Ramayana · Sarga 7.96

Sarga 96

सर्गः 96

Next day the sages and a vast throng assemble to witness Sita's oath

Full sarga summary

Next day the sages and a vast throng assemble to witness Sita's oath -- Valmiki leads in Sita, who follows with downcast face amid the crowd's acclaim, and declares that, though faultless, she was abandoned for fear of scandal, that her twin sons are Rama's, and swears by all his accumulated penance and his own sinlessness that she is pure.

Summary: IIT Kanpur, Valmiki Ramayanam, via the Valmiki Ramayan Dataset (MIT).

Text
In this chapterSanskrit allTransliteration allEnglish allHindi allWord meanings allHinglish none yetMissing layers are left empty, never guessed.
96.1VR-7-96-1

तस्यां रजन्यां व्युष्टायां यज्ञवाटगतो नृपः । ऋषीन्सर्वान्महातेजाः शब्दापयति राघवः ।। ७.९६. ॥

tasyāṃ rajanyāṃ vyuṣṭāyāṃ yajñavāṭagato nṛpaḥ | ṛṣīnsarvānmahātejāḥ śabdāpayati rāghavaḥ || 7.96. ||

Word by word from the Valmiki Ramayan Dataset (IIT Kanpur / Gyaandweep)
तस्यांin thatरजन्यांnightव्युष्टायांhaving dawnedयज्ञवाटगतोhaving gone to the sacrificial enclosureनृपःthe kingऋषीन्the sagesसर्वान्allमहातेजाःthe greatly effulgent oneशब्दापयतिsummonsराघवःRama.
Translation

M. N. Dutt (1891–94), via Valmiki Ramayan DatasetWhen that night had dawned, King Rama, the greatly effulgent one, having gone to the sacrificial enclosure, summoned all the sages.

Hindi

Gita Press, Gorakhpur (Hindi, via ramcharit.in)वह रात बीतनेपर यज्ञशाला में आये हुए महातेजस्वी राजा राघव ने सब ऋषियों को बुलवाया

Hinglish
96.2VR-7-96-2

वसिष्ठो वामदेवश्च जाबालिरथ काश्यपः । विश्वामित्रो दीर्घतपा दुर्वासाश्च महातपाः ।। ७.९६. ॥

vasiṣṭho vāmadevaśca jābāliratha kāśyapaḥ | viśvāmitro dīrghatapā durvāsāśca mahātapāḥ || 7.96. ||

Word by word from the Valmiki Ramayan Dataset (IIT Kanpur / Gyaandweep)
वसिष्ठोVasisthaवामदेवश्चVamadeva andजाबालिरथJabali thenकाश्यपःKashyapaविश्वामित्रोVishwamitraदीर्घतपाone of long penanceदुर्वासाश्चDurvasa andमहातपाःone of great penance
Translation

M. N. Dutt (1891–94), via Valmiki Ramayan DatasetVasistha, Vamadeva, Jabali, Kashyapa, Vishwamitra of great austerity, and Durvasa of great penance were present.

Hindi

Gita Press, Gorakhpur (Hindi, via ramcharit.in)वसिष्ठ, वामदेव, जाबालि और कश्यप; विश्वामित्र, दीर्घतपा तथा महातपस्वी दुर्वासा—

Hinglish
96.3VR-7-96-3

पुलस्त्यो ऽपि तथा शक्तिर्भार्गवश्चैव वामनः । मार्कण्डेयश्च दीर्घायुर्मौद्गल्यश्च महायशाः ।। ७.९६. ॥

pulastyo 'pi tathā śaktirbhārgavaścaiva vāmanaḥ | mārkaṇḍeyaśca dīrghāyurmaudgalyaśca mahāyaśāḥ || 7.96. ||

Word by word from the Valmiki Ramayan Dataset (IIT Kanpur / Gyaandweep)
पुलस्त्योPulastyaअपिalsoतथाsimilarlyशक्तिःShaktiभार्गवश्चैवBhargava and indeedवामनःVamanaमार्कण्डेयश्चMarkandeya andदीर्घायुःlong-livedमौद्गल्यश्चMaudgalya andमहायशाःhighly renowned
Translation

M. N. Dutt (1891–94), via Valmiki Ramayan DatasetPulastya, Shakti, Bhargava, Vamana, the long-lived Markandeya, and the highly renowned Maudgalya were also present.

