Sarga 7

रामः तु सहितः भ्रात्रा सीतया च परंतपः । सुतीक्ष्णस्य आश्रम पदम् जगाम सह तैः द्विजैः ॥

rāmaḥ tu sahitaḥ bhrātrā sītayā ca paraṃtapaḥ | sutīkṣṇasya āśrama padam jagāma saha taiḥ dvijaiḥ ||

रामः तु सहितः भ्रात्रा सीतया च परंतपः । सुतीक्ष्णस्य आश्रम पदम् जगाम सह तैः द्विजैः ॥

rāmaḥ tu sahitaḥ bhrātrā sītayā ca paraṃtapaḥ | sutīkṣṇasya āśrama padam jagāma saha taiḥ dvijaiḥ ||

स गत्वा दीर्घम् अध्वानम् नदीः तीर्त्वा बहु उदकाः । ददर्श विमलम् शैलम् महा मेरुम् इव उन्नतम् ॥

sa gatvā dīrgham adhvānam nadīḥ tīrtvā bahu udakāḥ | dadarśa vimalam śailam mahā merum iva unnatam ||

ततः तद् इक्ष्वाकु वरौ सततम् विविधैः द्रुमैः । काननम् तौ विविशतुः सीतया सह राघवौ ॥

tataḥ tad ikṣvāku varau satatam vividhaiḥ drumaiḥ | kānanam tau viviśatuḥ sītayā saha rāghavau ||

प्रविष्टः तु वनम् घोरम् बहु पुष्प फल द्रुमम् । ददर्श आश्रमम् एकान्ते चीर माला परिष्कृतम् ॥

praviṣṭaḥ tu vanam ghoram bahu puṣpa phala drumam | dadarśa āśramam ekānte cīra mālā pariṣkṛtam ||

तत्र तापसम् आसीनम् मल पङ्कज धारिणम् । रामः सुतीक्ष्णम् विधिवत् तपोधनम् अभाषत ॥

tatra tāpasam āsīnam mala paṅkaja dhāriṇam | rāmaḥ sutīkṣṇam vidhivat tapodhanam abhāṣata ||

रामोऽहम् अस्मि भगवन् भवन्तम् द्रष्टुम् आगतः । तत् मा अभिवद धर्मज्ञ महर्षे सत्य विक्रम ॥

rāmo'ham asmi bhagavan bhavantam draṣṭum āgataḥ | tat mā abhivada dharmajña maharṣe satya vikrama ||

स निरीक्ष्य ततः धीरो रामम् धर्मभृताम् वरम् । समाश्लिष्य च बाहुभ्याम् इदम् वचनम् अब्रवीत् ॥

sa nirīkṣya tataḥ dhīro rāmam dharmabhṛtām varam | samāśliṣya ca bāhubhyām idam vacanam abravīt ||

स्वागतम् ते रघु श्रेष्ठ राम सत्यभृताम् वर । आश्रमओ अयम् त्वया आक्रान्तः सनाथ इव सांप्रतम् ॥

svāgatam te raghu śreṣṭha rāma satyabhṛtām vara | āśramao ayam tvayā ākrāntaḥ sanātha iva sāṃpratam ||

प्रतीक्षमाणः त्वाम् एव न आरोहे अहम् महायशः । देव लोकम् इतो वीर देहम् त्यक्त्वा महीतले ॥

pratīkṣamāṇaḥ tvām eva na ārohe aham mahāyaśaḥ | deva lokam ito vīra deham tyaktvā mahītale ||

चित्रकूटम् उपादाय राज्य भ्रष्टो असि मे श्रुतः । इह उपयातः काकुत्स्थः देवराजः शततक्रतुः ॥

citrakūṭam upādāya rājya bhraṣṭo asi me śrutaḥ | iha upayātaḥ kākutsthaḥ devarājaḥ śatatakratuḥ ||

उपागम्य च मे देवो महादेवः सुर ईश्वरः । सर्वान् लोकान् जितान् आह मम पुण्येन कर्मणा ॥

upāgamya ca me devo mahādevaḥ sura īśvaraḥ | sarvān lokān jitān āha mama puṇyena karmaṇā ||

तेषु देव ऋषि जुष्टेषु जितेशु तपसा मया । मत् प्रसादात् स भार्यः त्वम् विहरस्व स लक्ष्मणः ॥

teṣu deva ṛṣi juṣṭeṣu jiteśu tapasā mayā | mat prasādāt sa bhāryaḥ tvam viharasva sa lakṣmaṇaḥ ||

