Adhyāya 200

जनमेजय उवाच । एवं संप्राप्य राज्यं तदिन्द्रप्रस्थे तपोधन । अत ऊर्ध्वं महात्मानः किमकुर्वन्त पाण्डवाः ॥

janamejaya uvāca । evaṁ saṁprāpya rājyaṁ tad indraprasthe tapodhana । ata ūrdhvaṁ mahātmānaḥ kim akurvanta pāṇḍavāḥ ॥

सर्व एव महात्मानः पूर्वे मम पितामहाः । द्रौपदी धर्मपत्नी च कथं तानन्ववर्तत ॥

sarva eva mahātmānaḥ pūrve mama pitāmahāḥ । draupadī dharmapatnī ca kathaṁ tān anvavartata ॥

कथं वा पञ्च कृष्णायामेकस्यां ते नराधिपाः । वर्तमाना महाभागा नाभिद्यन्त परस्परम् ॥

kathaṁ vā pañca kr̥ṣṇāyām ekasyāṁ te narādhipāḥ । vartamānā mahābhāgā nābhidyanta parasparam ॥

श्रोतुमिच्छाम्यहं सर्वं विस्तरेण तपोधन । तेषां चेष्टितमन्योन्यं युक्तानां कृष्णया तया ॥

śrotum icchāmy ahaṁ sarvaṁ vistareṇa tapodhana । teṣāṁ ceṣṭitam anyonyaṁ yuktānāṁ kr̥ṣṇayā tayā ॥

वैशंपायन उवाच । धृतराष्ट्राभ्यनुज्ञाताः कृष्णया सह पाण्डवाः । रेमिरे पुरुषव्याघ्राः प्राप्तराज्याः परंतपाः ॥

vaiśaṁpāyana uvāca । dhr̥tarāṣṭrābhyanujñātāḥ kr̥ṣṇayā saha pāṇḍavāḥ । remire puruṣavyāghrāḥ prāptarājyāḥ paraṁtapāḥ ॥

प्राप्य राज्यं महातेजाः सत्यसंधो युधिष्ठिरः । पालयामास धर्मेण पृथिवीं भ्रातृभिः सह ॥

prāpya rājyaṁ mahātejāḥ satyasaṁdho yudhiṣṭhiraḥ । pālayām āsa dharmeṇa pr̥thivīṁ bhrātr̥bhiḥ saha ॥

जितारयो महाप्राज्ञाः सत्यधर्मपरायणाः । मुदं परमिकां प्राप्तास्तत्रोषुः पाण्डुनन्दनाः ॥

jitārayo mahāprājñāḥ satyadharmaparāyaṇāḥ । mudaṁ paramikāṁ prāptās tatroṣuḥ pāṇḍunandanāḥ ॥

कुर्वाणाः पौरकार्याणि सर्वाणि पुरुषर्षभाः । आसां चक्रुर्महार्हेषु पार्थिवेष्वासनेषु च ॥

kurvāṇāḥ paurakāryāṇi sarvāṇi puruṣarṣabhāḥ । āsāṁ cakrur mahārheṣu pārthiveṣv āsaneṣu ca ॥

अथ तेषूपविष्टेषु सर्वेष्वेव महात्मसु । नारदस्त्वथ देवर्षिराजगाम यदृच्छया । आसनं रुचिरं तस्मै प्रददौ स्वं युधिष्ठिरः ॥

atha teṣūpaviṣṭeṣu sarveṣv eva mahātmasu । nāradas tv atha devarṣir ājagāma yadr̥cchayā । āsanaṁ ruciraṁ tasmai pradadau svaṁ yudhiṣṭhiraḥ ॥

देवर्षेरुपविष्टस्य स्वयमर्घ्यं यथाविधि । प्रादाद्युधिष्ठिरो धीमान्राज्यं चास्मै न्यवेदयत् ॥

devarṣer upaviṣṭasya svayam arghyaṁ yathāvidhi । prādād yudhiṣṭhiro dhīmān rājyaṁ cāsmai nyavedayat ॥

प्रतिगृह्य तु तां पूजामृषिः प्रीतमनाभवत् । आशीर्भिर्वर्धयित्वा तु तमुवाचास्यतामिति ॥

pratigr̥hya tu tāṁ pūjām r̥ṣiḥ prītamanābhavat । āśīrbhir vardhayitvā tu tam uvācāsyatām iti ॥