Hindi

Gita Press, Gorakhpur (Hindi, via ramcharit.in)पुलस्त्य, शक्ति, भार्गव और वामन; दीर्घायु मार्कण्डेय तथा महायशस्वी मौद्गल्य—

Hinglish
96.4VR-7-96-4

गर्गश्च च्यवनश्चैव शतानन्दश्च धर्मवित् । भरद्वाजश्च तेजस्वी ह्यग्निपुत्रश्च सुप्रभः ।। ७.९६. ॥

gargaśca cyavanaścaiva śatānandaśca dharmavit | bharadvājaśca tejasvī hyagniputraśca suprabhaḥ || 7.96. ||

Word by word from the Valmiki Ramayan Dataset (IIT Kanpur / Gyaandweep)
गर्गश्चGarga andच्यवनश्चैवChyavana and indeedशतानन्दश्चShatananda andधर्मवित्knower of dharmaभरद्वाजश्चBharadvaja andतेजस्वीradiantह्यग्निपुत्रश्चand Agniputra andसुप्रभःvery luminous
Translation

M. N. Dutt (1891–94), via Valmiki Ramayan DatasetGarga, Chyavana, Shatananda the knower of dharma, the radiant Bharadvaja, and the brilliant Agniputra were also among them.

Hindi

Gita Press, Gorakhpur (Hindi, via ramcharit.in)गर्ग और च्यवन; धर्मज्ञ शतानन्द, तेजस्वी भरद्वाज तथा सुप्रभ अग्निपुत्र—

Hinglish
96.5VR-7-96-5

नारदः पर्वतश्चैव गौतमश्च महायशाः । कात्यायनः सुयज्ञश्च ह्यगस्त्यस्तपसां निधिः ।। ७.९६. ॥

nāradaḥ parvataścaiva gautamaśca mahāyaśāḥ | kātyāyanaḥ suyajñaśca hyagastyastapasāṃ nidhiḥ || 7.96. ||

Word by word from the Valmiki Ramayan Dataset (IIT Kanpur / Gyaandweep)
नारदःNaradaपर्वतश्चैवParvata and indeedगौतमश्चGautama andमहायशाःhighly renownedकात्यायनःKatyayanaसुयज्ञश्चSuyajna andह्यगस्त्यःand Agastyaतपसांof austeritiesनिधिःa treasure
Translation

M. N. Dutt (1891–94), via Valmiki Ramayan DatasetNarada, Parvata, the highly renowned Gautama, Katyayana, Suyajna, and Agastya, a treasure-house of austerities, were also present.

Hindi

Gita Press, Gorakhpur (Hindi, via ramcharit.in)नारद, पर्वत, महायशस्वी गौतम, कात्यायन, सुयज्ञ तथा तपस्या के निधि अगस्त्य—

Hinglish
96.6VR-7-96-6

एते चान्ये च बहवो मुनयः संशितव्रताः । कौतूहलसमाविष्टाः सर्व एव समागताः ।। ७.९६. ॥

ete cānye ca bahavo munayaḥ saṃśitavratāḥ | kautūhalasamāviṣṭāḥ sarva eva samāgatāḥ || 7.96. ||

Word by word from the Valmiki Ramayan Dataset (IIT Kanpur / Gyaandweep)
एतेtheseचandअन्येothersचandबहवोmanyमुनयःsagesसंशितव्रताःof firm vowsकौतूहलसमाविष्टाःfilled with curiosityसर्वallएवindeedसमागताःassembled
Translation

M. N. Dutt (1891–94), via Valmiki Ramayan DatasetThese and many other sages of firm vows, all filled with curiosity, had assembled.

