28.1MBH-15-28-1
वैशंपायन उवाच । वनं गते कौरवेन्द्रे दुःखशोकसमाहताः । बभूवुः पाण्डवा राजन्मातृशोकेन चार्दिताः ॥
vaiśaṁpāyana uvāca । vanaṁ gate kauravendre duḥkhaśokasamāhatāḥ । babhūvuḥ pāṇḍavā rājan mātr̥śokena cārditāḥ ॥
Āśramavāsika Parva · Adhyaya 15.28
Adhyāya 28
अध्यायः 28
Who speaks here वैशंपायन vaiśaṃpāyana
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §20–22 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
28.2MBH-15-28-2
तथा पौरजनः सर्वः शोचन्नास्ते जनाधिपम् । कुर्वाणाश्च कथास्तत्र ब्राह्मणा नृपतिं प्रति ॥
tathā paurajanaḥ sarvaḥ śocann āste janādhipam । kurvāṇāś ca kathās tatra brāhmaṇā nr̥patiṁ prati ॥
28.3MBH-15-28-3
कथं नु राजा वृद्धः स वने वसति निर्जने । गान्धारी च महाभागा सा च कुन्ती पृथा कथम् ॥
kathaṁ nu rājā vr̥ddhaḥ sa vane vasati nirjane । gāndhārī ca mahābhāgā sā ca kuntī pr̥thā katham ॥
28.4MBH-15-28-4
सुखार्हः स हि राजर्षिर्न सुखं तन्महावनम् । किमवस्थः समासाद्य प्रज्ञाचक्षुर्हतात्मजः ॥
sukhārhaḥ sa hi rājarṣir na sukhaṁ tan mahāvanam । kimavasthaḥ samāsādya prajñācakṣur hatātmajaḥ ॥
28.5MBH-15-28-5
सुदुष्करं कृतवती कुन्ती पुत्रानपश्यती । राज्यश्रियं परित्यज्य वनवासमरोचयत् ॥
suduṣkaraṁ kr̥tavatī kuntī putrān apaśyatī । rājyaśriyaṁ parityajya vanavāsam arocayat ॥
28.6MBH-15-28-6
विदुरः किमवस्थश्च भ्रातुः शुश्रूषुरात्मवान् । स च गावल्गणिर्धीमान्भर्तृपिण्डानुपालकः ॥
viduraḥ kimavasthaś ca bhrātuḥ śuśrūṣur ātmavān । sa ca gāvalgaṇir dhīmān bhartr̥piṇḍānupālakaḥ ॥
28.7MBH-15-28-7
आकुमारं च पौरास्ते चिन्ताशोकसमाहताः । तत्र तत्र कथाश्चक्रुः समासाद्य परस्परम् ॥
ākumāraṁ ca paurās te cintāśokasamāhatāḥ । tatra tatra kathāś cakruḥ samāsādya parasparam ॥
28.8MBH-15-28-8
पाण्डवाश्चैव ते सर्वे भृशं शोकपरायणाः । शोचन्तो मातरं वृद्धामूषुर्नातिचिरं पुरे ॥
pāṇḍavāś caiva te sarve bhr̥śaṁ śokaparāyaṇāḥ । śocanto mātaraṁ vr̥ddhām ūṣur nāticiraṁ pure ॥
28.9MBH-15-28-9
तथैव पितरं वृद्धं हतपुत्रं जनेश्वरम् । गान्धारीं च महाभागां विदुरं च महामतिम् ॥
tathaiva pitaraṁ vr̥ddhaṁ hataputraṁ janeśvaram । gāndhārīṁ ca mahābhāgāṁ viduraṁ ca mahāmatim ॥
28.10MBH-15-28-10
नैषां बभूव संप्रीतिस्तान्विचिन्तयतां तदा । न राज्ये न च नारीषु न वेदाध्ययने तथा ॥
naiṣāṁ babhūva saṁprītis tān vicintayatāṁ tadā । na rājye na ca nārīṣu na vedādhyayane tathā ॥
28.11MBH-15-28-11
परं निर्वेदमगमंश्चिन्तयन्तो नराधिपम् । तच्च ज्ञातिवधं घोरं संस्मरन्तः पुनः पुनः ॥
paraṁ nirvedam agamaṁś cintayanto narādhipam । tac ca jñātivadhaṁ ghoraṁ saṁsmarantaḥ punaḥ punaḥ ॥
28.12MBH-15-28-12
अभिमन्योश्च बालस्य विनाशं रणमूर्धनि । कर्णस्य च महाबाहोः संग्रामेष्वपलायिनः ॥
abhimanyoś ca bālasya vināśaṁ raṇamūrdhani । karṇasya ca mahābāhoḥ saṁgrāmeṣv apalāyinaḥ ॥
28.13MBH-15-28-13
तथैव द्रौपदेयानामन्येषां सुहृदामपि । वधं संस्मृत्य ते वीरा नातिप्रमनसोऽभवन् ॥
tathaiva draupadeyānām anyeṣāṁ suhr̥dām api । vadhaṁ saṁsmr̥tya te vīrā nātipramanaso ’bhavan ॥
28.14MBH-15-28-14
हतप्रवीरां पृथिवीं हतरत्नां च भारत । सदैव चिन्तयन्तस्ते न निद्रामुपलेभिरे ॥
hatapravīrāṁ pr̥thivīṁ hataratnāṁ ca bhārata । sadaiva cintayantas te na nidrām upalebhire ॥
28.15MBH-15-28-15
द्रौपदी हतपुत्रा च सुभद्रा चैव भामिनी । नातिप्रीतियुते देव्यौ तदास्तामप्रहृष्टवत् ॥
draupadī hataputrā ca subhadrā caiva bhāminī । nātiprītiyute devyau tadāstām aprahr̥ṣṭavat ॥
28.16MBH-15-28-16
वैराट्यास्तु सुतं दृष्ट्वा पितरं ते परिक्षितम् । धारयन्ति स्म ते प्राणांस्तव पूर्वपितामहाः ॥
vairāṭyās tu sutaṁ dr̥ṣṭvā pitaraṁ te parikṣitam । dhārayanti sma te prāṇāṁs tava pūrvapitāmahāḥ ॥