुद्धः सुतसोमं त्रिभिः शरैः ॥

nivārya samare cāpi śarāṁs tān niśitaiḥ śaraiḥ । ājaghāna susaṁkruddhaḥ sutasomaṁ tribhiḥ śaraiḥ ॥

तस्याश्वान्केतनं सूतं तिलशो व्यधमच्छरैः । स्यालस्तव महावीर्यस्ततस्ते चुक्रुशुर्जनाः ॥

tasyāśvān ketanaṁ sūtaṁ tilaśo vyadhamac charaiḥ । syālas tava mahāvīryas tatas te cukruśur janāḥ ॥

हताश्वो विरथश्चैव छिन्नधन्वा च मारिष । धन्वी धनुर्वरं गृह्य रथाद्भूमावतिष्ठत । व्यसृजत्सायकांश्चैव स्वर्णपुङ्खाञ्शिलाशितान् ॥

hatāśvo virathaś caiva chinnadhanvā ca māriṣa । dhanvī dhanurvaraṁ gr̥hya rathād bhūmāv atiṣṭhata । vyasr̥jat sāyakāṁś caiva svarṇapuṅkhāñ śilāśitān ॥

छादयामासुरथ ते तव स्यालस्य तं रथम् । पतंगानामिव व्राताः शरव्राता महारथम् ॥

chādayām āsur atha te tava syālasya taṁ ratham । pataṁgānām iva vrātāḥ śaravrātā mahāratham ॥

रथोपस्थान्समीक्ष्यापि विव्यथे नैव सौबलः । प्रमृद्नंश्च शरांस्तांस्ताञ्शरव्रातैर्महायशाः ॥

rathopasthān samīkṣyāpi vivyathe naiva saubalaḥ । pramr̥dnaṁś ca śarāṁs tāṁs tāñ śaravrātair mahāyaśāḥ ॥

तत्रातुष्यन्त योधाश्च सिद्धाश्चापि दिवि स्थिताः । सुतसोमस्य तत्कर्म दृष्ट्वाश्रद्धेयमद्भुतम् । रथस्थं नृपतिं तं तु पदातिः सन्नयोधयत् ॥

tatrātuṣyanta yodhāś ca siddhāś cāpi divi sthitāḥ । sutasomasya tat karma dr̥ṣṭvāśraddheyam adbhutam । rathasthaṁ nr̥patiṁ taṁ tu padātiḥ sann ayodhayat ॥

तस्य तीक्ष्णैर्महावेगैर्भल्लैः संनतपर्वभिः । व्यहनत्कार्मुकं राजा तूणीरं चैव सर्वशः ॥

tasya tīkṣṇair mahāvegair bhallaiḥ saṁnataparvabhiḥ । vyahanat kārmukaṁ rājā tūṇīraṁ caiva sarvaśaḥ ॥

स च्छिन्नधन्वा समरे खड्गमुद्यम्य नानदन् । वैडूर्योत्पलवर्णाभं हस्तिदन्तमयत्सरुम् ॥

sa cchinnadhanvā samare khaḍgam udyamya nānadan । vaiḍūryotpalavarṇābhaṁ hastidantamayatsarum ॥

भ्राम्यमाणं ततस्तं तु विमलाम्बरवर्चसम् । कालोपमं ततो मेने सुतसोमस्य धीमतः ॥

bhrāmyamāṇaṁ tatas taṁ tu vimalāmbaravarcasam । kālopamaṁ tato mene sutasomasya dhīmataḥ ॥

सोऽचरत्सहसा खड्गी मण्डलानि सहस्रशः । चतुर्विंशन्महाराज शिक्षाबलसमन्वितः ॥

so ’carat sahasā khaḍgī maṇḍalāni sahasraśaḥ । caturviṁśan mahārāja śikṣābalasamanvitaḥ ॥

सौबलस्तु ततस्तस्य शरांश्चिक्षेप वीर्यवान् । तानापतत एवाशु चिच्छेद परमासिना ॥

saubalas tu tatas tasya śarāṁś cikṣepa vīryavān । tān āpatata evāśu ciccheda paramāsinā ॥

