Adhyāya 35

वैशंपायन उवाच । स तां दृष्ट्वा विशालाक्षीं राजपुत्रीं सखीं सखा । प्रहसन्नब्रवीद्राजन्कुत्रागमनमित्युत ॥

vaiśaṁpāyana uvāca । sa tāṁ dr̥ṣṭvā viśālākṣīṁ rājaputrīṁ sakhīṁ sakhā । prahasann abravīd rājan kutrāgamanam ity uta ॥

तमब्रवीद्राजपुत्री समुपेत्य नरर्षभम् । प्रणयं भावयन्ती स्म सखीमध्य इदं वचः ॥

tam abravīd rājaputrī samupetya nararṣabham । praṇayaṁ bhāvayantī sma sakhīmadhya idaṁ vacaḥ ॥

गावो राष्ट्रस्य कुरुभिः काल्यन्ते नो बृहन्नडे । तान्विजेतुं मम भ्राता प्रयास्यति धनुर्धरः ॥

gāvo rāṣṭrasya kurubhiḥ kālyante no br̥hannaḍe । tān vijetuṁ mama bhrātā prayāsyati dhanurdharaḥ ॥

नचिरं च हतस्तस्य संग्रामे रथसारथिः । तेन नास्ति समः सूतो योऽस्य सारथ्यमाचरेत् ॥

naciraṁ ca hatas tasya saṁgrāme rathasārathiḥ । tena nāsti samaḥ sūto yo ’sya sārathyam ācaret ॥

तस्मै प्रयतमानाय सारथ्यर्थं बृहन्नडे । आचचक्षे हयज्ञाने सैरन्ध्री कौशलं तव ॥

tasmai prayatamānāya sārathyarthaṁ br̥hannaḍe । ācacakṣe hayajñāne sairandhrī kauśalaṁ tava ॥

सा सारथ्यं मम भ्रातुः कुरु साधु बृहन्नडे । पुरा दूरतरं गावो ह्रियन्ते कुरुभिर्हि नः ॥

sā sārathyaṁ mama bhrātuḥ kuru sādhu br̥hannaḍe । purā dūrataraṁ gāvo hriyante kurubhir hi naḥ ॥

अथैतद्वचनं मेऽद्य नियुक्ता न करिष्यसि । प्रणयादुच्यमाना त्वं परित्यक्ष्यामि जीवितम् ॥

athaitad vacanaṁ me ’dya niyuktā na kariṣyasi । praṇayād ucyamānā tvaṁ parityakṣyāmi jīvitam ॥

एवमुक्तस्तु सुश्रोण्या तया सख्या परंतपः । जगाम राजपुत्रस्य सकाशममितौजसः ॥

evam uktas tu suśroṇyā tayā sakhyā paraṁtapaḥ । jagāma rājaputrasya sakāśam amitaujasaḥ ॥

तं सा व्रजन्तं त्वरितं प्रभिन्नमिव कुञ्जरम् । अन्वगच्छद्विशालाक्षी शिशुर्गजवधूरिव ॥

taṁ sā vrajantaṁ tvaritaṁ prabhinnam iva kuñjaram । anvagacchad viśālākṣī śiśur gajavadhūr iva ॥

दूरादेव तु तं प्रेक्ष्य राजपुत्रोऽभ्यभाषत । त्वया सारथिना पार्थः खाण्डवेऽग्निमतर्पयत् ॥

dūrād eva tu taṁ prekṣya rājaputro ’bhyabhāṣata । tvayā sārathinā pārthaḥ khāṇḍave ’gnim atarpayat ॥

पृथिवीमजयत्कृत्स्नां कुन्तीपुत्रो धनंजयः । सैरन्ध्री त्वां समाचष्ट सा हि जानाति पाण्डवान् ॥

pr̥thivīm ajayat kr̥tsnāṁ kuntīputro dhanaṁjayaḥ । sairandhrī tvāṁ samācaṣṭa sā hi jānāti pāṇḍavān ॥

संयच्छ मामकानश्वांस्तथैव त्वं बृहन्नडे । कुरुभिर्योत्स्यमानस्य गोधनानि परीप्सतः ॥

saṁyaccha māmakān aśvāṁs tathaiva tvaṁ br̥hannaḍe । kurubhir yotsyamānasya godhanāni parīpsataḥ ॥

अर्जुनस्य किलासीस्त्वं सारथिर्दयितः पुरा । त्वयाजयत्सहायेन पृथिवीं पाण्डवर्षभः ॥

arjunasya kilāsīs tvaṁ sārathir dayitaḥ purā । tvayājayat sahāyena pr̥thivīṁ pāṇḍavarṣabhaḥ ॥

