Adhyāya 190

द्रुपद उवाच । अश्रुत्वैवं वचनं ते महर्षे; मया पूर्वं यतितं कार्यमेतत् । न वै शक्यं विहितस्यापयातुं; तदेवेदमुपपन्नं विधानम् ॥

drupada uvāca । aśrutvaivaṁ vacanaṁ te maharṣe; mayā pūrvaṁ yatitaṁ kāryam etat । na vai śakyaṁ vihitasyāpayātuṁ; tad evedam upapannaṁ vidhānam ॥

दिष्टस्य ग्रन्थिरनिवर्तनीयः; स्वकर्मणा विहितं नेह किंचित् । कृतं निमित्तं हि वरैकहेतो;स्तदेवेदमुपपन्नं बहूनाम् ॥

diṣṭasya granthir anivartanīyaḥ; svakarmaṇā vihitaṁ neha kiṁ cit । kr̥taṁ nimittaṁ hi varaikahetos; tad evedam upapannaṁ bahūnām ॥

यथैव कृष्णोक्तवती पुरस्ता;न्नैकान्पतीन्मे भगवान्ददातु । स चाप्येवं वरमित्यब्रवीत्तां; देवो हि वेद परमं यदत्र ॥

yathaiva kr̥ṣṇoktavatī purastān; naikān patīn me bhagavān dadātu । sa cāpy evaṁ varam ity abravīt tāṁ; devo hi veda paramaṁ yad atra ॥

यदि वायं विहितः शंकरेण; धर्मोऽधर्मो वा नात्र ममापराधः । गृह्णन्त्विमे विधिवत्पाणिमस्या; यथोपजोषं विहितैषां हि कृष्णा ॥

yadi vāyaṁ vihitaḥ śaṁkareṇa; dharmo ’dharmo vā nātra mamāparādhaḥ । gr̥hṇantv ime vidhivat pāṇim asyā; yathopajoṣaṁ vihitaiṣāṁ hi kr̥ṣṇā ॥

वैशंपायन उवाच । ततोऽब्रवीद्भगवान्धर्मराज;मद्य पुण्याहमुत पाण्डवेय । अद्य पौष्यं योगमुपैति चन्द्रमाः; पाणिं कृष्णायास्त्वं गृहाणाद्य पूर्वम् ॥

vaiśaṁpāyana uvāca । tato ’bravīd bhagavān dharmarājam; adya puṇyāham uta pāṇḍaveya । adya pauṣyaṁ yogam upaiti candramāḥ; pāṇiṁ kr̥ṣṇāyās tvaṁ gr̥hāṇādya pūrvam ॥

ततो राजा यज्ञसेनः सपुत्रो; जन्यार्थ युक्तं बहु तत्तदग्र्यम् । समानयामास सुतां च कृष्णा;माप्लाव्य रत्नैर्बहुभिर्विभूष्य ॥

tato rājā yajñasenaḥ saputro; janyārtha yuktaṁ bahu tat tadagryam । samānayām āsa sutāṁ ca kr̥ṣṇām; āplāvya ratnair bahubhir vibhūṣya ॥

ततः सर्वे सुहृदस्तत्र तस्य; समाजग्मुः सचिवा मन्त्रिणश्च । द्रष्टुं विवाहं परमप्रतीता; द्विजाश्च पौराश्च यथाप्रधानाः ॥

tataḥ sarve suhr̥das tatra tasya; samājagmuḥ sacivā mantriṇaś ca । draṣṭuṁ vivāhaṁ paramapratītā; dvijāś ca paurāś ca yathāpradhānāḥ ॥

तत्तस्य वेश्मार्थिजनोपशोभितं; विकीर्णपद्मोत्पलभूषिताजिरम् । महार्हरत्नौघविचित्रमाबभौ; दिवं यथा निर्मलतारकाचितम् ॥

tat tasya veśmārthijanopaśobhitaṁ; vikīrṇapadmotpalabhūṣitājiram । mahārharatnaughavicitram ābabhau; divaṁ yathā nirmalatārakācitam ॥

ततस्तु ते कौरवराजपुत्रा; विभूषिताः कुण्डलिनो युवानः । महार्हवस्त्रा वरचन्दनोक्षिताः; कृताभिषेकाः कृतमङ्गलक्रियाः ॥

tatas tu te kauravarājaputrā; vibhūṣitāḥ kuṇḍalino yuvānaḥ । mahārhavastrā varacandanokṣitāḥ; kr̥tābhiṣekāḥ kr̥tamaṅgalakriyāḥ ॥