ततः क्रुद्धो महाराज सौबलः परवीरहा । प्राहिणोत्सुतसोमस्य शरानाशीविषोपमान् ॥

tataḥ kruddho mahārāja saubalaḥ paravīrahā । prāhiṇot sutasomasya śarān āśīviṣopamān ॥

चिच्छेद तांश्च खड्गेन शिक्षया च बलेन च । दर्शयँल्लाघवं युद्धे तार्क्ष्यवीर्यसमद्युतिः ॥

ciccheda tāṁś ca khaḍgena śikṣayā ca balena ca । darśayam̐l lāghavaṁ yuddhe tārkṣyavīryasamadyutiḥ ॥

तस्य संचरतो राजन्मण्डलावर्तने तदा । क्षुरप्रेण सुतीक्ष्णेन खड्गं चिच्छेद सुप्रभम् ॥

tasya saṁcarato rājan maṇḍalāvartane tadā । kṣurapreṇa sutīkṣṇena khaḍgaṁ ciccheda suprabham ॥

स च्छिन्नः सहसा भूमौ निपपात महानसिः । अवशस्य स्थितं हस्ते तं खड्गं सत्सरुं तदा ॥

sa cchinnaḥ sahasā bhūmau nipapāta mahān asiḥ । avaśasya sthitaṁ haste taṁ khaḍgaṁ satsaruṁ tadā ॥

छिन्नमाज्ञाय निस्त्रिंशमवप्लुत्य पदानि षट् । प्राविध्यत ततः शेषं सुतसोमो महारथः ॥

chinnam ājñāya nistriṁśam avaplutya padāni ṣaṭ । prāvidhyata tataḥ śeṣaṁ sutasomo mahārathaḥ ॥

स च्छित्त्वा सगुणं चापं रणे तस्य महात्मनः । पपात धरणीं तूर्णं स्वर्णवज्रविभूषितः । सुतसोमस्ततोऽगच्छच्छ्रुतकीर्तेर्महारथम् ॥

sa cchittvā saguṇaṁ cāpaṁ raṇe tasya mahātmanaḥ । papāta dharaṇīṁ tūrṇaṁ svarṇavajravibhūṣitaḥ । sutasomas tato ’gacchac chrutakīrter mahāratham ॥

सौबलोऽपि धनुर्गृह्य घोरमन्यत्सुदुःसहम् । अभ्ययात्पाण्डवानीकं निघ्नञ्शत्रुगणान्बहून् ॥

saubalo ’pi dhanur gr̥hya ghoram anyat suduḥsaham । abhyayāt pāṇḍavānīkaṁ nighnañ śatrugaṇān bahūn ॥

तत्र नादो महानासीत्पाण्डवानां विशां पते । सौबलं समरे दृष्ट्वा विचरन्तमभीतवत् ॥

tatra nādo mahān āsīt pāṇḍavānāṁ viśāṁ pate । saubalaṁ samare dr̥ṣṭvā vicarantam abhītavat ॥

तान्यनीकानि दृप्तानि शस्त्रवन्ति महान्ति च । द्राव्यमाणान्यदृश्यन्त सौबलेन महात्मना ॥

tāny anīkāni dr̥ptāni śastravanti mahānti ca । drāvyamāṇāny adr̥śyanta saubalena mahātmanā ॥

यथा दैत्यचमूं राजन्देवराजो ममर्द ह । तथैव पाण्डवीं सेनां सौबलेयो व्यनाशयत् ॥

yathā daityacamūṁ rājan devarājo mamarda ha । tathaiva pāṇḍavīṁ senāṁ saubaleyo vyanāśayat ॥

धृष्टद्युम्नं कृपो राजन्वारयामास संयुगे । यथा दृप्तं वने नागं शरभो वारयेद्युधि ॥

dhr̥ṣṭadyumnaṁ kr̥po rājan vārayām āsa saṁyuge । yathā dr̥ptaṁ vane nāgaṁ śarabho vārayed yudhi ॥

निरुद्धः पार्षतस्तेन गौतमेन बलीयसा । पदात्पदं विचलितुं नाशक्नोत्तत्र भारत ॥

niruddhaḥ pārṣatas tena gautamena balīyasā । padāt padaṁ vicalituṁ nāśaknot tatra bhārata ॥

