42.1MBH-7-42-1
संजय उवाच । यन्मा पृच्छसि राजेन्द्र सिन्धुराजस्य विक्रमम् । शृणु तत्सर्वमाख्यास्ये यथा पाण्डूनयोधयत् ॥
saṁjaya uvāca । yan mā pr̥cchasi rājendra sindhurājasya vikramam । śr̥ṇu tat sarvam ākhyāsye yathā pāṇḍūn ayodhayat ॥
Droṇa Parva · Adhyaya 7.42
Adhyāya 42
अध्यायः 42
Who speaks here संजय saṃjaya
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §40–42 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
42.2MBH-7-42-2
तमूहुः सारथेर्वश्याः सैन्धवाः साधुवाहिनः । विकुर्वाणा बृहन्तोऽश्वाः श्वसनोपमरंहसः ॥
tam ūhuḥ sārather vaśyāḥ saindhavāḥ sādhuvāhinaḥ । vikurvāṇā br̥hanto ’śvāḥ śvasanopamaraṁhasaḥ ॥
42.3MBH-7-42-3
गन्धर्वनगराकारं विधिवत्कल्पितं रथम् । तस्याभ्यशोभयत्केतुर्वाराहो राजतो महान् ॥
gandharvanagarākāraṁ vidhivat kalpitaṁ ratham । tasyābhyaśobhayat ketur vārāho rājato mahān ॥
42.4MBH-7-42-4
श्वेतच्छत्रपताकाभिश्चामरव्यजनेन च । स बभौ राजलिङ्गैस्तैस्तारापतिरिवाम्बरे ॥
śvetacchatrapatākābhiś cāmaravyajanena ca । sa babhau rājaliṅgais tais tārāpatir ivāmbare ॥
42.5MBH-7-42-5
मुक्तावज्रमणिस्वर्णैर्भूषितं तदयस्मयम् । वरूथं विबभौ तस्य ज्योतिर्भिः खमिवावृतम् ॥
muktāvajramaṇisvarṇair bhūṣitaṁ tad ayasmayam । varūthaṁ vibabhau tasya jyotirbhiḥ kham ivāvr̥tam ॥
42.6MBH-7-42-6
स विस्फार्य महच्चापं किरन्निषुगणान्बहून् । तत्खण्डं पूरयामास यद्व्यदारयदार्जुनिः ॥
sa visphārya mahac cāpaṁ kirann iṣugaṇān bahūn । tat khaṇḍaṁ pūrayām āsa yad vyadārayad ārjuniḥ ॥
42.7MBH-7-42-7
स सात्यकिं त्रिभिर्बाणैरष्टभिश्च वृकोदरम् । धृष्टद्युम्नं तथा षष्ट्या विराटं दशभिः शरैः ॥
sa sātyakiṁ tribhir bāṇair aṣṭabhiś ca vr̥kodaram । dhr̥ṣṭadyumnaṁ tathā ṣaṣṭyā virāṭaṁ daśabhiḥ śaraiḥ ॥
42.8MBH-7-42-8
द्रुपदं पञ्चभिस्तीक्ष्णैर्दशभिश्च शिखण्डिनम् । केकयान्पञ्चविंशत्या द्रौपदेयांस्त्रिभिस्त्रिभिः ॥
drupadaṁ pañcabhis tīkṣṇair daśabhiś ca śikhaṇḍinam । kekayān pañcaviṁśatyā draupadeyāṁs tribhis tribhiḥ ॥
42.9MBH-7-42-9
युधिष्ठिरं च सप्तत्या ततः शेषानपानुदत् । इषुजालेन महता तदद्भुतमिवाभवत् ॥
yudhiṣṭhiraṁ ca saptatyā tataḥ śeṣān apānudat । iṣujālena mahatā tad adbhutam ivābhavat ॥
42.10MBH-7-42-10
