Adhyāya 204

नारद उवाच । जित्वा तु पृथिवीं दैत्यौ निःसपत्नौ गतव्यथौ । कृत्वा त्रैलोक्यमव्यग्रं कृतकृत्यौ बभूवतुः ॥

nārada uvāca । jitvā tu pr̥thivīṁ daityau niḥsapatnau gatavyathau । kr̥tvā trailokyam avyagraṁ kr̥takr̥tyau babhūvatuḥ ॥

देवगन्धर्वयक्षाणां नागपार्थिवरक्षसाम् । आदाय सर्वरत्नानि परां तुष्टिमुपागतौ ॥

devagandharvayakṣāṇāṁ nāgapārthivarakṣasām । ādāya sarvaratnāni parāṁ tuṣṭim upāgatau ॥

यदा न प्रतिषेद्धारस्तयोः सन्तीह केचन । निरुद्योगौ तदा भूत्वा विजह्रातेऽमराविव ॥

yadā na pratiṣeddhāras tayoḥ santīha ke cana । nirudyogau tadā bhūtvā vijahrāte ’marāv iva ॥

स्त्रीभिर्माल्यैश्च गन्धैश्च भक्षैर्भोज्यैश्च पुष्कलैः । पानैश्च विविधैर्हृद्यैः परां प्रीतिमवापतुः ॥

strībhir mālyaiś ca gandhaiś ca bhakṣair bhojyaiś ca puṣkalaiḥ । pānaiś ca vividhair hr̥dyaiḥ parāṁ prītim avāpatuḥ ॥

अन्तःपुरे वनोद्याने पर्वतोपवनेषु च । यथेप्सितेषु देशेषु विजह्रातेऽमराविव ॥

antaḥpure vanodyāne parvatopavaneṣu ca । yathepsiteṣu deśeṣu vijahrāte ’marāv iva ॥

ततः कदाचिद्विन्ध्यस्य पृष्ठे समशिलातले । पुष्पिताग्रेषु शालेषु विहारमभिजग्मतुः ॥

tataḥ kadā cid vindhyasya pr̥ṣṭhe samaśilātale । puṣpitāgreṣu śāleṣu vihāram abhijagmatuḥ ॥

दिव्येषु सर्वकामेषु समानीतेषु तत्र तौ । वरासनेषु संहृष्टौ सह स्त्रीभिर्निषेदतुः ॥

divyeṣu sarvakāmeṣu samānīteṣu tatra tau । varāsaneṣu saṁhr̥ṣṭau saha strībhir niṣedatuḥ ॥

ततो वादित्रनृत्ताभ्यामुपातिष्ठन्त तौ स्त्रियः । गीतैश्च स्तुतिसंयुक्तैः प्रीत्यर्थमुपजग्मिरे ॥

tato vāditranr̥ttābhyām upātiṣṭhanta tau striyaḥ । gītaiś ca stutisaṁyuktaiḥ prītyartham upajagmire ॥

ततस्तिलोत्तमा तत्र वने पुष्पाणि चिन्वती । वेषमाक्षिप्तमाधाय रक्तेनैकेन वाससा ॥

tatas tilottamā tatra vane puṣpāṇi cinvatī । veṣam ākṣiptam ādhāya raktenaikena vāsasā ॥

नदीतीरेषु जातान्सा कर्णिकारान्विचिन्वती । शनैर्जगाम तं देशं यत्रास्तां तौ महासुरौ ॥

nadītīreṣu jātān sā karṇikārān vicinvatī । śanair jagāma taṁ deśaṁ yatrāstāṁ tau mahāsurau ॥

तौ तु पीत्वा वरं पानं मदरक्तान्तलोचनौ । दृष्ट्वैव तां वरारोहां व्यथितौ संबभूवतुः ॥

tau tu pītvā varaṁ pānaṁ madaraktāntalocanau । dr̥ṣṭvaiva tāṁ varārohāṁ vyathitau saṁbabhūvatuḥ ॥

तावुत्पत्यासनं हित्वा जग्मतुर्यत्र सा स्थिता । उभौ च कामसंमत्तावुभौ प्रार्थयतश्च ताम् ॥

tāv utpatyāsanaṁ hitvā jagmatur yatra sā sthitā । ubhau ca kāmasaṁmattāv ubhau prārthayataś ca tām ॥

दक्षिणे तां करे सुभ्रूं सुन्दो जग्राह पाणिना । उपसुन्दोऽपि जग्राह वामे पाणौ तिलोत्तमाम् ॥

dakṣiṇe tāṁ kare subhrūṁ sundo jagrāha pāṇinā । upasundo ’pi jagrāha vāme pāṇau tilottamām ॥

वरप्रदानमत्तौ तावौरसेन बलेन च । धनरत्नमदाभ्यां च सुरापानमदेन च ॥

varapradānamattau tāv aurasena balena ca । dhanaratnamadābhyāṁ ca surāpānamadena ca ॥

सर्वैरेतैर्मदैर्मत्तावन्योन्यं भ्रुकुटीकृतौ । मदकामसमाविष्टौ परस्परमथोचतुः ॥

sarvair etair madair mattāv anyonyaṁ bhrukuṭīkr̥tau । madakāmasamāviṣṭau parasparam athocatuḥ ॥