गौतमस्य वपुर्दृष्ट्वा धृष्टद्युम्नरथं प्रति । वित्रेसुः सर्वभूतानि क्षयं प्राप्तं च मेनिरे ॥

gautamasya vapur dr̥ṣṭvā dhr̥ṣṭadyumnarathaṁ prati । vitresuḥ sarvabhūtāni kṣayaṁ prāptaṁ ca menire ॥

तत्रावोचन्विमनसो रथिनः सादिनस्तथा । द्रोणस्य निधने नूनं संक्रुद्धो द्विपदां वरः ॥

tatrāvocan vimanaso rathinaḥ sādinas tathā । droṇasya nidhane nūnaṁ saṁkruddho dvipadāṁ varaḥ ॥

शारद्वतो महातेजा दिव्यास्त्रविदुदारधीः । अपि स्वस्ति भवेदद्य धृष्टद्युम्नस्य गौतमात् ॥

śāradvato mahātejā divyāstravid udāradhīḥ । api svasti bhaved adya dhr̥ṣṭadyumnasya gautamāt ॥

अपीयं वाहिनी कृत्स्ना मुच्येत महतो भयात् । अप्ययं ब्राह्मणः सर्वान्न नो हन्यात्समागतान् ॥

apīyaṁ vāhinī kr̥tsnā mucyeta mahato bhayāt । apy ayaṁ brāhmaṇaḥ sarvān na no hanyāt samāgatān ॥

यादृशं दृश्यते रूपमन्तकप्रतिमं भृशम् । गमिष्यत्यद्य पदवीं भारद्वाजस्य संयुगे ॥

yādr̥śaṁ dr̥śyate rūpam antakapratimaṁ bhr̥śam । gamiṣyaty adya padavīṁ bhāradvājasya saṁyuge ॥

आचार्यः क्षिप्रहस्तश्च विजयी च सदा युधि । अस्त्रवान्वीर्यसंपन्नः क्रोधेन च समन्वितः ॥

ācāryaḥ kṣiprahastaś ca vijayī ca sadā yudhi । astravān vīryasaṁpannaḥ krodhena ca samanvitaḥ ॥

पार्षतश्च भृशं युद्धे विमुखोऽद्यापि लक्ष्यते । इत्येवं विविधा वाचस्तावकानां परैः सह ॥

pārṣataś ca bhr̥śaṁ yuddhe vimukho ’dyāpi lakṣyate । ity evaṁ vividhā vācas tāvakānāṁ paraiḥ saha ॥

विनिःश्वस्य ततः क्रुद्धः कृपः शारद्वतो नृप । पार्षतं छादयामास निश्चेष्टं सर्वमर्मसु ॥

viniḥśvasya tataḥ kruddhaḥ kr̥paḥ śāradvato nr̥pa । pārṣataṁ chādayām āsa niśceṣṭaṁ sarvamarmasu ॥

स वध्यमानः समरे गौतमेन महात्मना । कर्तव्यं न प्रजानाति मोहितः परमाहवे ॥

sa vadhyamānaḥ samare gautamena mahātmanā । kartavyaṁ na prajānāti mohitaḥ paramāhave ॥

तमब्रवीत्ततो यन्ता कच्चित्क्षेमं नु पार्षत । ईदृशं व्यसनं युद्धे न ते दृष्टं कदाचन ॥

tam abravīt tato yantā kaccit kṣemaṁ nu pārṣata । īdr̥śaṁ vyasanaṁ yuddhe na te dr̥ṣṭaṁ kadā cana ॥

दैवयोगात्तु ते बाणा नातरन्मर्मभेदिनः । प्रेषिता द्विजमुख्येन मर्माण्युद्दिश्य सर्वशः ॥

daivayogāt tu te bāṇā nātaran marmabhedinaḥ । preṣitā dvijamukhyena marmāṇy uddiśya sarvaśaḥ ॥

