Adhyāya 34

उत्तर उवाच । अद्याहमनुगच्छेयं दृढधन्वा गवां पदम् । यदि मे सारथिः कश्चिद्भवेदश्वेषु कोविदः ॥

uttara uvāca । adyāham anugaccheyaṁ dr̥ḍhadhanvā gavāṁ padam । yadi me sārathiḥ kaś cid bhaved aśveṣu kovidaḥ ॥

तमेव नाधिगच्छामि यो मे यन्ता भवेन्नरः । पश्यध्वं सारथिं क्षिप्रं मम युक्तं प्रयास्यतः ॥

tam eva nādhigacchāmi yo me yantā bhaven naraḥ । paśyadhvaṁ sārathiṁ kṣipraṁ mama yuktaṁ prayāsyataḥ ॥

अष्टाविंशतिरात्रं वा मासं वा नूनमन्ततः । यत्तदासीन्महद्युद्धं तत्र मे सारथिर्हतः ॥

aṣṭāviṁśatirātraṁ vā māsaṁ vā nūnam antataḥ । yat tadāsīn mahad yuddhaṁ tatra me sārathir hataḥ ॥

स लभेयं यदि त्वन्यं हययानविदं नरम् । त्वरावानद्य यात्वाहं समुच्छ्रितमहाध्वजम् ॥

sa labheyaṁ yadi tv anyaṁ hayayānavidaṁ naram । tvarāvān adya yātvāhaṁ samucchritamahādhvajam ॥

विगाह्य तत्परानीकं गजवाजिरथाकुलम् । शस्त्रप्रतापनिर्वीर्यान्कुरूञ्जित्वानये पशून् ॥

vigāhya tat parānīkaṁ gajavājirathākulam । śastrapratāpanirvīryān kurūñ jitvānaye paśūn ॥

दुर्योधनं शांतनवं कर्णं वैकर्तनं कृपम् । द्रोणं च सह पुत्रेण महेष्वासान्समागतान् ॥

duryodhanaṁ śāṁtanavaṁ karṇaṁ vaikartanaṁ kr̥pam । droṇaṁ ca saha putreṇa maheṣvāsān samāgatān ॥

वित्रासयित्वा संग्रामे दानवानिव वज्रभृत् । अनेनैव मुहूर्तेन पुनः प्रत्यानये पशून् ॥

vitrāsayitvā saṁgrāme dānavān iva vajrabhr̥t । anenaiva muhūrtena punaḥ pratyānaye paśūn ॥

शून्यमासाद्य कुरवः प्रयान्त्यादाय गोधनम् । किं नु शक्यं मया कर्तुं यदहं तत्र नाभवम् ॥

śūnyam āsādya kuravaḥ prayānty ādāya godhanam । kiṁ nu śakyaṁ mayā kartuṁ yad ahaṁ tatra nābhavam ॥

पश्येयुरद्य मे वीर्यं कुरवस्ते समागताः । किं नु पार्थोऽर्जुनः साक्षादयमस्मान्प्रबाधते ॥

paśyeyur adya me vīryaṁ kuravas te samāgatāḥ । kiṁ nu pārtho ’rjunaḥ sākṣād ayam asmān prabādhate ॥

वैशंपायन उवाच । तस्य तद्वचनं स्त्रीषु भाषतः स्म पुनः पुनः । नामर्षयत पाञ्चाली बीभत्सोः परिकीर्तनम् ॥

vaiśaṁpāyana uvāca । tasya tad vacanaṁ strīṣu bhāṣataḥ sma punaḥ punaḥ । nāmarṣayata pāñcālī bībhatsoḥ parikīrtanam ॥

अथैनमुपसंगम्य स्त्रीमध्यात्सा तपस्विनी । व्रीडमानेव शनकैरिदं वचनमब्रवीत् ॥

athainam upasaṁgamya strīmadhyāt sā tapasvinī । vrīḍamāneva śanakair idaṁ vacanam abravīt ॥

योऽसौ बृहद्वारणाभो युवा सुप्रियदर्शनः । बृहन्नडेति विख्यातः पार्थस्यासीत्स सारथिः ॥

yo ’sau br̥hadvāraṇābho yuvā supriyadarśanaḥ । br̥hannaḍeti vikhyātaḥ pārthasyāsīt sa sārathiḥ ॥

धनुष्यनवरश्चासीत्तस्य शिष्यो महात्मनः । दृष्टपूर्वो मया वीर चरन्त्या पाण्डवान्प्रति ॥

dhanuṣy anavaraś cāsīt tasya śiṣyo mahātmanaḥ । dr̥ṣṭapūrvo mayā vīra carantyā pāṇḍavān prati ॥

यदा तत्पावको दावमदहत्खाण्डवं महत् । अर्जुनस्य तदानेन संगृहीता हयोत्तमाः ॥

yadā tat pāvako dāvam adahat khāṇḍavaṁ mahat । arjunasya tadānena saṁgr̥hītā hayottamāḥ ॥

तेन सारथिना पार्थः सर्वभूतानि सर्वशः । अजयत्खाण्डवप्रस्थे न हि यन्तास्ति तादृशः ॥

tena sārathinā pārthaḥ sarvabhūtāni sarvaśaḥ । ajayat khāṇḍavaprasthe na hi yantāsti tādr̥śaḥ ॥

येयं कुमारी सुश्रोणी भगिनी ते यवीयसी । अस्याः स वचनं वीर करिष्यति न संशयः ॥

yeyaṁ kumārī suśroṇī bhaginī te yavīyasī । asyāḥ sa vacanaṁ vīra kariṣyati na saṁśayaḥ ॥

यदि वै सारथिः स स्यात्कुरून्सर्वानसंशयम् । जित्वा गाश्च समादाय ध्रुवमागमनं भवेत् ॥

yadi vai sārathiḥ sa syāt kurūn sarvān asaṁśayam । jitvā gāś ca samādāya dhruvam āgamanaṁ bhavet ॥

एवमुक्तः स सैरन्ध्र्या भगिनीं प्रत्यभाषत । गच्छ त्वमनवद्याङ्गि तामानय बृहन्नडाम् ॥

evam uktaḥ sa sairandhryā bhaginīṁ pratyabhāṣata । gaccha tvam anavadyāṅgi tām ānaya br̥hannaḍām ॥

सा भ्रात्रा प्रेषिता शीघ्रमगच्छन्नर्तनागृहम् । यत्रास्ते स महाबाहुश्छन्नः सत्रेण पाण्डवः ॥

sā bhrātrā preṣitā śīghram agacchan nartanāgr̥ham । yatrāste sa mahābāhuś channaḥ satreṇa pāṇḍavaḥ ॥