Hindi

Gita Press, Gorakhpur (Hindi, via ramcharit.in)ये तथा और भी बहुत-से कठोर व्रतवाले मुनि कौतूहल से भरकर सब-के-सब आये

Hinglish
96.7VR-7-96-7

राक्षसाश्च महावीर्या वानराश्च महाबलाः । सर्व एव समाजग्मुर्महात्मानः कुतूहलात् ।। ७.९६. ॥

rākṣasāśca mahāvīryā vānarāśca mahābalāḥ | sarva eva samājagmurmahātmānaḥ kutūhalāt || 7.96. ||

Word by word from the Valmiki Ramayan Dataset (IIT Kanpur / Gyaandweep)
राक्षसाःdemonsचandमहावीर्याexceedingly valorousवानराःmonkeysचandमहाबलाःexceedingly strongसर्वेallएवindeedसमाजग्मुःassembledमहात्मानःgreat-souled onesकुतूहलात्out of curiosity.
Translation

M. N. Dutt (1891–94), via Valmiki Ramayan DatasetAll the great-souled demons of immense valor and monkeys of great strength assembled there out of curiosity.

Hindi

Gita Press, Gorakhpur (Hindi, via ramcharit.in)महापराक्रमी राक्षस तथा महाबली वानर—वे सब महात्मा भी कौतूहल से आ पहुँचे

Hinglish
96.8VR-7-96-8

क्षत्रिया ये च शूद्राश्च वैश्याश्चैव सहस्रशः । नानादेशगताश्चैव ब्राह्मणाः संशितव्रताः ।। ७.९६. ॥

kṣatriyā ye ca śūdrāśca vaiśyāścaiva sahasraśaḥ | nānādeśagatāścaiva brāhmaṇāḥ saṃśitavratāḥ || 7.96. ||

Word by word from the Valmiki Ramayan Dataset (IIT Kanpur / Gyaandweep)
क्षत्रियाःKshatriyasयेwhoचandशूद्राःShudrasचandवैश्याःVaishyasचandएवindeedसहस्रशःby thousandsनानादेशगताःfrom various countriesचandएवindeedब्राह्मणाःBrahminsसंशितव्रताःof firm vows.
Translation

M. N. Dutt (1891–94), via Valmiki Ramayan DatasetThousands of Kshatriyas, Shudras, and Vaishyas, along with Brahmins of firm vows from various countries, also gathered.

Hindi

Gita Press, Gorakhpur (Hindi, via ramcharit.in)हजारों क्षत्रिय, शूद्र और वैश्य तथा नाना देशों से आये हुए कठोर व्रतवाले ब्राह्मण—

Hinglish
96.9VR-7-96-9

ज्ञाननिष्ठाः कर्मनिष्ठाः योगनिष्ठास्तथापरे । सीताशपथवीक्षार्थं सर्व एव समागताः ।। ७.९६. ॥

jñānaniṣṭhāḥ karmaniṣṭhāḥ yoganiṣṭhāstathāpare | sītāśapathavīkṣārthaṃ sarva eva samāgatāḥ || 7.96. ||

Word by word from the Valmiki Ramayan Dataset (IIT Kanpur / Gyaandweep)
ज्ञाननिष्ठाःdevoted to knowledgeकर्मनिष्ठाःdevoted to actionयोगनिष्ठाःdevoted to yogaतथाandअपरेothersसीताशपथवीक्षार्थम्for the purpose of witnessing Sita's oathसर्वेallएवindeedसमागताःassembled.
Translation

M. N. Dutt (1891–94), via Valmiki Ramayan DatasetAll these, including those devoted to knowledge, action, and yoga, had assembled there to witness Sita's oath.