व्यावर्तये तत्र रथं नदीवेगमिवार्णवात् । अवध्यं ब्राह्मणं मन्ये येन ते विक्रमो हतः ॥

vyāvartaye tatra rathaṁ nadīvegam ivārṇavāt । avadhyaṁ brāhmaṇaṁ manye yena te vikramo hataḥ ॥

धृष्टद्युम्नस्ततो राजञ्शनकैरब्रवीद्वचः । मुह्यते मे मनस्तात गात्रे स्वेदश्च जायते ॥

dhr̥ṣṭadyumnas tato rājañ śanakair abravīd vacaḥ । muhyate me manas tāta gātre svedaś ca jāyate ॥

वेपथुं च शरीरे मे रोमहर्षं च पश्य वै । वर्जयन्ब्राह्मणं युद्धे शनैर्याहि यतोऽच्युतः ॥

vepathuṁ ca śarīre me romaharṣaṁ ca paśya vai । varjayan brāhmaṇaṁ yuddhe śanair yāhi yato ’cyutaḥ ॥

अर्जुनं भीमसेनं वा समरे प्राप्य सारथे । क्षेममद्य भवेद्यन्तरिति मे नैष्ठिकी मतिः ॥

arjunaṁ bhīmasenaṁ vā samare prāpya sārathe । kṣemam adya bhaved yantar iti me naiṣṭhikī matiḥ ॥

ततः प्रायान्महाराज सारथिस्त्वरयन्हयान् । यतो भीमो महेष्वासो युयुधे तव सैनिकैः ॥

tataḥ prāyān mahārāja sārathis tvarayan hayān । yato bhīmo maheṣvāso yuyudhe tava sainikaiḥ ॥

प्रद्रुतं तु रथं दृष्ट्वा धृष्टद्युम्नस्य मारिष । किरञ्शरशतान्येव गौतमोऽनुययौ तदा ॥

pradrutaṁ tu rathaṁ dr̥ṣṭvā dhr̥ṣṭadyumnasya māriṣa । kirañ śaraśatāny eva gautamo ’nuyayau tadā ॥

शङ्खं च पूरयामास मुहुर्मुहुररिंदमः । पार्षतं प्राद्रवद्यन्तं महेन्द्र इव शम्बरम् ॥

śaṅkhaṁ ca pūrayām āsa muhur muhur ariṁdamaḥ । pārṣataṁ prādravad yantaṁ mahendra iva śambaram ॥

शिखण्डिनं तु समरे भीष्ममृत्युं दुरासदम् । हार्दिक्यो वारयामास स्मयन्निव मुहुर्मुहुः ॥

śikhaṇḍinaṁ tu samare bhīṣmamr̥tyuṁ durāsadam । hārdikyo vārayām āsa smayann iva muhur muhuḥ ॥

शिखण्डी च समासाद्य हृदिकानां महारथम् । पञ्चभिर्निशितैर्भल्लैर्जत्रुदेशे समार्दयत् ॥

śikhaṇḍī ca samāsādya hr̥dikānāṁ mahāratham । pañcabhir niśitair bhallair jatrudeśe samārdayat ॥

कृतवर्मा तु संक्रुद्धो भित्त्वा षष्टिभिराशुगैः । धनुरेकेन चिच्छेद हसन्राजन्महारथः ॥

kr̥tavarmā tu saṁkruddho bhittvā ṣaṣṭibhir āśugaiḥ । dhanur ekena ciccheda hasan rājan mahārathaḥ ॥

अथान्यद्धनुरादाय द्रुपदस्यात्मजो बली । तिष्ठ तिष्ठेति संक्रुद्धो हार्दिक्यं प्रत्यभाषत ॥

athānyad dhanur ādāya drupadasyātmajo balī । tiṣṭha tiṣṭheti saṁkruddho hārdikyaṁ pratyabhāṣata ॥

ततोऽस्य नवतिं बाणान्रुक्मपुङ्खान्सुतेजनान् । प्रेषयामास राजेन्द्र तेऽस्याभ्रश्यन्त वर्मणः ॥

tato ’sya navatiṁ bāṇān rukmapuṅkhān sutejanān । preṣayām āsa rājendra te ’syābhraśyanta varmaṇaḥ ॥