पुरोहितेनाग्निसमानवर्चसा; सहैव धौम्येन यथाविधि प्रभो । क्रमेण सर्वे विविशुश्च तत्सदो; महर्षभा गोष्ठमिवाभिनन्दिनः ॥

purohitenāgnisamānavarcasā; sahaiva dhaumyena yathāvidhi prabho । krameṇa sarve viviśuś ca tat sado; maharṣabhā goṣṭham ivābhinandinaḥ ॥

ततः समाधाय स वेदपारगो; जुहाव मन्त्रैर्ज्वलितं हुताशनम् । युधिष्ठिरं चाप्युपनीय मन्त्रवि;न्नियोजयामास सहैव कृष्णया ॥

tataḥ samādhāya sa vedapārago; juhāva mantrair jvalitaṁ hutāśanam । yudhiṣṭhiraṁ cāpy upanīya mantravin; niyojayām āsa sahaiva kr̥ṣṇayā ॥

प्रदक्षिणं तौ प्रगृहीतपाणी; समानयामास स वेदपारगः । ततोऽभ्यनुज्ञाय तमाजिशोभिनं; पुरोहितो राजगृहाद्विनिर्ययौ ॥

pradakṣiṇaṁ tau pragr̥hītapāṇī; samānayām āsa sa vedapāragaḥ । tato ’bhyanujñāya tam ājiśobhinaṁ; purohito rājagr̥hād viniryayau ॥

क्रमेण चानेन नराधिपात्मजा; वरस्त्रियास्ते जगृहुस्तदा करम् । अहन्यहन्युत्तमरूपधारिणो; महारथाः कौरववंशवर्धनाः ॥

krameṇa cānena narādhipātmajā; varastriyās te jagr̥hus tadā karam । ahany ahany uttamarūpadhāriṇo; mahārathāḥ kauravavaṁśavardhanāḥ ॥

इदं च तत्राद्भुतरूपमुत्तमं; जगाद विप्रर्षिरतीतमानुषम् । महानुभावा किल सा सुमध्यमा; बभूव कन्यैव गते गतेऽहनि ॥

idaṁ ca tatrādbhutarūpam uttamaṁ; jagāda viprarṣir atītamānuṣam । mahānubhāvā kila sā sumadhyamā; babhūva kanyaiva gate gate ’hani ॥

कृते विवाहे द्रुपदो धनं ददौ; महारथेभ्यो बहुरूपमुत्तमम् । शतं रथानां वरहेमभूषिणां; चतुर्युजां हेमखलीनमालिनाम् ॥

kr̥te vivāhe drupado dhanaṁ dadau; mahārathebhyo bahurūpam uttamam । śataṁ rathānāṁ varahemabhūṣiṇāṁ; caturyujāṁ hemakhalīnamālinām ॥

शतं गजानामभिपद्मिनां तथा; शतं गिरीणामिव हेमशृङ्गिणाम् । तथैव दासीशतमग्र्ययौवनं; महार्हवेषाभरणाम्बरस्रजम् ॥

śataṁ gajānām abhipadmināṁ tathā; śataṁ girīṇām iva hemaśr̥ṅgiṇām । tathaiva dāsīśatam agryayauvanaṁ; mahārhaveṣābharaṇāmbarasrajam ॥

पृथक्पृथक्चैव दशायुतान्वितं; धनं ददौ सौमकिरग्निसाक्षिकम् । तथैव वस्त्राणि च भूषणानि; प्रभावयुक्तानि महाधनानि ॥

pr̥thak pr̥thak caiva daśāyutānvitaṁ; dhanaṁ dadau saumakir agnisākṣikam । tathaiva vastrāṇi ca bhūṣaṇāni; prabhāvayuktāni mahādhanāni ॥

कृते विवाहे च ततः स्म पाण्डवाः; प्रभूतरत्नामुपलभ्य तां श्रियम् । विजह्रुरिन्द्रप्रतिमा महाबलाः; पुरे तु पाञ्चालनृपस्य तस्य ह ॥

kr̥te vivāhe ca tataḥ sma pāṇḍavāḥ; prabhūtaratnām upalabhya tāṁ śriyam । vijahrur indrapratimā mahābalāḥ; pure tu pāñcālanr̥pasya tasya ha ॥