14.1MBH-6-14-1
वैशंपायन उवाच । अथ गावल्गणिर्धीमान्समरादेत्य संजयः । प्रत्यक्षदर्शी सर्वस्य भूतभव्यभविष्यवित् ॥
vaiśaṁpāyana uvāca । atha gāvalgaṇir dhīmān samarād etya saṁjayaḥ । pratyakṣadarśī sarvasya bhūtabhavyabhaviṣyavit ॥
Bhīṣma Parva · Adhyaya 6.14
Adhyāya 14
अध्यायः 14
Who speaks here वैशंपायन vaiśaṃpāyana
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §12–14 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
14.2MBH-6-14-2
ध्यायते धृतराष्ट्राय सहसोपेत्य दुःखितः । आचष्ट निहतं भीष्मं भरतानाममध्यमम् ॥
dhyāyate dhr̥tarāṣṭrāya sahasopetya duḥkhitaḥ । ācaṣṭa nihataṁ bhīṣmaṁ bharatānām amadhyamam ॥
14.3MBH-6-14-3
संजयोऽहं महाराज नमस्ते भरतर्षभ । हतो भीष्मः शांतनवो भरतानां पितामहः ॥
saṁjayo ’haṁ mahārāja namas te bharatarṣabha । hato bhīṣmaḥ śāṁtanavo bharatānāṁ pitāmahaḥ ॥
14.4MBH-6-14-4
ककुदं सर्वयोधानां धाम सर्वधनुष्मताम् । शरतल्पगतः सोऽद्य शेते कुरुपितामहः ॥
kakudaṁ sarvayodhānāṁ dhāma sarvadhanuṣmatām । śaratalpagataḥ so ’dya śete kurupitāmahaḥ ॥
14.5MBH-6-14-5
यस्य वीर्यं समाश्रित्य द्यूतं पुत्रस्तवाकरोत् । स शेते निहतो राजन्संख्ये भीष्मः शिखण्डिना ॥
yasya vīryaṁ samāśritya dyūtaṁ putras tavākarot । sa śete nihato rājan saṁkhye bhīṣmaḥ śikhaṇḍinā ॥
14.6MBH-6-14-6
यः सर्वान्पृथिवीपालान्समवेतान्महामृधे । जिगायैकरथेनैव काशिपुर्यां महारथः ॥
yaḥ sarvān pr̥thivīpālān samavetān mahāmr̥dhe । jigāyaikarathenaiva kāśipuryāṁ mahārathaḥ ॥
14.7MBH-6-14-7
जामदग्न्यं रणे राममायोध्य वसुसंभवः । न हतो जामदग्न्येन स हतोऽद्य शिखण्डिना ॥
jāmadagnyaṁ raṇe rāmam āyodhya vasusaṁbhavaḥ । na hato jāmadagnyena sa hato ’dya śikhaṇḍinā ॥
14.8MBH-6-14-8
महेन्द्रसदृशः शौर्ये स्थैर्ये च हिमवानिव । समुद्र इव गाम्भीर्ये सहिष्णुत्वे धरासमः ॥
mahendrasadr̥śaḥ śaurye sthairye ca himavān iva । samudra iva gāmbhīrye sahiṣṇutve dharāsamaḥ ॥
14.9MBH-6-14-9
शरदंष्ट्रो धनुर्वक्त्रः खड्गजिह्वो दुरासदः । नरसिंहः पिता तेऽद्य पाञ्चाल्येन निपातितः ॥
śaradaṁṣṭro dhanurvaktraḥ khaḍgajihvo durāsadaḥ । narasiṁhaḥ pitā te ’dya pāñcālyena nipātitaḥ ॥
14.10MBH-6-14-10
पाण्डवानां महत्सैन्यं यं दृष्ट्वोद्यन्तमाहवे । प्रवेपत भयोद्विग्नं सिंहं दृष्ट्वेव गोगणः ॥
pāṇḍavānāṁ mahat sainyaṁ yaṁ dr̥ṣṭvodyantam āhave । pravepata bhayodvignaṁ siṁhaṁ dr̥ṣṭveva gogaṇaḥ ॥
14.11MBH-6-14-11
परिरक्ष्य स सेनां ते दशरात्रमनीकहा । जगामास्तमिवादित्यः कृत्वा कर्म सुदुष्करम् ॥
parirakṣya sa senāṁ te daśarātram anīkahā । jagāmāstam ivādityaḥ kr̥tvā karma suduṣkaram ॥
14.12MBH-6-14-12
यः स शक्र इवाक्षोभ्यो वर्षन्बाणान्सहस्रशः । जघान युधि योधानामर्बुदं दशभिर्दिनैः ॥
yaḥ sa śakra ivākṣobhyo varṣan bāṇān sahasraśaḥ । jaghāna yudhi yodhānām arbudaṁ daśabhir dinaiḥ ॥
14.13MBH-6-14-13
स शेते निष्टनन्भूमौ वातरुग्ण इव द्रुमः । तव दुर्मन्त्रिते राजन्यथा नार्हः स भारत ॥
sa śete niṣṭanan bhūmau vātarugṇa iva drumaḥ । tava durmantrite rājan yathā nārhaḥ sa bhārata ॥