अथास्य शितपीतेन भल्लेनादिश्य कार्मुकम् । चिच्छेद प्रहसन्राजा धर्मपुत्रः प्रतापवान् ॥
athāsya śitapītena bhallenādiśya kārmukam । ciccheda prahasan rājā dharmaputraḥ pratāpavān ॥
42.11MBH-7-42-11
अक्ष्णोर्निमेषमात्रेण सोऽन्यदादाय कार्मुकम् । विव्याध दशभिः पार्थ तांश्चैवान्यांस्त्रिभिस्त्रिभिः ॥
akṣṇor nimeṣamātreṇa so ’nyad ādāya kārmukam । vivyādha daśabhiḥ pārtha tāṁś caivānyāṁs tribhis tribhiḥ ॥
42.12MBH-7-42-12
तस्य तल्लाघवं ज्ञात्वा भीमो भल्लैस्त्रिभिः पुनः । धनुर्ध्वजं च छत्रं च क्षितौ क्षिप्रमपातयत् ॥
tasya tal lāghavaṁ jñātvā bhīmo bhallais tribhiḥ punaḥ । dhanur dhvajaṁ ca chatraṁ ca kṣitau kṣipram apātayat ॥
42.13MBH-7-42-13
सोऽन्यदादाय बलवान्सज्यं कृत्वा च कार्मुकम् । भीमस्यापोथयत्केतुं धनुरश्वांश्च मारिष ॥
so ’nyad ādāya balavān sajyaṁ kr̥tvā ca kārmukam । bhīmasyāpothayat ketuṁ dhanur aśvāṁś ca māriṣa ॥
42.14MBH-7-42-14
स हताश्वादवप्लुत्य छिन्नधन्वा रथोत्तमात् । सात्यकेराप्लुतो यानं गिर्यग्रमिव केसरी ॥
sa hatāśvād avaplutya chinnadhanvā rathottamāt । sātyaker āpluto yānaṁ giryagram iva kesarī ॥
42.15MBH-7-42-15
ततस्त्वदीयाः संहृष्टाः साधु साध्विति चुक्रुशुः । सिन्धुराजस्य तत्कर्म प्रेक्ष्याश्रद्धेयमुत्तमम् ॥
tatas tvadīyāḥ saṁhr̥ṣṭāḥ sādhu sādhv iti cukruśuḥ । sindhurājasya tat karma prekṣyāśraddheyam uttamam ॥
42.16MBH-7-42-16
संक्रुद्धान्पाण्डवानेको यद्दधारास्त्रतेजसा । तत्तस्य कर्म भूतानि सर्वाण्येवाभ्यपूजयन् ॥
saṁkruddhān pāṇḍavān eko yad dadhārāstratejasā । tat tasya karma bhūtāni sarvāṇy evābhyapūjayan ॥
42.17MBH-7-42-17
सौभद्रेण हतैः पूर्वं सोत्तरायुधिभिर्द्विपैः । पाण्डूनां दर्शितः पन्थाः सैन्धवेन निवारितः ॥
saubhadreṇa hataiḥ pūrvaṁ sottarāyudhibhir dvipaiḥ । pāṇḍūnāṁ darśitaḥ panthāḥ saindhavena nivāritaḥ ॥
42.18MBH-7-42-18
यतमानास्तु ते वीरा मत्स्यपाञ्चालकेकयाः । पाण्डवाश्चान्वपद्यन्त प्रत्यैकश्येन सैन्धवम् ॥
yatamānās tu te vīrā matsyapāñcālakekayāḥ । pāṇḍavāś cānvapadyanta pratyaikaśyena saindhavam ॥
42.19MBH-7-42-19
यो यो हि यतते भेत्तुं द्रोणानीकं तवाहितः । तं तं देववरप्राप्त्या सैन्धवः प्रत्यवारयत् ॥
yo yo hi yatate bhettuṁ droṇānīkaṁ tavāhitaḥ । taṁ taṁ devavaraprāptyā saindhavaḥ pratyavārayat ॥