Aśvamedhika Parva · Adhyaya 14.69

Adhyāya 69

अध्यायः 69

Who speaks here वैशंपायन vaiśaṃpāyana

English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §69–71 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.

Text
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
69.1MBH-14-69-1

वैशंपायन उवाच । ब्रह्मास्त्रं तु यदा राजन्कृष्णेन प्रतिसंहृतम् । तदा तद्वेश्म ते पित्रा तेजसाभिविदीपितम् ॥

vaiśaṁpāyana uvāca । brahmāstraṁ tu yadā rājan kr̥ṣṇena pratisaṁhr̥tam । tadā tad veśma te pitrā tejasābhividīpitam ॥

69.2MBH-14-69-2

ततो रक्षांसि सर्वाणि नेशुस्त्यक्त्वा गृहं तु तत् । अन्तरिक्षे च वागासीत्साधु केशव साध्विति ॥

tato rakṣāṁsi sarvāṇi neśus tyaktvā gr̥haṁ tu tat । antarikṣe ca vāg āsīt sādhu keśava sādhv iti ॥

69.3MBH-14-69-3

तदस्त्रं ज्वलितं चापि पितामहमगात्तदा । ततः प्राणान्पुनर्लेभे पिता तव जनेश्वर । व्यचेष्टत च बालोऽसौ यथोत्साहं यथाबलम् ॥

tad astraṁ jvalitaṁ cāpi pitāmaham agāt tadā । tataḥ prāṇān punar lebhe pitā tava janeśvara । vyaceṣṭata ca bālo ’sau yathotsāhaṁ yathābalam ॥

69.4MBH-14-69-4

बभूवुर्मुदिता राजंस्ततस्ता भरतस्त्रियः । ब्राह्मणान्वाचयामासुर्गोविन्दस्य च शासनात् ॥

babhūvur muditā rājaṁs tatas tā bharatastriyaḥ । brāhmaṇān vācayām āsur govindasya ca śāsanāt ॥

69.5MBH-14-69-5

ततस्ता मुदिताः सर्वाः प्रशशंसुर्जनार्दनम् । स्त्रियो भरतसिंहानां नावं लब्ध्वेव पारगाः ॥

tatas tā muditāḥ sarvāḥ praśaśaṁsur janārdanam । striyo bharatasiṁhānāṁ nāvaṁ labdhveva pāragāḥ ॥

69.6MBH-14-69-6

कुन्ती द्रुपदपुत्री च सुभद्रा चोत्तरा तथा । स्त्रियश्चान्या नृसिंहानां बभूवुर्हृष्टमानसाः ॥

kuntī drupadaputrī ca subhadrā cottarā tathā । striyaś cānyā nr̥siṁhānāṁ babhūvur hr̥ṣṭamānasāḥ ॥

69.7MBH-14-69-7

तत्र मल्ला नटा झल्ला ग्रन्थिकाः सौखशायिकाः । सूतमागधसंघाश्चाप्यस्तुवन्वै जनार्दनम् । कुरुवंशस्तवाख्याभिराशीर्भिर्भरतर्षभ ॥

tatra mallā naṭā jhallā granthikāḥ saukhaśāyikāḥ । sūtamāgadhasaṁghāś cāpy astuvan vai janārdanam । kuruvaṁśastavākhyābhir āśīrbhir bharatarṣabha ॥

69.8MBH-14-69-8

उत्थाय तु यथाकालमुत्तरा यदुनन्दनम् । अभ्यवादयत प्रीता सह पुत्रेण भारत । ततस्तस्यै ददौ प्रीतो बहुरत्नं विशेषतः ॥

utthāya tu yathākālam uttarā yadunandanam । abhyavādayata prītā saha putreṇa bhārata । tatas tasyai dadau prīto bahuratnaṁ viśeṣataḥ ॥

69.9MBH-14-69-9

तथान्ये वृष्णिशार्दूला नाम चास्याकरोत्प्रभुः । पितुस्तव महाराज सत्यसंधो जनार्दनः ॥

tathānye vr̥ṣṇiśārdūlā nāma cāsyākarot prabhuḥ । pitus tava mahārāja satyasaṁdho janārdanaḥ ॥

