Sarga 36

मारीच श्रूयताम् तात वचनम् मम भाषतः । आर्तो अस्मि मम च आर्तस्य भवान् हि परमा गतिः ॥

mārīca śrūyatām tāta vacanam mama bhāṣataḥ | ārto asmi mama ca ārtasya bhavān hi paramā gatiḥ ||

जानीषे त्वम् जनस्थाने भ्राता यत्र खरो मम । दूषणः च महाबाहुः स्वसा शूर्पणखा च मे ॥

jānīṣe tvam janasthāne bhrātā yatra kharo mama | dūṣaṇaḥ ca mahābāhuḥ svasā śūrpaṇakhā ca me ||

त्रिशिराः च महातेजा राक्षसः पिशित अशनः । अन्ये च बहवः शूरा लब्ध लक्षा निशाचराः ॥

triśirāḥ ca mahātejā rākṣasaḥ piśita aśanaḥ | anye ca bahavaḥ śūrā labdha lakṣā niśācarāḥ ||

वसन्ति मत् नियोगेन अधिवासम् च राक्षसः । बाधमाना महारण्ये मुनीन् ये धर्म चारिणः ॥

vasanti mat niyogena adhivāsam ca rākṣasaḥ | bādhamānā mahāraṇye munīn ye dharma cāriṇaḥ ||

चतुर्दश सहस्राणि रक्षसाम् भीम कर्मणाम् । शूराणाम् लब्ध लक्षाणाम् खर चित्त अनुवर्तिनाम् ॥

caturdaśa sahasrāṇi rakṣasām bhīma karmaṇām | śūrāṇām labdha lakṣāṇām khara citta anuvartinām ||

ते तु इदानीम् जनस्थाने वसमाना महाबलाः । संगताः परम आयत्ता रामेण सह संयुगे ॥

te tu idānīm janasthāne vasamānā mahābalāḥ | saṃgatāḥ parama āyattā rāmeṇa saha saṃyuge ||

नाना शस्त्र प्रहरणाः खर प्रमुख राक्षसः । तेन संजात रोषेण रामेण रण मूर्धनि ॥

nānā śastra praharaṇāḥ khara pramukha rākṣasaḥ | tena saṃjāta roṣeṇa rāmeṇa raṇa mūrdhani ||

अनुक्त्वा परुषम् किंचित् शरैर् व्यापारितम् धनुः । चतुर्दश सहस्राणि रक्षसाम् उग्र तेजसाम् ॥

anuktvā paruṣam kiṃcit śarair vyāpāritam dhanuḥ | caturdaśa sahasrāṇi rakṣasām ugra tejasām ||

निहतानि शरैः दीप्तैः मानुषेण पदातिना । खरः च निहतः संख्ये दूषणः च निपातितः ॥

nihatāni śaraiḥ dīptaiḥ mānuṣeṇa padātinā | kharaḥ ca nihataḥ saṃkhye dūṣaṇaḥ ca nipātitaḥ ||

हत्वा त्रिशिरसम् च अपि निर्भया दण्डकाः कृताः । पित्रा निरस्तः क्रुद्धेन स भार्यः क्षीण जीवितः ॥

hatvā triśirasam ca api nirbhayā daṇḍakāḥ kṛtāḥ | pitrā nirastaḥ kruddhena sa bhāryaḥ kṣīṇa jīvitaḥ ||

स हन्ता तस्य सैन्यस्य रामः क्षत्रिय पांसनः । अशीलः कर्कशः तीक्ष्णो मूर्खो लुब्धो अजित इन्द्रियः ॥

sa hantā tasya sainyasya rāmaḥ kṣatriya pāṃsanaḥ | aśīlaḥ karkaśaḥ tīkṣṇo mūrkho lubdho ajita indriyaḥ ||

त्यक्त धर्मः तु अधर्म आत्मा भूतानाम् अहिते रतः । येन वैरम् विना अरण्ये सत्त्वम् आश्रित्य केवलम् ॥

tyakta dharmaḥ tu adharma ātmā bhūtānām ahite rataḥ | yena vairam vinā araṇye sattvam āśritya kevalam ||