Hindi

Gita Press, Gorakhpur (Hindi, via ramcharit.in)ज्ञाननिष्ठ, कर्मनिष्ठ तथा योगनिष्ठ—सब-के-सब सीता की शपथ देखने के लिये आ गये

Hinglish
96.10VR-7-96-10

तदा समागतं सर्वमश्मभूतमिवाचलम् । श्रुत्वा मुनिवरस्तूर्णं ससीतः समुपागमत् ।। ७.९६. ॥

tadā samāgataṃ sarvamaśmabhūtamivācalam | śrutvā munivarastūrṇaṃ sasītaḥ samupāgamat || 7.96. ||

Word by word from the Valmiki Ramayan Dataset (IIT Kanpur / Gyaandweep)
तदाthenसमागतम्assembledसर्वम्allअश्मभूतम्like a stoneइवas ifअचलम्unmovingश्रुत्वाhaving heardमुनिवरःthe best of sagesतूर्णंquicklyससीतःwith Sitaसमुपागमत्approached.
Translation

M. N. Dutt (1891–94), via Valmiki Ramayan DatasetThen, hearing that everyone had assembled and stood unmoving like a stone, the best of sages, Valmiki, quickly approached with Sita.

Hindi

Gita Press, Gorakhpur (Hindi, via ramcharit.in)उस समय पत्थर की भाँति निश्चल एकत्र हुए उस सारे जनसमुदाय की बात सुनकर मुनिश्रेष्ठ शीघ्र ही सीता को साथ लेकर आये

Hinglish
96.11VR-7-96-11

तमृषिं पृष्ठतः सीता त्वन्वगच्छदवाङ्मुखी । कृताञ्जलिर्बाष्पगला कृत्वा रामं मनोगतम् ।। ७.९६. ॥

tamṛṣiṃ pṛṣṭhataḥ sītā tvanvagacchadavāṅmukhī | kṛtāñjalirbāṣpagalā kṛtvā rāmaṃ manogatam || 7.96. ||

Word by word from the Valmiki Ramayan Dataset (IIT Kanpur / Gyaandweep)
तम्thatऋषिम्sageपृष्ठतःbehindसीताSitaतुindeedअन्वगच्छत्followedअवाङ्मुखीwith downcast faceकृताञ्जलिःwith folded handsबाष्पगलाwith a choked voice due to tearsकृत्वाhaving madeरामम्Ramaमनोगतम्present in her mind.
Translation

M. N. Dutt (1891–94), via Valmiki Ramayan DatasetSita, with a downcast face, folded hands, and a voice choked with tears, followed that sage from behind, having fixed Rama in her mind.

Hindi

Gita Press, Gorakhpur (Hindi, via ramcharit.in)उन ऋषि के पीछे-पीछे सीता मुँह नीचा किये चलीं—हाथ जोड़े, आँसुओं से गद्गद और श्रीराम को मन में धारण किये हुए

Hinglish
96.12VR-7-96-12

दृष्ट्वा श्रुतिमिवायान्तीं ब्रह्माणमनुगामिनीम् । वाल्मीकेः पृष्ठतः सीतां साधुवादो महानभूत् ।। ७.९६. ॥

dṛṣṭvā śrutimivāyāntīṃ brahmāṇamanugāminīm | vālmīkeḥ pṛṣṭhataḥ sītāṃ sādhuvādo mahānabhūt || 7.96. ||

Word by word from the Valmiki Ramayan Dataset (IIT Kanpur / Gyaandweep)
दृष्ट्वाhaving seenश्रुतिम् इवlike a Vedaआयान्तीम्comingब्रह्माणम्Brahma (Valmiki)अनुगामिनीम्followingवाल्मीकेःValmiki'sपृष्ठतःbehindसीताम्Sitaसाधुवादःapplauseमहान्greatअभूत्arose.
Translation

M. N. Dutt (1891–94), via Valmiki Ramayan DatasetUpon seeing Sita following Valmiki, appearing like a Veda following Brahma, a great acclamation of "excellent" arose from the crowd.