69.10MBH-14-69-10

परिक्षीणे कुले यस्माज्जातोऽयमभिमन्युजः । परिक्षिदिति नामास्य भवत्वित्यब्रवीत्तदा ॥

parikṣīṇe kule yasmāj jāto ’yam abhimanyujaḥ । parikṣid iti nāmāsya bhavatv ity abravīt tadā ॥

69.11MBH-14-69-11

सोऽवर्धत यथाकालं पिता तव नराधिप । मनःप्रह्लादनश्चासीत्सर्वलोकस्य भारत ॥

so ’vardhata yathākālaṁ pitā tava narādhipa । manaḥprahlādanaś cāsīt sarvalokasya bhārata ॥

69.12MBH-14-69-12

मासजातस्तु ते वीर पिता भवति भारत । अथाजग्मुः सुबहुलं रत्नमादाय पाण्डवाः ॥

māsajātas tu te vīra pitā bhavati bhārata । athājagmuḥ subahulaṁ ratnam ādāya pāṇḍavāḥ ॥

69.13MBH-14-69-13

तान्समीपगताञ्श्रुत्वा निर्ययुर्वृष्णिपुंगवाः । अलंचक्रुश्च माल्यौघैः पुरुषा नागसाह्वयम् ॥

tān samīpagatāñ śrutvā niryayur vr̥ṣṇipuṁgavāḥ । alaṁcakruś ca mālyaughaiḥ puruṣā nāgasāhvayam ॥

69.14MBH-14-69-14

पताकाभिर्विचित्राभिर्ध्वजैश्च विविधैरपि । वेश्मानि समलंचक्रुः पौराश्चापि जनाधिप ॥

patākābhir vicitrābhir dhvajaiś ca vividhair api । veśmāni samalaṁcakruḥ paurāś cāpi janādhipa ॥

69.15MBH-14-69-15

देवतायतनानां च पूजा बहुविधास्तथा । संदिदेशाथ विदुरः पाण्डुपुत्रप्रियेप्सया ॥

devatāyatanānāṁ ca pūjā bahuvidhās tathā । saṁdideśātha viduraḥ pāṇḍuputrapriyepsayā ॥

69.16MBH-14-69-16

राजमार्गाश्च तत्रासन्सुमनोभिरलंकृताः । शुशुभे तत्पुरं चापि समुद्रौघनिभस्वनम् ॥

rājamārgāś ca tatrāsan sumanobhir alaṁkr̥tāḥ । śuśubhe tat puraṁ cāpi samudraughanibhasvanam ॥

69.17MBH-14-69-17

नर्तकैश्चापि नृत्यद्भिर्गायनानां च निस्वनैः । आसीद्वैश्रवणस्येव निवासस्तत्पुरं तदा ॥

nartakaiś cāpi nr̥tyadbhir gāyanānāṁ ca nisvanaiḥ । āsīd vaiśravaṇasyeva nivāsas tat puraṁ tadā ॥

69.18MBH-14-69-18

बन्दिभिश्च नरै राजन्स्त्रीसहायैः सहस्रशः । तत्र तत्र विविक्तेषु समन्तादुपशोभितम् ॥

bandibhiś ca narai rājan strīsahāyaiḥ sahasraśaḥ । tatra tatra vivikteṣu samantād upaśobhitam ॥

69.19MBH-14-69-19

पताका धूयमानाश्च श्वसता मातरिश्वना । अदर्शयन्निव तदा कुरून्वै दक्षिणोत्तरान् ॥

patākā dhūyamānāś ca śvasatā mātariśvanā । adarśayann iva tadā kurūn vai dakṣiṇottarān ॥

69.20MBH-14-69-20

अघोषयत्तदा चापि पुरुषो राजधूर्गतः । सर्वरात्रिविहारोऽद्य रत्नाभरणलक्षणः ॥

aghoṣayat tadā cāpi puruṣo rājadhūrgataḥ । sarvarātrivihāro ’dya ratnābharaṇalakṣaṇaḥ ॥