वितथांस्तान्समालक्ष्य पतितांश्च महीतले । क्षुरप्रेण सुतीक्ष्णेन कार्मुकं चिच्छिदे बली ॥

vitathāṁs tān samālakṣya patitāṁś ca mahītale । kṣurapreṇa sutīkṣṇena kārmukaṁ cicchide balī ॥

अथैनं छिन्नधन्वानं भग्नशृङ्गमिवर्षभम् । अशीत्या मार्गणैः क्रुद्धो बाह्वोरुरसि चार्दयत् ॥

athainaṁ chinnadhanvānaṁ bhagnaśr̥ṅgam ivarṣabham । aśītyā mārgaṇaiḥ kruddho bāhvor urasi cārdayat ॥

कृतवर्मा तु संक्रुद्धो मार्गणैः कृतविक्षतः । धनुरन्यत्समादाय समार्गणगणं प्रभो । शिखण्डिनं बाणवरैः स्कन्धदेशेऽभ्यताडयत् ॥

kr̥tavarmā tu saṁkruddho mārgaṇaiḥ kr̥tavikṣataḥ । dhanur anyat samādāya samārgaṇagaṇaṁ prabho । śikhaṇḍinaṁ bāṇavaraiḥ skandhadeśe ’bhyatāḍayat ॥

स्कन्धदेशे स्थितैर्बाणैः शिखण्डी च रराज ह । शाखाप्रतानैर्विमलैः सुमहान्स यथा द्रुमः ॥

skandhadeśe sthitair bāṇaiḥ śikhaṇḍī ca rarāja ha । śākhāpratānair vimalaiḥ sumahān sa yathā drumaḥ ॥

तावन्योन्यं भृशं विद्ध्वा रुधिरेण समुक्षितौ । अन्योन्यशृङ्गाभिहतौ रेजतुर्वृषभाविव ॥

tāv anyonyaṁ bhr̥śaṁ viddhvā rudhireṇa samukṣitau । anyonyaśr̥ṅgābhihatau rejatur vr̥ṣabhāv iva ॥

अन्योन्यस्य वधे यत्नं कुर्वाणौ तौ महारथौ । रथाभ्यां चेरतुस्तत्र मण्डलानि सहस्रशः ॥

anyonyasya vadhe yatnaṁ kurvāṇau tau mahārathau । rathābhyāṁ ceratus tatra maṇḍalāni sahasraśaḥ ॥

कृतवर्मा महाराज पार्षतं निशितैः शरैः । रणे विव्याध सप्तत्या स्वर्णपुङ्खैः शिलाशितैः ॥

kr̥tavarmā mahārāja pārṣataṁ niśitaiḥ śaraiḥ । raṇe vivyādha saptatyā svarṇapuṅkhaiḥ śilāśitaiḥ ॥

ततोऽस्य समरे बाणं भोजः प्रहरतां वरः । जीवितान्तकरं घोरं व्यसृजत्त्वरयान्वितः ॥

tato ’sya samare bāṇaṁ bhojaḥ praharatāṁ varaḥ । jīvitāntakaraṁ ghoraṁ vyasr̥jat tvarayānvitaḥ ॥

स तेनाभिहतो राजन्मूर्छामाशु समाविशत् । ध्वजयष्टिं च सहसा शिश्रिये कश्मलावृतः ॥

sa tenābhihato rājan mūrchām āśu samāviśat । dhvajayaṣṭiṁ ca sahasā śiśriye kaśmalāvr̥taḥ ॥

अपोवाह रणात्तं तु सारथी रथिनां वरम् । हार्दिक्यशरसंतप्तं निःश्वसन्तं पुनः पुनः ॥

apovāha raṇāt taṁ tu sārathī rathināṁ varam । hārdikyaśarasaṁtaptaṁ niḥśvasantaṁ punaḥ punaḥ ॥

पराजिते ततः शूरे द्रुपदस्य सुते प्रभो । प्राद्रवत्पाण्डवी सेना वध्यमाना समन्ततः ॥

parājite tataḥ śūre drupadasya sute prabho । prādravat pāṇḍavī senā vadhyamānā samantataḥ ॥