Hindi

Gita Press, Gorakhpur (Hindi, via ramcharit.in)ब्रह्मा के पीछे आती हुई श्रुति के समान वाल्मीकि के पीछे आती हुई सीता को देखकर महान् साधुवाद हुआ

Hinglish
96.13VR-7-96-13

ततो हलहलाशब्दः सर्वेषामेवमाबभौ । दुःखजन्मविशालेन शोकेनाकुलितात्मनाम् ।। ७.९६. ॥

tato halahalāśabdaḥ sarveṣāmevamābabhau | duḥkhajanmaviśālena śokenākulitātmanām || 7.96. ||

Word by word from the Valmiki Ramayan Dataset (IIT Kanpur / Gyaandweep)
ततःthenहलहलाशब्दःa tumultuous soundसर्वेषाम्of allएवम्thusआबभौappearedदुःखजन्मविशालेनby the vast sorrow born of distressशोकेनby sorrowआकुलितagitatedआत्मनाम्whose minds were.
Translation

M. N. Dutt (1891–94), via Valmiki Ramayan DatasetThen, a tumultuous clamor arose from all those whose minds were agitated by the vast sorrow born of their distress.

Hindi

Gita Press, Gorakhpur (Hindi, via ramcharit.in)तब दुःख से उत्पन्न विशाल शोक से व्याकुल हुए उन सबका हलहल-शब्द गूँज उठा

Hinglish
96.14VR-7-96-14

साधु रामेति केचित्तु साधु सीतेति चापरे । उभावेव च तत्रान्ये प्रेक्षकाः सम्प्रचुक्रुशुः ।। ७.९६. ॥

sādhu rāmeti kecittu sādhu sīteti cāpare | ubhāveva ca tatrānye prekṣakāḥ sampracukruśuḥ || 7.96. ||

Word by word from the Valmiki Ramayan Dataset (IIT Kanpur / Gyaandweep)
साधु राम इति"Excellent, Rama!" thusकेचित् तुsome indeedसाधु सीता इति च"Excellent, Sita!" thus andअपरेothersउभौ एव चboth indeed andतत्रthereअन्येothersप्रेक्षकाःspectatorsसम्प्रचुक्रुशुःloudly acclaimed.
Translation

M. N. Dutt (1891–94), via Valmiki Ramayan DatasetSome spectators acclaimed, "Excellent, Rama!", others cried, "Excellent, Sita!", and still others there loudly praised both of them.

Hindi

Gita Press, Gorakhpur (Hindi, via ramcharit.in)कुछ लोग "साधु राम!" कहते थे और कुछ "साधु सीता!"; और कुछ दर्शक वहाँ दोनों को ही पुकार उठे

Hinglish
96.15VR-7-96-15

ततो मध्ये जनौघस्य प्रविश्य मुनिपुङ्गवः । सीतासहायो वाल्मीकिरिति होवाच राघवम् ।। ७.९६. ॥

tato madhye janaughasya praviśya munipuṅgavaḥ | sītāsahāyo vālmīkiriti hovāca rāghavam || 7.96. ||

Word by word from the Valmiki Ramayan Dataset (IIT Kanpur / Gyaandweep)
ततःthenमध्येin the midstजनौघस्यof the multitude of peopleप्रविश्यhaving enteredमुनिपुङ्गवःthe foremost of sagesसीतासहायःaccompanied by Sitaवाल्मीकिःValmikiइतिthusहindeedउवाचspokeराघवम्to Rama.
Translation

M. N. Dutt (1891–94), via Valmiki Ramayan DatasetThen, having entered the midst of the multitude of people, Valmiki, the foremost of sages, accompanied by Sita, spoke thus to Rama.

