वैशंपायन उवाच । ततः शारद्वतो वाक्यमित्युवाच कृपस्तदा । युक्तं प्राप्तं च वृद्धेन पाण्डवान्प्रति भाषितम् ॥
vaiśaṁpāyana uvāca । tataḥ śāradvato vākyam ity uvāca kr̥pas tadā । yuktaṁ prāptaṁ ca vr̥ddhena pāṇḍavān prati bhāṣitam ॥
Who speaks here वैशंपायन vaiśaṃpāyana
English for this adhyāya (section level, not verse by verse): Ganguli’s translation, approximately §28–30 Ganguli follows a different edition, so the match is approximate.
वैशंपायन उवाच । ततः शारद्वतो वाक्यमित्युवाच कृपस्तदा । युक्तं प्राप्तं च वृद्धेन पाण्डवान्प्रति भाषितम् ॥
vaiśaṁpāyana uvāca । tataḥ śāradvato vākyam ity uvāca kr̥pas tadā । yuktaṁ prāptaṁ ca vr̥ddhena pāṇḍavān prati bhāṣitam ॥
धर्मार्थसहितं श्लक्ष्णं तत्त्वतश्च सहेतुमत् । तत्रानुरूपं भीष्मेण ममाप्यत्र गिरं शृणु ॥
dharmārthasahitaṁ ślakṣṇaṁ tattvataś ca sahetumat । tatrānurūpaṁ bhīṣmeṇa mamāpy atra giraṁ śr̥ṇu ॥
तेषां चैव गतिस्तीर्थैर्वासश्चैषां प्रचिन्त्यताम् । नीतिर्विधीयतां चापि सांप्रतं या हिता भवेत् ॥
teṣāṁ caiva gatis tīrthair vāsaś caiṣāṁ pracintyatām । nītir vidhīyatāṁ cāpi sāṁprataṁ yā hitā bhavet ॥
नावज्ञेयो रिपुस्तात प्राकृतोऽपि बुभूषता । किं पुनः पाण्डवास्तात सर्वास्त्रकुशला रणे ॥
nāvajñeyo ripus tāta prākr̥to ’pi bubhūṣatā । kiṁ punaḥ pāṇḍavās tāta sarvāstrakuśalā raṇe ॥
तस्मात्सत्रं प्रविष्टेषु पाण्डवेषु महात्मसु । गूढभावेषु छन्नेषु काले चोदयमागते ॥
tasmāt satraṁ praviṣṭeṣu pāṇḍaveṣu mahātmasu । gūḍhabhāveṣu channeṣu kāle codayam āgate ॥
स्वराष्ट्रपरराष्ट्रेषु ज्ञातव्यं बलमात्मनः । उदये पाण्डवानां च प्राप्ते काले न संशयः ॥
svarāṣṭrapararāṣṭreṣu jñātavyaṁ balam ātmanaḥ । udaye pāṇḍavānāṁ ca prāpte kāle na saṁśayaḥ ॥
निवृत्तसमयाः पार्था महात्मानो महाबलाः । महोत्साहा भविष्यन्ति पाण्डवा ह्यतितेजसः ॥
nivr̥ttasamayāḥ pārthā mahātmāno mahābalāḥ । mahotsāhā bhaviṣyanti pāṇḍavā hy atitejasaḥ ॥
तस्माद्बलं च कोशं च नीतिश्चापि विधीयताम् । यथा कालोदये प्राप्ते सम्यक्तैः संदधामहे ॥
tasmād balaṁ ca kośaṁ ca nītiś cāpi vidhīyatām । yathā kālodaye prāpte samyak taiḥ saṁdadhāmahe ॥
तात मन्यामि तत्सर्वं बुध्यस्व बलमात्मनः । नियतं सर्वमित्रेषु बलवत्स्वबलेषु च ॥
tāta manyāmi tat sarvaṁ budhyasva balam ātmanaḥ । niyataṁ sarvamitreṣu balavatsv abaleṣu ca ॥
उच्चावचं बलं ज्ञात्वा मध्यस्थं चापि भारत । प्रहृष्टमप्रहृष्टं च संदधाम तथा परैः ॥
uccāvacaṁ balaṁ jñātvā madhyasthaṁ cāpi bhārata । prahr̥ṣṭam aprahr̥ṣṭaṁ ca saṁdadhāma tathā paraiḥ ॥
साम्ना भेदेन दानेन दण्डेन बलिकर्मणा । न्यायेनानम्य च परान्बलाच्चानम्य दुर्बलान् ॥
sāmnā bhedena dānena daṇḍena balikarmaṇā । nyāyenānamya ca parān balāc cānamya durbalān ॥
सान्त्वयित्वा च मित्राणि बलं चाभाष्यतां सुखम् । सकोशबलसंवृद्धः सम्यक्सिद्धिमवाप्स्यसि ॥
sāntvayitvā ca mitrāṇi balaṁ cābhāṣyatāṁ sukham । sakośabalasaṁvr̥ddhaḥ samyak siddhim avāpsyasi ॥
योत्स्यसे चापि बलिभिररिभिः प्रत्युपस्थितैः । अन्यैस्त्वं पाण्डवैर्वापि हीनस्वबलवाहनैः ॥
yotsyase cāpi balibhir aribhiḥ pratyupasthitaiḥ । anyais tvaṁ pāṇḍavair vāpi hīnasvabalavāhanaiḥ ॥
एवं सर्वं विनिश्चित्य व्यवसायं स्वधर्मतः । यथाकालं मनुष्येन्द्र चिरं सुखमवाप्स्यसि ॥
evaṁ sarvaṁ viniścitya vyavasāyaṁ svadharmataḥ । yathākālaṁ manuṣyendra ciraṁ sukham avāpsyasi ॥