एवमुक्ता प्रत्युवाच राजपुत्रं बृहन्नडा । का शक्तिर्मम सारथ्यं कर्तुं संग्राममूर्धनि ॥

evam uktā pratyuvāca rājaputraṁ br̥hannaḍā । kā śaktir mama sārathyaṁ kartuṁ saṁgrāmamūrdhani ॥

गीतं वा यदि वा नृत्तं वादित्रं वा पृथग्विधम् । तत्करिष्यामि भद्रं ते सारथ्यं तु कुतो मयि ॥

gītaṁ vā yadi vā nr̥ttaṁ vāditraṁ vā pr̥thagvidham । tat kariṣyāmi bhadraṁ te sārathyaṁ tu kuto mayi ॥

उत्तर उवाच । बृहन्नडे गायनो वा नर्तनो वा पुनर्भव । क्षिप्रं मे रथमास्थाय निगृह्णीष्व हयोत्तमान् ॥

uttara uvāca । br̥hannaḍe gāyano vā nartano vā punar bhava । kṣipraṁ me ratham āsthāya nigr̥hṇīṣva hayottamān ॥

वैशंपायन उवाच । स तत्र नर्मसंयुक्तमकरोत्पाण्डवो बहु । उत्तरायाः प्रमुखतः सर्वं जानन्नरिंदम ॥

vaiśaṁpāyana uvāca । sa tatra narmasaṁyuktam akarot pāṇḍavo bahu । uttarāyāḥ pramukhataḥ sarvaṁ jānann ariṁdama ॥

ऊर्ध्वमुत्क्षिप्य कवचं शरीरे प्रत्यमुञ्चत । कुमार्यस्तत्र तं दृष्ट्वा प्राहसन्पृथुलोचनाः ॥

ūrdhvam utkṣipya kavacaṁ śarīre pratyamuñcata । kumāryas tatra taṁ dr̥ṣṭvā prāhasan pr̥thulocanāḥ ॥

स तु दृष्ट्वा विमुह्यन्तं स्वयमेवोत्तरस्ततः । कवचेन महार्हेण समनह्यद्बृहन्नडाम् ॥

sa tu dr̥ṣṭvā vimuhyantaṁ svayam evottaras tataḥ । kavacena mahārheṇa samanahyad br̥hannaḍām ॥

स बिभ्रत्कवचं चाग्र्यं स्वयमप्यंशुमत्प्रभम् । ध्वजं च सिंहमुच्छ्रित्य सारथ्ये समकल्पयत् ॥

sa bibhrat kavacaṁ cāgryaṁ svayam apy aṁśumatprabham । dhvajaṁ ca siṁham ucchritya sārathye samakalpayat ॥

धनूंषि च महार्हाणि बाणांश्च रुचिरान्बहून् । आदाय प्रययौ वीरः स बृहन्नडसारथिः ॥

dhanūṁṣi ca mahārhāṇi bāṇāṁś ca rucirān bahūn । ādāya prayayau vīraḥ sa br̥hannaḍasārathiḥ ॥

अथोत्तरा च कन्याश्च सख्यस्तामब्रुवंस्तदा । बृहन्नडे आनयेथा वासांसि रुचिराणि नः ॥

athottarā ca kanyāś ca sakhyas tām abruvaṁs tadā । br̥hannaḍe ānayethā vāsāṁsi rucirāṇi naḥ ॥

पाञ्चालिकार्थं सूक्ष्माणि चित्राणि विविधानि च । विजित्य संग्रामगतान्भीष्मद्रोणमुखान्कुरून् ॥

pāñcālikārthaṁ sūkṣmāṇi citrāṇi vividhāni ca । vijitya saṁgrāmagatān bhīṣmadroṇamukhān kurūn ॥

अथ ता ब्रुवतीः कन्याः सहिताः पाण्डुनन्दनः । प्रत्युवाच हसन्पार्थो मेघदुन्दुभिनिःस्वनः ॥

atha tā bruvatīḥ kanyāḥ sahitāḥ pāṇḍunandanaḥ । pratyuvāca hasan pārtho meghadundubhiniḥsvanaḥ ॥

यद्युत्तरोऽयं संग्रामे विजेष्यति महारथान् । अथाहरिष्ये वासांसि दिव्यानि रुचिराणि च ॥

yady uttaro ’yaṁ saṁgrāme vijeṣyati mahārathān । athāhariṣye vāsāṁsi divyāni rucirāṇi ca ॥

एवमुक्त्वा तु बीभत्सुस्ततः प्राचोदयद्धयान् । कुरूनभिमुखाञ्शूरो नानाध्वजपताकिनः ॥

evam uktvā tu bībhatsus tataḥ prācodayad dhayān । kurūn abhimukhāñ śūro nānādhvajapatākinaḥ ॥