Hindi

Gita Press, Gorakhpur (Hindi, via ramcharit.in)तब उस जनसमूह के बीच में प्रवेश करके सीता के साथ आये मुनिश्रेष्ठ वाल्मीकि ने राघव से यह कहा—

Hinglish
96.16VR-7-96-16

इयं दाशरथे सीता सुव्रता धर्मचारिणी । अपवादैः परित्यक्ता ममाश्रमसमीपतः ।। ७.९६. ॥

iyaṃ dāśarathe sītā suvratā dharmacāriṇī | apavādaiḥ parityaktā mamāśramasamīpataḥ || 7.96. ||

Word by word from the Valmiki Ramayan Dataset (IIT Kanpur / Gyaandweep)
इयम्thisदाशरथेO son of DasharathaसीताSitaसुव्रताof excellent vowsधर्मचारिणीpracticing righteousnessअपवादैःby slandersपरित्यक्ताabandonedममmyआश्रमhermitageसमीपतःnear.
Translation

M. N. Dutt (1891–94), via Valmiki Ramayan DatasetO son of Dasharatha, this is Sita, virtuous and righteous, who was abandoned near my hermitage due to public slanders.

Hindi

Gita Press, Gorakhpur (Hindi, via ramcharit.in)दाशरथे! ये सीता सुव्रता और धर्मचारिणी हैं। अपवादों के कारण त्यागी जाकर ये मेरे आश्रम के समीप रहीं

Hinglish
96.17VR-7-96-17

लोकापवादभीतस्य तव राम महाव्रत । प्रत्ययं दास्यते सीता तदनुज्ञातुमर्हसि ।। ७.९६. ॥

lokāpavādabhītasya tava rāma mahāvrata | pratyayaṃ dāsyate sītā tadanujñātumarhasi || 7.96. ||

Word by word from the Valmiki Ramayan Dataset (IIT Kanpur / Gyaandweep)
लोकापवादभीतस्यof one fearful of public scandalतवyourरामO Ramaमहाव्रतO great vow-keeperप्रत्ययम्proofदास्यतेwill giveसीताSitaतत्thatअनुज्ञातुम्to permitअर्हसिyou ought.
Translation

M. N. Dutt (1891–94), via Valmiki Ramayan DatasetO Rama, keeper of great vows, you who are fearful of public scandal, Sita will provide proof, and you ought to permit her to do so.

Hindi

Gita Press, Gorakhpur (Hindi, via ramcharit.in)महाव्रत श्रीराम! लोकापवाद से डरे हुए आपको सीता प्रत्यय देंगी; आप इसकी अनुमति दीजिये

Hinglish
96.18VR-7-96-18

इमौ तु जानकीपुत्रावुभौ च यमजातकौ । सुतौ तवैव दुर्धर्षौ सत्यमेतद्ब्रवीमि ते ।। ७.९६. ॥

imau tu jānakīputrāvubhau ca yamajātakau | sutau tavaiva durdharṣau satyametadbravīmi te || 7.96. ||

Word by word from the Valmiki Ramayan Dataset (IIT Kanpur / Gyaandweep)
इमौthese twoतुindeedजानकीपुत्रावुभौboth sons of Janakiचandयमजातकौborn as twinsसुतौsonsतवyourएवindeedदुर्धर्षौformidableसत्यम्truthएतत्thisब्रवीमिI speakतेto you.
Translation

M. N. Dutt (1891–94), via Valmiki Ramayan DatasetThese two formidable sons, born as twins to Janaki, are indeed your own sons, and I speak this truth to you.

Hindi

Gita Press, Gorakhpur (Hindi, via ramcharit.in)और ये जानकी के दोनों यमज पुत्र आपके ही दुर्धर्ष पुत्र हैं—मैं आपसे यह सत्य कहता हूँ

Hinglish
96.19VR-7-96-19

प्रचेतसो ऽहं दशमः पुत्रो राघवनन्दन । न स्मराम्यनृतं वाक्यमिमौ तु तव पुत्रकौ ।। ७.९६. ॥

pracetaso 'haṃ daśamaḥ putro rāghavanandana | na smarāmyanṛtaṃ vākyamimau tu tava putrakau || 7.96. ||

Word by word from the Valmiki Ramayan Dataset (IIT Kanpur / Gyaandweep)
प्रचेतसःof Prachetasअहम्Iदशमःtenthपुत्रःsonराघवनन्दनO delight of the Raghusनnotस्मरामिI rememberअनृतम्untruthवाक्यम्a wordइमौthese twoतुindeedतवyourपुत्रकौsons.
Translation

M. N. Dutt (1891–94), via Valmiki Ramayan DatasetO delight of the Raghus, I am the tenth son of Prachetas, and I have never uttered a lie; these two are indeed your sons.