तम् उग्र तपसम् दीप्तम् महर्षिम् सत्य वादिनम् । प्रत्युवाच आत्मवान् रामो ब्रह्माणम् इव वासवः ॥

tam ugra tapasam dīptam maharṣim satya vādinam | pratyuvāca ātmavān rāmo brahmāṇam iva vāsavaḥ ||

अहम् एव आहरिष्यामि स्वयम् लोकान् महामुने । आवासम् तु अहम् इच्छामि प्रदिष्टम् इह कानने ॥

aham eva āhariṣyāmi svayam lokān mahāmune | āvāsam tu aham icchāmi pradiṣṭam iha kānane ||

भवान् सर्वत्र कुशलः सर्वभूत हिते रतः । आख्यातः शरभंगेन गौतमेन महात्मना ॥

bhavān sarvatra kuśalaḥ sarvabhūta hite rataḥ | ākhyātaḥ śarabhaṃgena gautamena mahātmanā ||

एवम् उक्तः तु रामेण महर्षिः लोक विश्रुतः । अब्रवीत् मधुरम् वाक्यम् हर्षेण महता युतः ॥

evam uktaḥ tu rāmeṇa maharṣiḥ loka viśrutaḥ | abravīt madhuram vākyam harṣeṇa mahatā yutaḥ ||

अयम् एव आश्रमो राम गुणवान् रम्यताम् इति । ऋषि संघ अनुचरितः सदा मूल फलैर् युतः ॥

ayam eva āśramo rāma guṇavān ramyatām iti | ṛṣi saṃgha anucaritaḥ sadā mūla phalair yutaḥ ||

इमम् आश्रमम् आगम्य मृग संघा महीयसः । अहत्वा प्रतिगच्छन्ति लोभयित्वा अकुतोभयाः ॥

imam āśramam āgamya mṛga saṃghā mahīyasaḥ | ahatvā pratigacchanti lobhayitvā akutobhayāḥ ||

ना अन्यो दोषो भवेत् अत्र मृगेभ्यः अन्यत्र विद्धि वै । तत् श्रुत्वा वचनम् तस्य महर्षेः लक्ष्मणाग्रजः ॥

nā anyo doṣo bhavet atra mṛgebhyaḥ anyatra viddhi vai | tat śrutvā vacanam tasya maharṣeḥ lakṣmaṇāgrajaḥ ||

उवाच वचनम् धीरो विगृह्य स शरम् धनुः । तान् अहम् सुमहाभाग मृगसंघान् समागतान् ॥

uvāca vacanam dhīro vigṛhya sa śaram dhanuḥ | tān aham sumahābhāga mṛgasaṃghān samāgatān ||

हन्याम् निशित धारेण शरेण नत पर्वणा । भवान् तत्र अभिषज्येत किम् स्यात् कृच्छ्र तरम् ततः ॥

hanyām niśita dhāreṇa śareṇa nata parvaṇā | bhavān tatra abhiṣajyeta kim syāt kṛcchra taram tataḥ ||

एतस्मिन् आश्रमे वासम् चिरम् तु न समर्थये । तम् एवम् उक्त्वा उपरमम् रामः संध्याम् उपागमत् ॥

etasmin āśrame vāsam ciram tu na samarthaye | tam evam uktvā uparamam rāmaḥ saṃdhyām upāgamat ||

अन्वास्य पश्चिमाम् संध्याम् तत्र वासम् अकल्पयत् । सुतीक्ष्णस्य आश्रमे रम्ये सीतया लक्ष्मनेन च ॥

anvāsya paścimām saṃdhyām tatra vāsam akalpayat | sutīkṣṇasya āśrame ramye sītayā lakṣmanena ca ||

ततः शुभम् तापस अन्नम्स्वयम् सुतीक्ष्णः पुरुषर्षभाभ्याम् । ताभ्याम् सुसत्कृत्य ददौ महात्मासंध्या निवृत्तौ रजनीम् समीक्ष्य ॥

tataḥ śubham tāpasa annamsvayam sutīkṣṇaḥ puruṣarṣabhābhyām | tābhyām susatkṛtya dadau mahātmāsaṃdhyā nivṛttau rajanīm samīkṣya ||