Ādi Parva · Adhyaya 1.95

Adhyāya 95

अध्यायः 95

Who speaks here वैशंपायन vaiśaṃpāyana

English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §100–102 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.

Text
In this chapterSanskrit allTransliteration allHindi unavailableEnglish unavailableUnavailable translations are marked, never invented.
95.1MBH-1-95-1

वैशंपायन उवाच । ततो विवाहे निर्वृत्ते स राजा शंतनुर्नृपः । तां कन्यां रूपसंपन्नां स्वगृहे संन्यवेशयत् ॥

vaiśaṁpāyana uvāca । tato vivāhe nirvr̥tte sa rājā śaṁtanur nr̥paḥ । tāṁ kanyāṁ rūpasaṁpannāṁ svagr̥he saṁnyaveśayat ॥

95.2MBH-1-95-2

ततः शांतनवो धीमान्सत्यवत्यामजायत । वीरश्चित्राङ्गदो नाम वीर्येण मनुजानति ॥

tataḥ śāṁtanavo dhīmān satyavatyām ajāyata । vīraś citrāṅgado nāma vīryeṇa manujān ati ॥

95.3MBH-1-95-3

अथापरं महेष्वासं सत्यवत्यां पुनः प्रभुः । विचित्रवीर्यं राजानं जनयामास वीर्यवान् ॥

athāparaṁ maheṣvāsaṁ satyavatyāṁ punaḥ prabhuḥ । vicitravīryaṁ rājānaṁ janayām āsa vīryavān ॥

95.4MBH-1-95-4

अप्राप्तवति तस्मिंश्च यौवनं भरतर्षभ । स राजा शंतनुर्धीमान्कालधर्ममुपेयिवान् ॥

aprāptavati tasmiṁś ca yauvanaṁ bharatarṣabha । sa rājā śaṁtanur dhīmān kāladharmam upeyivān ॥

95.5MBH-1-95-5

स्वर्गते शंतनौ भीष्मश्चित्राङ्गदमरिंदमम् । स्थापयामास वै राज्ये सत्यवत्या मते स्थितः ॥

svargate śaṁtanau bhīṣmaś citrāṅgadam ariṁdamam । sthāpayām āsa vai rājye satyavatyā mate sthitaḥ ॥

95.6MBH-1-95-6

स तु चित्राङ्गदः शौर्यात्सर्वांश्चिक्षेप पार्थिवान् । मनुष्यं न हि मेने स कंचित्सदृशमात्मनः ॥

sa tu citrāṅgadaḥ śauryāt sarvāṁś cikṣepa pārthivān । manuṣyaṁ na hi mene sa kaṁ cit sadr̥śam ātmanaḥ ॥

95.7MBH-1-95-7

तं क्षिपन्तं सुरांश्चैव मनुष्यानसुरांस्तथा । गन्धर्वराजो बलवांस्तुल्यनामाभ्ययात्तदा । तेनास्य सुमहद्युद्धं कुरुक्षेत्रे बभूव ह ॥

taṁ kṣipantaṁ surāṁś caiva manuṣyān asurāṁs tathā । gandharvarājo balavāṁs tulyanāmābhyayāt tadā । tenāsya sumahad yuddhaṁ kurukṣetre babhūva ha ॥

95.8MBH-1-95-8

तयोर्बलवतोस्तत्र गन्धर्वकुरुमुख्ययोः । नद्यास्तीरे हिरण्वत्याः समास्तिस्रोऽभवद्रणः ॥

tayor balavatos tatra gandharvakurumukhyayoḥ । nadyās tīre hiraṇvatyāḥ samās tisro ’bhavad raṇaḥ ॥

95.9MBH-1-95-9

तस्मिन्विमर्दे तुमुले शस्त्रवृष्टिसमाकुले । मायाधिकोऽवधीद्वीरं गन्धर्वः कुरुसत्तमम् ॥

tasmin vimarde tumule śastravr̥ṣṭisamākule । māyādhiko ’vadhīd vīraṁ gandharvaḥ kurusattamam ॥

95.10MBH-1-95-10

चित्राङ्गदं कुरुश्रेष्ठं विचित्रशरकार्मुकम् । अन्ताय कृत्वा गन्धर्वो दिवमाचक्रमे ततः ॥

citrāṅgadaṁ kuruśreṣṭhaṁ vicitraśarakārmukam । antāya kr̥tvā gandharvo divam ācakrame tataḥ ॥

95.11MBH-1-95-11

तस्मिन्नृपतिशार्दूले निहते भूरिवर्चसि । भीष्मः शांतनवो राजन्प्रेतकार्याण्यकारयत् ॥

tasmin nr̥patiśārdūle nihate bhūrivarcasi । bhīṣmaḥ śāṁtanavo rājan pretakāryāṇy akārayat ॥

95.12MBH-1-95-12

विचित्रवीर्यं च तदा बालमप्राप्तयौवनम् । कुरुराज्ये महाबाहुरभ्यषिञ्चदनन्तरम् ॥

vicitravīryaṁ ca tadā bālam aprāptayauvanam । kururājye mahābāhur abhyaṣiñcad anantaram ॥

95.13MBH-1-95-13

विचित्रवीर्यस्तु तदा भीष्मस्य वचने स्थितः । अन्वशासन्महाराज पितृपैतामहं पदम् ॥

vicitravīryas tu tadā bhīṣmasya vacane sthitaḥ । anvaśāsan mahārāja pitr̥paitāmahaṁ padam ॥

95.14MBH-1-95-14

स धर्मशास्त्रकुशलो भीष्मं शांतनवं नृपः । पूजयामास धर्मेण स चैनं प्रत्यपालयत् ॥

sa dharmaśāstrakuśalo bhīṣmaṁ śāṁtanavaṁ nr̥paḥ । pūjayām āsa dharmeṇa sa cainaṁ pratyapālayat ॥