Hindi

Gita Press, Gorakhpur (Hindi, via ramcharit.in)रघुनन्दन! मैं प्रचेता का दसवाँ पुत्र हूँ; मुझे कभी झूठ बोलना स्मरण नहीं। ये दोनों आपके ही पुत्र हैं

Hinglish
96.20VR-7-96-20

बहुवर्षसहस्राणि तपश्चर्या मया कृता । नोपाश्नीयां फलं तस्या दुष्टेयं यदि मैथिली ।। ७.९६. ॥

bahuvarṣasahasrāṇi tapaścaryā mayā kṛtā | nopāśnīyāṃ phalaṃ tasyā duṣṭeyaṃ yadi maithilī || 7.96. ||

Word by word from the Valmiki Ramayan Dataset (IIT Kanpur / Gyaandweep)
बहुवर्षसहस्राणिmany thousands of yearsतपश्चर्याpenanceमयाby meकृताperformedनnotउपाश्नीयाम्I would enjoyफलम्the fruitतस्याःof thatदुष्टाimpureइयम्thisयदिifमैथिलीMaithili.
Translation

M. N. Dutt (1891–94), via Valmiki Ramayan DatasetIf this Maithili were impure, I would not partake of the fruit of the penance that I have performed for many thousands of years.

Hindi

Gita Press, Gorakhpur (Hindi, via ramcharit.in)मैंने बहुत हजार वर्षोंतक तपश्चर्या की है; यदि यह मैथिली दुष्ट हो, तो मुझे उस तप का फल न मिले

Hinglish
96.21VR-7-96-21

मनसा कर्मणा वाचा भूतपूर्वं न किल्बिषम् । तस्याः फलमुपाश्नीयामपापा मैथिली यदि ।। ७.९६. ॥

manasā karmaṇā vācā bhūtapūrvaṃ na kilbiṣam | tasyāḥ phalamupāśnīyāmapāpā maithilī yadi || 7.96. ||

Word by word from the Valmiki Ramayan Dataset (IIT Kanpur / Gyaandweep)
मनसाby mindकर्मणाby actionवाचाby speechभूतपूर्वम्ever beforeनnotकिल्बिषम्sinतस्याःof that (sinlessness)फलम्the fruitउपाश्नीयाम्I would enjoyअपापाsinlessमैथिलीMaithiliयदिif.
Translation

M. N. Dutt (1891–94), via Valmiki Ramayan DatasetIf Maithili is sinless, then may I enjoy the fruit of never having committed any sin by thought, word, or deed.

Hindi

Gita Press, Gorakhpur (Hindi, via ramcharit.in)मन, कर्म और वाणी—किसीसे भी मैंने पहले कभी पाप नहीं किया; यदि मैथिली निष्पाप हो, तो मुझे उसका फल प्राप्त हो

Hinglish
96.22VR-7-96-22

अहं पञ्चसु भूतेषु मनष्षष्ठेषु राघव । विचिन्त्य सीतां शुद्धेति जग्राह वननिर्झरे ।। ७.९६. ॥

ahaṃ pañcasu bhūteṣu manaṣṣaṣṭheṣu rāghava | vicintya sītāṃ śuddheti jagrāha vananirjhare || 7.96. ||

Word by word from the Valmiki Ramayan Dataset (IIT Kanpur / Gyaandweep)
अहंIपञ्चसुamong the fiveभूतेषुelementsमनष्षष्ठेषुwith mind as the sixthराघवO Raghavaविचिन्त्यhaving consideredसीतांSitaशुद्धेतिas pureजग्राहI acceptedवननिर्झरेin the forest stream.
Translation

M. N. Dutt (1891–94), via Valmiki Ramayan DatasetO Raghava, I, who am present in the five elements and the mind as the sixth, accepted Sita as pure, having considered her in the forest stream.