निषसादाभ्यनुज्ञातस्ततो राजा युधिष्ठिरः । प्रेषयामास कृष्णायै भगवन्तमुपस्थितम् ॥

niṣasādābhyanujñātas tato rājā yudhiṣṭhiraḥ । preṣayām āsa kr̥ṣṇāyai bhagavantam upasthitam ॥

श्रुत्वैव द्रौपदी चापि शुचिर्भूत्वा समाहिता । जगाम तत्र यत्रास्ते नारदः पाण्डवैः सह ॥

śrutvaiva draupadī cāpi śucir bhūtvā samāhitā । jagāma tatra yatrāste nāradaḥ pāṇḍavaiḥ saha ॥

तस्याभिवाद्य चरणौ देवर्षेर्धर्मचारिणी । कृताञ्जलिः सुसंवीता स्थिताथ द्रुपदात्मजा ॥

tasyābhivādya caraṇau devarṣer dharmacāriṇī । kr̥tāñjaliḥ susaṁvītā sthitātha drupadātmajā ॥

तस्याश्चापि स धर्मात्मा सत्यवागृषिसत्तमः । आशिषो विविधाः प्रोच्य राजपुत्र्यास्तु नारदः । गम्यतामिति होवाच भगवांस्तामनिन्दिताम् ॥

tasyāś cāpi sa dharmātmā satyavāg r̥ṣisattamaḥ । āśiṣo vividhāḥ procya rājaputryās tu nāradaḥ । gamyatām iti hovāca bhagavāṁs tām aninditām ॥

गतायामथ कृष्णायां युधिष्ठिरपुरोगमान् । विविक्ते पाण्डवान्सर्वानुवाच भगवानृषिः ॥

gatāyām atha kr̥ṣṇāyāṁ yudhiṣṭhirapurogamān । vivikte pāṇḍavān sarvān uvāca bhagavān r̥ṣiḥ ॥

पाञ्चाली भवतामेका धर्मपत्नी यशस्विनी । यथा वो नात्र भेदः स्यात्तथा नीतिर्विधीयताम् ॥

pāñcālī bhavatām ekā dharmapatnī yaśasvinī । yathā vo nātra bhedaḥ syāt tathā nītir vidhīyatām ॥

सुन्दोपसुन्दावसुरौ भ्रातरौ सहितावुभौ । आस्तामवध्यावन्येषां त्रिषु लोकेषु विश्रुतौ ॥

sundopasundāv asurau bhrātarau sahitāv ubhau । āstām avadhyāv anyeṣāṁ triṣu lokeṣu viśrutau ॥

एकराज्यावेकगृहावेकशय्यासनाशनौ । तिलोत्तमायास्तौ हेतोरन्योन्यमभिजघ्नतुः ॥

ekarājyāv ekagr̥hāv ekaśayyāsanāśanau । tilottamāyās tau hetor anyonyam abhijaghnatuḥ ॥

रक्ष्यतां सौहृदं तस्मादन्योन्यप्रतिभाविकम् । यथा वो नात्र भेदः स्यात्तत्कुरुष्व युधिष्ठिर ॥

rakṣyatāṁ sauhr̥daṁ tasmād anyonyapratibhāvikam । yathā vo nātra bhedaḥ syāt tat kuruṣva yudhiṣṭhira ॥

युधिष्ठिर उवाच । सुन्दोपसुन्दावसुरौ कस्य पुत्रौ महामुने । उत्पन्नश्च कथं भेदः कथं चान्योन्यमघ्नताम् ॥

yudhiṣṭhira uvāca । sundopasundāv asurau kasya putrau mahāmune । utpannaś ca kathaṁ bhedaḥ kathaṁ cānyonyam aghnatām ॥

अप्सरा देवकन्या वा कस्य चैषा तिलोत्तमा । यस्याः कामेन संमत्तौ जघ्नतुस्तौ परस्परम् ॥

apsarā devakanyā vā kasya caiṣā tilottamā । yasyāḥ kāmena saṁmattau jaghnatus tau parasparam ॥

एतत्सर्वं यथावृत्तं विस्तरेण तपोधन । श्रोतुमिच्छामहे विप्र परं कौतूहलं हि नः ॥

etat sarvaṁ yathāvr̥ttaṁ vistareṇa tapodhana । śrotum icchāmahe vipra paraṁ kautūhalaṁ hi naḥ ॥