कर्ण नास अपहारेण भगिनी मे विरूपिता । तस्य भार्याम् जनस्थानात् सीताम् सुर सुत उपमाम् ॥

karṇa nāsa apahāreṇa bhaginī me virūpitā | tasya bhāryām janasthānāt sītām sura suta upamām ||

आनयिष्यामि विक्रम्य सहायः तत्र मे भव । त्वया हि अहम् सहायेन पार्श्वस्थेन महाबल ॥

ānayiṣyāmi vikramya sahāyaḥ tatra me bhava | tvayā hi aham sahāyena pārśvasthena mahābala ||

भ्रातृभिः च सुरान् युद्धे समग्रान् न अभिचिंतये । तत् सहायो भव त्वम् मे समर्थो हि असि राक्षस ॥

bhrātṛbhiḥ ca surān yuddhe samagrān na abhiciṃtaye | tat sahāyo bhava tvam me samartho hi asi rākṣasa ||

वीर्ये युद्धे च दर्पे च न हि अस्ति सदृशः तव । उपायतो महान् शूरो महा माय विशारदः ॥

vīrye yuddhe ca darpe ca na hi asti sadṛśaḥ tava | upāyato mahān śūro mahā māya viśāradaḥ ||

एतत् अर्थम् अहम् प्राप्तः त्वत् समीपम् निशाचर । शृणु तत् कर्म साहाय्ये यत् कार्यम् वचनात् मम ॥

etat artham aham prāptaḥ tvat samīpam niśācara | śṛṇu tat karma sāhāyye yat kāryam vacanāt mama ||

सौवर्णः त्वम् मृगो भूत्वा चित्रो रजत बिन्दुभिः । आश्रमे तस्य रामस्य सीतायाः प्रमुखे चर ॥

sauvarṇaḥ tvam mṛgo bhūtvā citro rajata bindubhiḥ | āśrame tasya rāmasya sītāyāḥ pramukhe cara ||

त्वाम् तु निःसंशयम् सीता दृष्ट्वा तु मृग रूपिणम् । गृह्यताम् इति भर्तारम् लक्ष्मणम् च अभिधास्यति ॥

tvām tu niḥsaṃśayam sītā dṛṣṭvā tu mṛga rūpiṇam | gṛhyatām iti bhartāram lakṣmaṇam ca abhidhāsyati ||

ततः तयोः अपाये तु शून्ये सीताम् यथा सुखम् । निराबाधो हरिष्यामि राहुः चन्द्र प्रभाम् इव ॥

tataḥ tayoḥ apāye tu śūnye sītām yathā sukham | nirābādho hariṣyāmi rāhuḥ candra prabhām iva ||

ततः पश्चात् सुखम् रामे भार्या आहरण कर्शिते । विस्रब्धम् प्रहरिष्यामि कृत अर्थेन अन्तर् आत्मना ॥

tataḥ paścāt sukham rāme bhāryā āharaṇa karśite | visrabdham prahariṣyāmi kṛta arthena antar ātmanā ||

तस्य राम कथाम् श्रुत्वा मारीचस्य महात्मनः । शुष्कम् समभवत् वक्त्रम् परित्रस्तो बभूव च ॥

tasya rāma kathām śrutvā mārīcasya mahātmanaḥ | śuṣkam samabhavat vaktram paritrasto babhūva ca ||

ओष्टौ परिलिहन् शुष्कौ नेत्रैः अनिमिषैः इव । मृत भूत इव आर्तः तु रावणम् समुत् ईक्षतः ॥

oṣṭau parilihan śuṣkau netraiḥ animiṣaiḥ iva | mṛta bhūta iva ārtaḥ tu rāvaṇam samut īkṣataḥ ||

स रावणम् त्रस्त विषण्ण चेतामहावने राम पराक्रमज्ञः । कृत अंजलिः तत्त्वम् उवाच वाक्यम्हितम् च तस्मै हितम् आत्मनः च ॥

sa rāvaṇam trasta viṣaṇṇa cetāmahāvane rāma parākramajñaḥ | kṛta aṃjaliḥ tattvam uvāca vākyamhitam ca tasmai hitam ātmanaḥ ca ||