Adhyāya 66

शकुन्तलोवाच । एवमुक्तस्तया शक्रः संदिदेश सदागतिम् । प्रातिष्ठत तदा काले मेनका वायुना सह ॥

śakuntalovāca । evam uktas tayā śakraḥ saṁdideśa sadāgatim । prātiṣṭhata tadā kāle menakā vāyunā saha ॥

अथापश्यद्वरारोहा तपसा दग्धकिल्बिषम् । विश्वामित्रं तपस्यन्तं मेनका भीरुराश्रमे ॥

athāpaśyad varārohā tapasā dagdhakilbiṣam । viśvāmitraṁ tapasyantaṁ menakā bhīrur āśrame ॥

अभिवाद्य ततः सा तं प्राक्रीडदृषिसंनिधौ । अपोवाह च वासोऽस्या मारुतः शशिसंनिभम् ॥

abhivādya tataḥ sā taṁ prākrīḍad r̥ṣisaṁnidhau । apovāha ca vāso ’syā mārutaḥ śaśisaṁnibham ॥

सागच्छत्त्वरिता भूमिं वासस्तदभिलिङ्गती । उत्स्मयन्तीव सव्रीडं मारुतं वरवर्णिनी ॥

sāgacchat tvaritā bhūmiṁ vāsas tad abhiliṅgatī । utsmayantīva savrīḍaṁ mārutaṁ varavarṇinī ॥

गृद्धां वाससि संभ्रान्तां मेनकां मुनिसत्तमः । अनिर्देश्यवयोरूपामपश्यद्विवृतां तदा ॥

gr̥ddhāṁ vāsasi saṁbhrāntāṁ menakāṁ munisattamaḥ । anirdeśyavayorūpām apaśyad vivr̥tāṁ tadā ॥

तस्या रूपगुणं दृष्ट्वा स तु विप्रर्षभस्तदा । चकार भावं संसर्गे तया कामवशं गतः ॥

tasyā rūpaguṇaṁ dr̥ṣṭvā sa tu viprarṣabhas tadā । cakāra bhāvaṁ saṁsarge tayā kāmavaśaṁ gataḥ ॥

न्यमन्त्रयत चाप्येनां सा चाप्यैच्छदनिन्दिता । तौ तत्र सुचिरं कालं वने व्यहरतामुभौ । रममाणौ यथाकामं यथैकदिवसं तथा ॥

nyamantrayata cāpy enāṁ sā cāpy aicchad aninditā । tau tatra suciraṁ kālaṁ vane vyaharatām ubhau । ramamāṇau yathākāmaṁ yathaikadivasaṁ tathā ॥

जनयामास स मुनिर्मेनकायां शकुन्तलाम् । प्रस्थे हिमवतो रम्ये मालिनीमभितो नदीम् ॥

janayām āsa sa munir menakāyāṁ śakuntalām । prasthe himavato ramye mālinīm abhito nadīm ॥

जातमुत्सृज्य तं गर्भं मेनका मालिनीमनु । कृतकार्या ततस्तूर्णमगच्छच्छक्रसंसदम् ॥

jātam utsr̥jya taṁ garbhaṁ menakā mālinīm anu । kr̥takāryā tatas tūrṇam agacchac chakrasaṁsadam ॥

तं वने विजने गर्भं सिंहव्याघ्रसमाकुले । दृष्ट्वा शयानं शकुनाः समन्तात्पर्यवारयन् ॥

taṁ vane vijane garbhaṁ siṁhavyāghrasamākule । dr̥ṣṭvā śayānaṁ śakunāḥ samantāt paryavārayan ॥

नेमां हिंस्युर्वने बालां क्रव्यादा मांसगृद्धिनः । पर्यरक्षन्त तां तत्र शकुन्ता मेनकात्मजाम् ॥

nemāṁ hiṁsyur vane bālāṁ kravyādā māṁsagr̥ddhinaḥ । paryarakṣanta tāṁ tatra śakuntā menakātmajām ॥

उपस्प्रष्टुं गतश्चाहमपश्यं शयितामिमाम् । निर्जने विपिनेऽरण्ये शकुन्तैः परिवारिताम् । आनयित्वा ततश्चैनां दुहितृत्वे न्ययोजयम् ॥

upaspraṣṭuṁ gataś cāham apaśyaṁ śayitām imām । nirjane vipine ’raṇye śakuntaiḥ parivāritām । ānayitvā tataś caināṁ duhitr̥tve nyayojayam ॥

शरीरकृत्प्राणदाता यस्य चान्नानि भुञ्जते । क्रमेण ते त्रयोऽप्युक्ताः पितरो धर्मनिश्चये ॥

śarīrakr̥t prāṇadātā yasya cānnāni bhuñjate । krameṇa te trayo ’py uktāḥ pitaro dharmaniścaye ॥

निर्जने च वने यस्माच्छकुन्तैः परिरक्षिता । शकुन्तलेति नामास्याः कृतं चापि ततो मया ॥

nirjane ca vane yasmāc chakuntaiḥ parirakṣitā । śakuntaleti nāmāsyāḥ kr̥taṁ cāpi tato mayā ॥

एवं दुहितरं विद्धि मम सौम्य शकुन्तलाम् । शकुन्तला च पितरं मन्यते मामनिन्दिता ॥

evaṁ duhitaraṁ viddhi mama saumya śakuntalām । śakuntalā ca pitaraṁ manyate mām aninditā ॥

एतदाचष्ट पृष्टः सन्मम जन्म महर्षये । सुतां कण्वस्य मामेवं विद्धि त्वं मनुजाधिप ॥

etad ācaṣṭa pr̥ṣṭaḥ san mama janma maharṣaye । sutāṁ kaṇvasya mām evaṁ viddhi tvaṁ manujādhipa ॥

कण्वं हि पितरं मन्ये पितरं स्वमजानती । इति ते कथितं राजन्यथावृत्तं श्रुतं मया ॥

kaṇvaṁ hi pitaraṁ manye pitaraṁ svam ajānatī । iti te kathitaṁ rājan yathāvr̥ttaṁ śrutaṁ mayā ॥