Hindi

Gita Press, Gorakhpur (Hindi, via ramcharit.in)राघव! मैंने मन को छठा मानकर पाँचों भूतों में विचार किया और सीता को शुद्ध जानकर ही वन के निर्झरपर इन्हें ग्रहण किया था

Hinglish
96.23VR-7-96-23

इयं शुद्धसमाचारा अपापा पतिदेवता । लोकापवादभीतस्य प्रत्ययं तव दास्यति ।। ७.९६. ॥

iyaṃ śuddhasamācārā apāpā patidevatā | lokāpavādabhītasya pratyayaṃ tava dāsyati || 7.96. ||

Word by word from the Valmiki Ramayan Dataset (IIT Kanpur / Gyaandweep)
इयंThisशुद्धसमाचाराof pure conductअपापाsinlessपतिदेवताdevoted to her husband as a deityलोकापवादभीतस्यof one who fears public scandalप्रत्ययंconvictionतवto youदास्यतिwill give.
Translation

M. N. Dutt (1891–94), via Valmiki Ramayan DatasetThis Sita, who is of pure conduct, sinless, and devoted to her husband as a deity, will provide conviction to you, who feared public scandal.

Hindi

Gita Press, Gorakhpur (Hindi, via ramcharit.in)ये शुद्ध आचरणवाली, निष्पाप और पतिदेवता हैं; लोकापवाद से डरे हुए आपको ये प्रत्यय देंगी

Hinglish
96.24VR-7-96-24

तस्मादियं नरवरात्मज शुद्धभावा दिव्येन दृष्टिविषयेण तदा प्रविष्टा । लोकापवादकलुषीकृतचेतसा या त्यक्ता त्वया प्रियतमा विदिता ऽपि शुद्धा ।। ७.९६. ॥

tasmādiyaṃ naravarātmaja śuddhabhāvā divyena dṛṣṭiviṣayeṇa tadā praviṣṭā | lokāpavādakaluṣīkṛtacetasā yā tyaktā tvayā priyatamā viditā 'pi śuddhā || 7.96. ||

Word by word from the Valmiki Ramayan Dataset (IIT Kanpur / Gyaandweep)
तस्मात्Thereforeइयंthisनरवरात्मजO son of the best among menशुद्धभावाof pure natureदिव्येनby divineदृष्टिविषयेणby the range of sightतदाthenप्रविष्टाenteredलोकापवादकलुषीकृतचेतसाby one whose mind was defiled by public scandalयाwhoत्यक्ताwas abandonedत्वयाby youप्रियतमाthe dearestविदिताknownअपिevenशुद्धाpure.
Translation

M. N. Dutt (1891–94), via Valmiki Ramayan DatasetTherefore, O son of the best among men, this Sita of pure nature, whom you, whose mind was defiled by public scandal, abandoned even though she was known to be pure and dearest to you, then entered the divine realm. इत्यार्षे श्रीमद्रामायणे वाल्मीकीये आदिकाव्ये श्रीमदुत्तरकाण्डे षण्णवतितमः सर्गः ।। 96 ।। Thus ends the ninety-sixth sarga of Uttara Kanda of the holy Ramayana the first epic composed by sage Valmiki.

Hindi

Gita Press, Gorakhpur (Hindi, via ramcharit.in)इसलिये नरश्रेष्ठ के पुत्र! ये शुद्धभावा हैं और उस समय मेरी दिव्य दृष्टि के विषय में आ चुकी थीं। लोकापवाद से कलुषित चित्तवाले आपने जिन्हें शुद्ध जानते हुए भी त्याग दिया था, वे आपकी प्रियतमा ये ही हैं

Hinglish