मम भार्या तव गुरुरिति सुन्दोऽभ्यभाषत । मम भार्या तव वधूरुपसुन्दोऽभ्यभाषत ॥

mama bhāryā tava gurur iti sundo ’bhyabhāṣata । mama bhāryā tava vadhūr upasundo ’bhyabhāṣata ॥

नैषा तव ममैषेति तत्र तौ मन्युराविशत् । तस्या हेतोर्गदे भीमे तावुभावप्यगृह्णताम् ॥

naiṣā tava mamaiṣeti tatra tau manyur āviśat । tasyā hetor gade bhīme tāv ubhāv apy agr̥hṇatām ॥

तौ प्रगृह्य गदे भीमे तस्याः कामेन मोहितौ । अहं पूर्वमहं पूर्वमित्यन्योन्यं निजघ्नतुः ॥

tau pragr̥hya gade bhīme tasyāḥ kāmena mohitau । ahaṁ pūrvam ahaṁ pūrvam ity anyonyaṁ nijaghnatuḥ ॥

तौ गदाभिहतौ भीमौ पेततुर्धरणीतले । रुधिरेणावलिप्ताङ्गौ द्वाविवार्कौ नभश्च्युतौ ॥

tau gadābhihatau bhīmau petatur dharaṇītale । rudhireṇāvaliptāṅgau dvāv ivārkau nabhaścyutau ॥

ततस्ता विद्रुता नार्यः स च दैत्यगणस्तदा । पातालमगमत्सर्वो विषादभयकम्पितः ॥

tatas tā vidrutā nāryaḥ sa ca daityagaṇas tadā । pātālam agamat sarvo viṣādabhayakampitaḥ ॥

ततः पितामहस्तत्र सह देवैर्महर्षिभिः । आजगाम विशुद्धात्मा पूजयिष्यंस्तिलोत्तमाम् ॥

tataḥ pitāmahas tatra saha devair maharṣibhiḥ । ājagāma viśuddhātmā pūjayiṣyaṁs tilottamām ॥

वरेण छन्दिता सा तु ब्रह्मणा प्रीतिमेव ह । वरयामास तत्रैनां प्रीतः प्राह पितामहः ॥

vareṇa chanditā sā tu brahmaṇā prītim eva ha । varayām āsa tatraināṁ prītaḥ prāha pitāmahaḥ ॥

आदित्यचरिताँल्लोकान्विचरिष्यसि भामिनि । तेजसा च सुदृष्टां त्वां न करिष्यति कश्चन ॥

ādityacaritām̐l lokān vicariṣyasi bhāmini । tejasā ca sudr̥ṣṭāṁ tvāṁ na kariṣyati kaś cana ॥

एवं तस्यै वरं दत्त्वा सर्वलोकपितामहः । इन्द्रे त्रैलोक्यमाधाय ब्रह्मलोकं गतः प्रभुः ॥

evaṁ tasyai varaṁ dattvā sarvalokapitāmahaḥ । indre trailokyam ādhāya brahmalokaṁ gataḥ prabhuḥ ॥

एवं तौ सहितौ भूत्वा सर्वार्थेष्वेकनिश्चयौ । तिलोत्तमार्थे संक्रुद्धावन्योन्यमभिजघ्नतुः ॥

evaṁ tau sahitau bhūtvā sarvārtheṣv ekaniścayau । tilottamārthe saṁkruddhāv anyonyam abhijaghnatuḥ ॥

तस्माद्ब्रवीमि वः स्नेहात्सर्वान्भरतसत्तमान् । यथा वो नात्र भेदः स्यात्सर्वेषां द्रौपदीकृते । तथा कुरुत भद्रं वो मम चेत्प्रियमिच्छथ ॥

tasmād bravīmi vaḥ snehāt sarvān bharatasattamān । yathā vo nātra bhedaḥ syāt sarveṣāṁ draupadīkr̥te । tathā kuruta bhadraṁ vo mama cet priyam icchatha ॥

वैशंपायन उवाच । एवमुक्ता महात्मानो नारदेन महर्षिणा । समयं चक्रिरे राजंस्तेऽन्योन्येन समागताः । समक्षं तस्य देवर्षेर्नारदस्यामितौजसः ॥

vaiśaṁpāyana uvāca । evam uktā mahātmāno nāradena maharṣiṇā । samayaṁ cakrire rājaṁs te ’nyonyena samāgatāḥ । samakṣaṁ tasya devarṣer nāradasyāmitaujasaḥ ॥

द्रौपद्या नः सहासीनमन्योऽन्यं योऽभिदर्शयेत् । स नो द्वादश वर्षाणि ब्रह्मचारी वने वसेत् ॥

draupadyā naḥ sahāsīnam anyo ’nyaṁ yo ’bhidarśayet । sa no dvādaśa varṣāṇi brahmacārī vane vaset ॥

कृते तु समये तस्मिन्पाण्डवैर्धर्मचारिभिः । नारदोऽप्यगमत्प्रीत इष्टं देशं महामुनिः ॥

kr̥te tu samaye tasmin pāṇḍavair dharmacāribhiḥ । nārado ’py agamat prīta iṣṭaṁ deśaṁ mahāmuniḥ ॥

एवं तैः समयः पूर्वं कृतो नारदचोदितैः । न चाभिद्यन्त ते सार्वे तदान्योन्येन भारत ॥

evaṁ taiḥ samayaḥ pūrvaṁ kr̥to nāradacoditaiḥ । na cābhidyanta te sārve tadānyonyena bhārata ॥